Triển lãm sắp đặt 1000 con rối nước: Đưa nghệ thuật rối nước dân gian đến gần với công chúng

Từ ngày 20/11, Nhà hát Múa rối Thăng Long phối hợp với nghệ sĩ Chu Lượng mở triển lãm sắp đặt 1000 con rối nước tại nhà hát - 57B Đinh Tiên Hoàng, Hà Nội. Mở rộng không gian nghệ thuật cho rối nước không chỉ ở trên sân khấu nước mà cả trên cạn, có thể nói là một bước đột phá mới trong việc tiếp cận và đưa nghệ thuật rối nước dân gian đến gần với công chúng.

Triển lãm sắp đặt 1000 con rối nước: Đưa nghệ thuật rối nước dân gian đến gần với công chúng - ảnh 1

Họa sĩ tạo hình - nghệ sĩ Chu Lượng đã có cuộc trao đổi với chúng tôi về sự kiện này.

Xin họa sĩ cho biết về ý tưởng đưa những con rối nước lên cạn để triển lãm của mình?

-Trước đây mọi người biết đến nghệ thuật rối nước bằng các trò diễn và nhà thủy đình rối nước. Những yếu tố đó đã có lực hút riêng với khán giả. Nhưng sau một quá trình nghiên cứu thể nghiệm và sưu tầm, tôi muốn đem đến cho người xem một cái nhìn mới, một cảm xúc mới, một tư duy mới về thế giới của nghệ thuật rối nước.

Chúng tôi không kể về nghệ thuật rối nước dân gian bằng các trò rối mà kể bằng một câu chuyện riêng với một hình thức nghệ thuật đương đại là sắp đặt. Khán giả sẽ được trở về với không gian của làng quê Việt Nam qua tạo hình các con rối trong các ý tưởng của nghệ thuật sắp đặt.

Năm 2007 tôi đã ra mắt bộ sưu tập hơn 1000 con rối tại cuộc triển lãm mang tên Nhân gian. Triển lãm đã được sự đón nhận nồng nhiệt từ dư luận người xem trong nước, sau đó trưng bày tại Mỹ cũng đã tạo được dấu ấn đẹp về nghệ thuật múa rối nước truyền thống Việt Nam đối với bạn bè quốc tế. Triển lãm đã đem lại nhiều gợi ý cho công chúng về những cách tiếp cận mới, đem lại nặng lượng mới cho nghệ thuật rối nước Việt Nam bởi những con rối “mặt người, hồn nước”. Từ đó tới nay, tôi và ban giám đốc Nhà hát Múa rối Thăng Long đã ôm ấp ý tưởng tạo nên một không gian sắp đặt các con rối tại nhà hát.

Họa sĩ có thể nói về việc kết hợp giữa biểu diễn rối cạn và triển lãm sắp đặt các con rối nước sẽ được thể hiện như thế nào?

- Bộ sưu tập là kết quả của 20 năm tôi đi khắp các làng quê Bắc bộ sưu tầm rối và các tích trò. 1000 con rối được sáng tạo bằng phong cách nghệ thuật tạo hình riêng biệt và sắp đặt cùng với nhiều vật dụng và sản vật nông nghiệp Việt Nam nhằm nghệ thuật hóa đời sống của người Việt. Mỗi con rối đều biểu hiện rất sống động, đều có tình cảm, sắc thái riêng: Một người nông dân được mùa với nụ cười rạng rỡ, một bà mẹ ngồi đợi con với đôi mắt buồn xa xăm…

Có con rối hiện lên từ câu chuyện cổ tích và có con rối hiện lên từ những sinh hoạt đời thường ở nông thôn như: cày cấy, mò cua, bắt ốc đến trạng nguyên vinh quy bái tổ… 1000 con rối nước sẽ được thể hiện với nhiều chủ đề khác nhau và nghệ thuật tạo hình khác nhau được sắp đặt tạo nên một không gian hiện thực và kỳ ảo, làm nổi bật tính văn hóa của nền văn minh lúa nước.

Bộ sưu tập sẽ được trưng bầy với nhiều chủ đề riêng qua những không gian nhỏ như: văn hóa tâm linh, rằm tháng bẩy xá tội vong nhân, vinh quy bái tổ, lao động sản xuất, chống giặc ngoại xâm… Mỗi tháng chúng tôi sẽ lại xoay lại cách sắp đặt theo từng chủ đề lớn để tạo nên sự mới lạ cho người xem vào rạp.

Ông định hướng đến cho khán giả điều gì khi trình bày sắp đặt cùng với việc biểu diễn rối nước?

- Chắc chắn không chỉ khán giả nước ngoài mà những khán giả trong nước từ trẻ em tới người lớn cũng sẽ rất thích thú khi bước vào nhà hát trước và sau khi xem biểu diễn. Họ được chiêm ngưỡng một không gian nghệ thuật sắp đặt của các con rối, cảm nhận rõ rệt cuộc sống người Việt thuần chất, hết sức bình dị, dân dã cũng như những hình thức sinh động, phong phú của nghệ thuật rối dân gian.

Họ sẽ được tận tay sờ vào các con rối, được nghe giới thiệu và tự tay điều khiển, được hòa mình trong các làn điệu hòa tấu âm nhạc dân tộc, nghe các làn điệu chèo cổ, dân ca quan họ…

Tôi cho rằng đây là một hướng đi mới của Nhà hát Múa rối thăng Long để đưa nghệ thuật múa rối dân gian tiếp cận và gắn bó hơn với công chúng hiện đại. Khám phá vẻ đẹp của rối nước ngay trên cạn dưới góc độ nghệ thuật tạo hình.

Sáng tạo này gợi mở nhiều hướng phát triển để rối nước tiếp tục tồn tại và phát huy sự phong phú đa dạng của mình. Cùng với việc mở rộng không gian nghệ thuật cho rối nước, những tác phẩm mới của Nhà hát Múa rối Thăng Long như chương trình múa rối nước mới đã vượt xa những trò rối nước quen thuộc, tạo cho trò diễn trở nên sinh động, con rối trở nên lộng lẫy và đẹp hơn.

Xin cám ơn ông. Chúc ông và nhà hát của ông thành công với những ý tưởng độc đáo và rất có ý nghĩa này.

 

Theo ND

Bình luận

* Vui lòng nhập bình luận tiếng Việt có dấu

Tin khác