Nửa thế kỷ xây dựng nền tảng mỹ thuật dân tộc

Ngày 29-3-1957, cách đây tròn 50 năm, tại thủ đô Hà Nội đã diễn ra Đại hội thành lập Hội Mỹ thuật Việt Nam (MTVN). Tham dự đại hội khi đó có 108 đại biểu là các họa sĩ, nhà điêu khắc. Đại hội đã bầu ra một BCH gồm 25 ủy viên, do họa sĩ Nguyễn Văn Tỵ là Tổng thư ký. Kể từ đó đến nay, Hội MTVN đã từng bước trưởng thành, phát triển lớn mạnh.

Trong suốt những năm tháng kháng chiến chống Mỹ cứu nước, các họa sĩ, nhà điêu khắc là hội viên Hội MTVN đã trở thành những lính trên “trận tuyến văn hóa-nghệ thuật” và là những cán bộ, chiến sĩ của các đơn vị quân đội. Nhiều họa sĩ, nhà điêu khắc đã lên đường vào chiến trường miền Nam, trở thành cán bộ cốt cán của các Phòng Hội họa Giải phóng và ở nhiều vùng chiến khu. Tuy sống trong môi trường gian khổ, thiếu thốn, song hàng trăm ký họa từ chiến trường vẫn hoàn thành, gửi ra miền Bắc, làm xúc động nhân dân cả nước và bạn bè quốc tế. Theo thống kê, trong cuộc kháng chiến chống Mỹ, có hơn 60 họa sĩ đã anh dũng hy sinh. Bên cạnh đó, các họa sĩ miền Bắc cũng thay nhau đi chiến trường, đến các tuyến lửa, thâm nhập thực tế tại các công xưởng, hầm mỏ… sáng tác nhiều tác phẩm, phản ánh cuộc sống xây dựng ở miền Bắc và cuộc kháng chiến chống Mỹ cứu nước vĩ đại của dân tộc. Qua đó, xuất hiện nhiều họa sĩ có tác phẩm có giá trị, như: Cổ Tấn Long Châu, Phạm Đỗ Đồng, Lê Lam, Quách Phong, Huỳnh Phương Đông, Thái Hà, Phạm Hồng, Thanh Châu… Bên cạnh đó là lực lượng họa sĩ quân đội hùng hậu, trong đó tiêu biểu là Văn Đa, Quang Thọ, Dương Viên, Huy Toàn, Tạ Quang Bạo, Mai Văn Kế, Đỗ Sơn…

Trong lịch sử phát triển Hội MTVN, nhiệm kỳ đầu tiên khá đặc biệt, vì kéo dài tới 26 năm. Đây là nhiệm kỳ mà các nghệ sĩ tạo hình thực hiện sứ mệnh cùng toàn dân tham gia công cuộc xây dựng - bảo vệ Tổ quốc XHCN và đấu tranh giải phóng miền Nam, thống nhất đất nước. Kể từ đó đến nay, cứ 5 năm 1 lần, Hội MTVN lại tổ chức Đại hội thường kỳ và đội ngũ nghệ sĩ tạo hình Việt Nam ngày càng phát triển lớn mạnh. Theo đó, nếu trong 26 năm của nhiệm kỳ I, số hội viên là 547 người thì những nhiệm kỳ sau đó đã phát triển, nâng tổng số hội viên lên trên 1.600 người. Trong số này, những ngành chiếm tỉ lệ cao là Hội họa (trên 885 người), đồ họa (trên 235 người), điều khắc (trên 175 người), trang trí (trên 135 người)… Đáng lưu ý, nhiều vùng miền, địa phương trước đây bị coi là “vùng trắng Mỹ thuật” đã từng bước được “phủ sóng”. Đến nay, khu vực Đồng bằng sông Cửu Long đã phát triển được trên 64 hội viên, khu vực Bắc miền Trung: trên 65 hội viên; khu vực Nam miền Trung-Tây Nguyên (MT-TN, trong đó có Đà Nẵng, Quảng Nam, Quảng Ngãi, Bình Định, Phú Yên, Khánh Hòa, Gia Lai, Kon Tum, ĐăkLăk…): trên 60 hội viên; khu vực Tây Bắc – Việt Bắc: trên 45 hội viên; khu vực Đông Nam bộ: trên 35 hội viên… Đây chính là điều kiện thuận lợi để hoạt động mỹ thuật trong nước và ở các địa phương nói riêng ngày càng phát triển.

Trong tiến trình đổi mới của đất nước, nền Mỹ thuật Việt Nam cũng từng bước hội nhập và phát triển. Bên cạnh các danh họa, nhiều họa sĩ, nhà điêu khắc trẻ tuổi của Việt Nam đã tổ chức nhiều triển lãm nhóm, triển lãm cá nhân ở trong, ngoài nước. Nhiều loại hình nghệ thuật, phong cách nghệ thuật, nhiều tìm tòi sáng tạo…được mở rộng, tạo nên một không khí sáng tạo dân chủ, cởi mở…trong sáng tác. Nhiều cuộc triển lãm nhóm và cá nhân được tổ chức ở nước ngoài như: Pháp, Mỹ, Anh, Thụy Sĩ, Đan Mạch, Singapore, Canada, Nhật Bản, Hàn Quốc… đã gây được tiếng vang. Đồng thời, Hội MTVN cũng không ngừng mở rộng quan hệ quốc tế, nhất là đối với Trung Quốc và các nước thuộc khối ASEAN.

Qua nửa thế kỷ xây dựng và phát triển, Hội MTVN đã không ngừng trưởng thành. Với những cống hiến của mình đối với Tổ quốc, dân tộc trong 50 năm, Hội MTVN đã vinh dự được Đảng, Nhà nước tặng thưởng nhiều danh hiệu cao quý, như: Huân chương Hồ Chí Minh, Huân chương Lao động hạng nhất, Huân chương Độc lập hạng nhất, và nhiều phần thưởng cao quý khác. Nhiều họa sĩ, nhà điêu khắc là hội viên của Hội đã được tặng Giải thưởng Hồ Chí Minh về Văn học-Nghệ thuật; Giải thưởng Nhà nước về VH-NT, trong đó có các danh họa: Nguyễn Phan Chánh, Tô Ngọc Vân, Trần Văn Cẩn, Nguyễn Đỗ Cung, Nguyễn Sáng, Bùi Xuân Phái, Nguyễn Tư Nghiêm, Diệp Minh Châu, Dương Bích Liên, Nguyễn Văn Tỵ, Hoàng Tích Chù…

Riêng đối với khu vực MT-TN, những năm qua, được sự quan tâm, hỗ trợ của Trung ương Hội MTVN, phong trào mỹ thuật ở các tỉnh, thành trong khu vực đã không ngừng phát triển, góp phần xây dựng nền MTVN tiên tiến, đậm đà bản sắc dân tộc, hội nhập với nền mỹ thuật thế giới và khu vực. Nhiều họa sĩ, nhà điêu khắc của MT-TN đã xây dựng nên những tác phẩm được công chúng đánh giá cao. Tiêu biểu trong số này là các họa sĩ, nhà điêu khắc: Phạm Đăng Trí, Vũ Trung Lương, Lều Thị Phương, Vĩnh Phối, Đỗ Kỳ Hoàng, Tôn Nữ Tuyết Mai, Bửu Chỉ, Hoàng Đăng Nhuận, Phạm Văn Hạng, Phạm Hồng, Nguyễn Hiền…

Vào những ngày cuối tháng 3 lịch sử này Hội MTVN tròn 50 tuổi. Trải qua nửa thế kỷ, Hội MTVN đã xây dựng nền tảng vững chắc cho một nền MTVN tiên tiến, đậm đà bản sắc dân tộc. Đó là thành quả đáng ghi nhận nhất của Hội MTVN trong suốt 50 năm qua. Hy vọng rằng, từ nền tảng này, MTVN sẽ không ngừng phát triển, góp phần vào sự phát triển chung của nền VH-NT nước nhà.

Theo Báo Bình Định

Bình luận

* Vui lòng nhập bình luận tiếng Việt có dấu

Tin khác