Tính huyền ảo trong hội họa Trần Việt Phú

Ở tuổi 34 và có lẽ từ trước đó vài năm, Trần Việt Phú đã định hình cho mình một phong cách riêng nhất quán. Bút pháp tả thực của anh đạt đến độ già dặn khiến nhiều đồng nghiệp phải vị nể.

Tính huyền ảo trong hội họa Trần Việt Phú - ảnh 1

Mặc dù có chịu ảnh hưởng ít nhiều của các danh họa cổ điển phương Tây như D.Velazquez hay Eduar Manet, nhưng bút phát của Phú vẫn tạo nên một vẻ riêng hiện đại không thể trộn lẫn. Bởi bút pháp đó xoáy sâu vào diễn tả tâm trạng cảnh vật và con người Việt Nam đương đại.

Trong loạt tranh vẽ thiên nhiên cây cối như Góc sân nhỏ, Xưởng họa (1), Nắng lên, Chiều xuống, Trong chiều, Ban công, Vườn sang đông... người xem cảm nhận được tình yêu thiên nhiên cũng như óc quan sát tinh tế của người họa sĩ. Anh không bao giờ đưa vào tranh những khung cảnh hoành tráng với hòa sắc rực rỡ. Thế giới của Phú là  những góc nhỏ cận cảnh, gợi nhớ nhiều ký ức tuổi thơ với những trò chơi nơi góc vườn. Những đốm sáng xuyên qua tán cây, nhảy nhót trên những cành lớn cành bé, rồi những lá cây nhiều tầng lớp. Phong cảnh Phú vẽ luôn luôn tĩnh lặng nhưng lại vô cùng sống động bởi thứ ánh sáng linh hoạt đầy tiết tấu của chuyển động. Thứ ánh sáng mờ ảo có màu vàng hanh ấm áp được phủ lên hầu hết các bức tranh của Phú khiến các tác phẩm của anh mang một vẻ riêng. Nhà phê bình mỹ thuật Ian Findlay, Tổng biên tập tạp chí Assian Art News (Tin tức nghệ thuật châu á) nhận xét về tranh của Phú: “Đối với các họa sĩ chuyên vẽ thế giới xung quanh mình, thách thức lớn nhất chính là làm cho các bức tranh đó trở thành đặc biệt. Bởi vì chính qua những tác phẩm nghệ thuật đó, chúng ta có thể nhìn vượt qua được vẻ ngoài của hiện thực để nhìn thấy được những bí ẩn xung quanh. Nghệ thuật của Trần Việt Phú đưa chúng ta vào một hành trình kỳ diệu và đầy trữ tình, xa hơn thế giới mà anh đang sống, và vượt xa thế giới trực tiếp mà anh đang vẽ, để đưa chúng ta tới những bí ẩn của thế giới quanh mình”.

Sự bí ẩn về không gian và thời gian trong tranh Phú còn được tìm thấy trong các nội cảnh dày đặc bóng tối tâm trạng. ở nhà - ngày nắng, Phòng trọ, Đêm thu - phòng trọ là ba tác phẩm mà Phú tâm đắc nhất trong cuộc triển lãm cá nhân đang bày tại Hà Nội Studio (13 Tràng Tiền). Chính trong những bố cục tối giản này đã bộc lộ tài nghệ của người họa sĩ. Vẻ đẹp biểu chất đầy tính hội họa của khuôn cửa gỗ cũ kỹ được hửng sáng dần lên ở một phần trung tâm do ánh nắng xuyên qua khe cửa hay ánh sáng hắt ngược từ cửa sổ vào. Việt Phú đã ý tứ diễn tả tâm trạng cô đơn của người họa sĩ trong công việc sáng tác. Nhưng phần ánh sáng bừng lên lại làm toát lên sự hứng khởi của người nghệ sĩ trước cái đẹp, sức mạnh của vẻ đẹp tinh thần luôn tiềm tàng và tiếp sinh lực cho người nghệ sĩ. Cao trào của tâm trạng này ta có thể thấy rõ trong bức Xưởng họa với cành đào bừng sáng choán gần hết khổ tranh. Những đốm hoa đào đỏ tươi như đánh thức không gian tĩnh lặng của xưởng họa. 

Loạt tranh bố cục nhóm người Chơi bài tuy không đi vào tả chi tiết, nhưng những nét bút nhuần nhuyễn của Phú vẫn đủ sức gợi tả và tạo lớp ánh sáng huyền ảo gây sức hút đối với người xem. Cháu Mai, Cháu Nga, Chân đất, Ly trong tháng sáu, Nhặt rau... là những bức vẽ cháu gái và thiếu nữ rất đẹp của Phú. Vẻ đẹp đó được diễn tả trong những động tác và công việc hàng ngày tự nhiên như nhặt rau hay cô gái đang bước xuống cầu thang. Vẻ hiền dịu nữ tính, vẻ trầm ngâm nhưng ẩn chứa niềm vui thầm kín trong lòng của những bé gái và thiếu nữ rất thống nhất với không gian tĩnh lặng, buồn man mác trong thế giới tĩnh  vật và phong cảnh của Trần Việt Phú. Một lần nữa nhấn mạnh về bút pháp đặc biệt của Phú, Ian Findlay viết: “Phú tìm thấy vẻ đẹp trong những cảnh vật và hành động đơn giản nhất, dù đó là bức tranh vẽ hoa hay vẽ tâm trạng của một thiếu nữ. Màu sắc mạnh mẽ trong các bức tranh của Phú làm nổi bật thực trạng của vật, của cảnh và của niềm vui thầm kín toát ra từ những hành động tưởng như rất bình thường. Phú không lãng mạn hóa đối tượng vẽ của mình. Phú cũng không làm cho chúng trở nên quá mức tình cảm. ánh sáng trong tranh anh nhấn mạnh thêm đặc  điểm này bởi vì ánh sáng của Phú rất ấn tượng và tinh tế, tạo ra những tâm trạng giúp Phú biểu đạt sự kỳ bí trong thế giới xung quanh chúng ta. Sự chú tâm của Phú tới ánh sáng cũng giúp mang lại sức mạnh và vẻ đẹp của màu sắc trong tranh Phú, làm cho màu đen trong tranh của anh dường như sáng bừng mạch sống. Tuy nhiên, có lẽ điều quan trọng nhất chính là ánh sáng trong tranh của Phú đã làm nổi bật lên khả năng của Trần Việt Phú trong việc biến cái bình thường thành điều tuyệt diệu!”.

(Theo HNM)

Bình luận

* Vui lòng nhập bình luận tiếng Việt có dấu

Tin khác