Nhiếp ảnh Quảng Nam: Những thành tựu đáng ghi nhận trong quá trình hội nhập và giao lưu quốc tế

Từ nhiều năm nay, trong đời sống văn học nghệ thuật nước nhà, có lẽ nhiếp ảnh là bộ môn đi tiên phong trong việc hội nhập khu vực và quốc tế. Các nhà nhiếp ảnh Việt Nam luôn giành thứ hạng cao trong các cuộc thi nhiếp ảnh mang tầm cỡ quốc tế và liên tục mang về nhiều giải thưởng. Ở sân chơi rộng lớn và đậm sắc màu nghệ thuật này, nhiếp ảnh Quảng Nam bắt đầu có những thành tựu đáng ghi nhận.

“Hội An trong ký ức“Hội An trong ký ức", HCB FIAP tại Bồ Đào Nha năm 2001.

Do đặc thù là môn nghệ thuật có tính phổ cập cao và có sức mạnh tuyên truyền về văn hóa, du lịch, khoa học, chính trị, môi trường... nên nhiếp ảnh được các tổ chức quốc tế như Liên đoàn Nhiếp ảnh thế giới (FIAP), Hội Nhiếp ảnh Mỹ (PSA), Tổ chức Văn hóa - giáo dục - khoa học châu Á - Thái Bình Dương (ACCU) quan tâm. Thông qua hoạt động nhiếp ảnh và bằng tác phẩm nhiếp ảnh nghệ thuật, các quốc gia, khu vực xích lại gần nhau hơn; hiểu biết hơn các tinh hoa văn hóa của các dân tộc, các nền văn minh thế giới. Đây là cuộc chơi mang tính toàn cầu hóa nên Việt Nam chủ động hội nhập và đứng ra tổ chức các cuộc thi nhiếp ảnh quốc tế được FIAP bảo trợ. Tính đến nay, Việt Nam đã tổ chức 5 cuộc thi nhiếp ảnh quốc tế do Liên đoàn Nhiếp ảnh quốc tế bảo trợ. Năm 2010, kỷ niệm 1.000 năm Thăng Long - Hà Nội, Việt Nam đăng cai tổ chức Đại hội Liên đoàn nhiếp ảnh quốc tế. Các nhà nhiếp ảnh nổi tiếng trên thế giới sẽ đến Việt Nam tham dự đại hội và giao lưu nhiếp ảnh.

Điều đáng tự hào, trong cuộc chơi lớn đó bắt đầu xuất hiện những tên tuổi, những gương mặt của Quảng Nam. Hơn 10 năm đi vào hoạt động, nhiếp ảnh Quảng Nam đã đạt được những thành quả đáng ghi nhận. Một số hội viên đã có tác phẩm tốt, từng đoạt giải cao ở các cuộc thi quốc tế (tổ chức ở nước ngoài và tại Việt Nam), khẳng định được vị trí của nhiếp ảnh tỉnh nhà. Năm 2001, lần đầu tiên Quảng Nam đạt được ba giải thưởng nhiếp ảnh quốc tế gồm: huy chương bạc FIAP cho bức ảnh "Hội An trong ký ức" của tác giả Dương Phú Tâm; huy chương chuyên đề Quốc tế của tác giả Đặng Kế Đông với bức "Thiết kế trên cát" (được tổ chức ở Bồ Đào Nha) và giải xuất sắc ACCU của châu Á - Thái Bình Dương được tổ chức ở Nhật Bản với chủ đề "Trang phục và con ngườ i" của tác giả Tấn Vịnh. Năm 2005, Đặng Kế Đông đã giành huy chương bạc với bức ảnh “Duyên thầm” tại cuộc thi ảnh quốc tế VN05. Mãi đến năm 2008, tác giả Thái Bích Thuận giành được HCB với tác phẩm “Đợi” tại cuộc thi ảnh quốc tế lần thứ nhất do CLB Nhiếp ảnh Gia Định tổ chức. Mặc dù không đoạt nhiều giải thưởng quốc tế như các tỉnh, thành phố khác nhưng nhiếp ảnh Quảng Nam đã có 5 giải thưởng và nhiều tác giả có ảnh dự treo tại salon ảnh quốc tế như Italia, Bồ Đào Nha, Tây Ban Nha, Pháp, Áo, Singapore...  Thành quả hôm nay của nhiếp ảnh Quảng Nam đã tiếp bước, phát huy những nền tảng được xác lập thời trước. Thời Pháp, một số nhà nhiếp ảnh tiền
Nhiếp ảnh Quảng Nam: Những thành tựu đáng ghi nhận trong quá trình hội nhập và giao lưu quốc tế - ảnh 2

“Theo mẹ”, giải xuất sắc ACCU châu Á - Thái Bình Dương năm 2001.

bối ở Hội An như Trương Trừng, Huỳnh Sỏ đã từng đoạt một số giải thưởng nhiếp ảnh danh giá, thậm chí, tác phẩm “Tác nước gàu ba” của Trương Trừng  được chọn in trên tờ giấy bạc Đông Dương.

Các giải thưởng quốc tế, trong nước là bước ngoặt đánh dấu sự tiến bộ trong quá trình sáng tạo của nghệ sĩ và thể hiện sự bứt phá của mỗi địa phương. Điều đáng nói là tác phẩm của họ góp phần quảng bá hình ảnh của Quảng Nam, Việt Nam ra thế giới. Một số tác phẩm, công trình sách ảnh của nghệ sĩ nhiếp ảnh Quảng Nam đã đi khắp các châu lục, được giới thiệu đến các đoàn ngoại giao, chính khách, du khách quốc tế như là món quà của tỉnh Quảng Nam.

Tuy nhiên, nhiều giải thưởng quốc tế ít có giá trị vật chất. Người chơi ảnh phải chi phí, đầu tư tốn kém cho các cuộc thi và giải thưởng chỉ là cái cúp hoặc huy chương, không có tiền thưởng kèm theo, cho nên có người nói rằng thi ảnh là cuộc chơi “mang vàng thật đổi vàng giả”. Thế nhưng, trong lần trao giải thưởng đất Quảng lần I (ngày 19-5-2010), tác phẩm đoạt giải thưởng quốc tế không được đưa vào xét giải. Tác giả Dương Phú Tâm - hội viên Liên đoàn Nhiếp ảnh thế giới duy nhất của Quảng Nam (HCB với bức “Hội An trong ký ức” như đã nêu) là người không được đón nhận niềm vui như bao đồng nghiệp khác. Rõ ràng, những tác phẩm đã đoạt giải thưởng quốc tế đã qua quá trình sàng lọc, có thứ hạng. Nhờ thế, các tác giả của nó đã được khẳng định tên tuổi và chỗ đứng trong làng nhiếp ảnh. Tác phẩm đoạt giải của họ là thành tích cá nhân và cũng thể hiện thành tựu nhiếp ảnh của tỉnh. Trong khi đó, ở trung ương và một số địa phương khác rất coi trọng giải thưởng nhiếp ảnh quốc tế. Bộ Văn hóa - Thông tin (cũ) tặng thưởng hằng năm cho tác phẩm nhiếp ảnh đoạt giải quốc tế. Một số nhiếp ảnh gia đang sinh sống và làm việc ở TP.Đà Nẵng, khi ai đoạt giải quốc tế, UBND tỉnh cấp bằng khen và “thưởng nóng” một khoản tiền tương đương với giải thưởng mà họ vừa nhận tại cuộc thi ấy. Tỉnh Quảng Nam chẳng những không thấy đề cập, động viên, khen thưởng mà lại không đưa những tác phẩm đoạt giải quốc tế, quốc gia vào hệ thống xét giải của Giải thưởng VH-NT đất Quảng. Đối với các nghệ sĩ, giải thưởng nào cũng quan trọng nhưng rõ ràng giải thưởng quốc tế là sân chơi lớn thể hiện năng lực hội nhập. Trụ được ở sân chơi này mới biết mình đang ở đâu, không chịu cam phận “thua chị kém em” và qua đó thu hoạch, học hỏi về chuyên môn, tri thức, phục vụ lợi ích quê hương. 

Với lợi thế là địa phương có hai di sản văn hóa thế giới, theo các chuyên gia, Quảng Nam hoàn toàn có đủ sức đăng cai tổ chức festival ảnh quốc tế trong tương lai gần (có thể là một nội dung của Lễ hội Quảng Nam - Hành trình di sản). Do đó, cần khuyến khích, khen thưởng hợp lý để duy trì, nôi dưỡng sân chơi, người chơi để các nghệ sĩ nhiếp ảnh xứ Quảng có đủ bản lĩnh, niềm tin, năng lực hội nhập, giao lưu quốc tế trong nghệ thuật. 

 

Theo QN

 

Bình luận

* Vui lòng nhập bình luận tiếng Việt có dấu

Tin khác