Ðể nghệ thuật múa thu hút nhiều người xem

Nghệ thuật múa dân tộc đã có nhiều thành tựu từ những năm 60 của thế kỷ 20 với những biên đạo nổi tiếng như: Thái Ly, Ðoàn Long, Minh Tiến, Xuân Ðịnh, Ngọc Canh, Trần Minh, Kim Tiến, Ðặng Hùng, Vương Thào, Phùng Thị Nhạn, Chu Thúy Quỳnh...

Ðể nghệ thuật múa thu hút nhiều người xem - ảnh 1

Hai vở kịch múa Ngọn lửa Nghệ Tĩnh và Tấm Cám xứng đáng được nhận Giải thưởng Hồ Chí Minh. Các chương trình của nghệ thuật múa lúc bấy giờ rất phong phú, đa dạng có chất lượng nghệ thuật cao khai thác từ kho tàng múa dân gian, dân tộc và múa ba-lê cổ điển châu Âu, đã được người xem nhiệt liệt hoan nghênh.

Những năm gần đây nghệ thuật múa của nước ta gặp nhiều khó khăn về công tác tổ chức biểu diễn nhất là thiếu vắng người xem. Rất ít diễn viên múa sống được bằng nghề trên các sàn diễn chuyên nghiệp, một số đi dạy nhảy, tham gia múa minh họa cho các chương trình ca nhạc hoặc múa một vài tiết mục nhỏ lẻ phục vụ hội nghị hoặc khách du lịch.

Cuộc thi biểu diễn Tài năng múa toàn quốc - 2008, do Cục Nghệ thuật biểu diễn và Hội Nghệ sĩ múa Việt Nam tổ chức đã nhanh chóng thu hút đông các diễn viên múa trẻ, vì đây là dịp hiếm hoi để thể hiện tài năng trước công chúng. Ðiều đáng mừng, trong cuộc thi này, hầu hết các diễn viên trẻ biểu diễn thuần thục các điệu múa sử dụng ngôn ngữ thuộc nhiều thể loại múa cổ điển châu Âu, múa tính cách, múa dân tộc, múa đương đại...

Nhiều tài năng múa trẻ đã tỏa sáng. Ðiều đó chứng tỏ, mặc dù gặp nhiều khó khăn trong đời sống, trong nghề, các diễn viên trẻ vẫn ham mê nghệ thuật múa, nuôi khát vọng khôn nguôi mong muốn có nhiều đất biểu diễn, nhiều cơ hội thể hiện trước đông đảo công chúng.

Bên bộn bề những công việc như lo đời sống cho diễn viên, lo kinh phí chuẩn bị chương trình, tiết mục, các đơn vị nghệ thuật múa phải giải quyết một vấn đề cốt lõi, là vừa phát triển nghệ thuật múa tiên tiến, đậm đà bản sắc dân tộc, vừa đáp ứng được đòi hỏi của công chúng, lôi cuốn đông đảo người xem đến với nghệ thuật múa. Ðó là vấn đề nan giải, cần có sự đầu tư lớn về thời gian, suy nghĩ và sáng tạo.

Nghệ thuật múa cần có những bước đổi mới  đáp ứng nhu cầu cuộc sống hiện đại, không thể quẩn quanh một số tiết mục dù hay đến mấy, cứ diễn đi diễn lại cũng nhàm chán. Trào lưu múa hiện đại đang phát triển trên thế giới với sự phá cách đối với múa cổ điển, hàn lâm, nặng về vui chơi giải trí. Không ít biên đạo múa của ta nhất là lớp trẻ chạy theo xu hướng này.

Tuy nhiên, do quá say mê với dòng múa hiện đại và vận dụng kỹ thuật chưa nhuần nhuyễn, chưa có sự gia công và chọn lọc kỹ lưỡng đã xuất hiện một số tiết mục múa rất xa lạ với công chúng, có tiết mục được diễn tả bằng những âm thanh đinh tai nhức óc, bằng những cú ngã không nguyên cớ, những động tác quay cuồng, những động tác bê đỡ thiếu thẩm mỹ thể hiện hình tượng theo lối tự nhiên chủ nghĩa hoặc kỳ quặc đến không hiểu tác phẩm muốn nói gì.

Xem xong tác phẩm múa lớn Mầu xanh bất diệt mới trình diễn ở TP Hồ Chí Minh, một nhà nghiên cứu nghệ thuật múa cho biết chính bản thân ông và hầu hết người xem đều nhận xét không thể nhận biết đâu là hình tượng thể hiện mầu xanh và cũng không thể hiểu nổi từ đâu chúng đã trở nên bất diệt. Tất nhiên, từ thực tế cho thấy, những tiết mục múa ấy không thể thu hút người xem, rạp vẫn vắng khách. Cho nên sáng tạo cần sự mới lạ, nhưng mới lạ chưa chắc đã là sáng tạo.

Trong một cuộc hội thảo về nghệ thuật múa, PGS, TS, NSND Lê Ngọc Canh đã nói: Trong thời đại mới, công chúng, đồng nghiệp rất khuyến khích sự tìm tòi sáng tạo cái mới nhằm tạo ra những tác phẩm múa có chất lượng để phục vụ đắc lực cho xã hội. Những tác phẩm múa dân tộc, dân gian hiện đại có hơi thở, tình cảm, hồn Việt sẽ được nhiều người yêu thích và lắng đọng trong người xem.

Thí dụ như các điệu múa thấm đẫm chất dân gian múa Cánh chim và mặt trời, Hứng dừa, Tày Hẩy, Mùa hoa ban nở (nón Thái), Những bông hoa đầu xuân (múa ô), hoặc tác phẩm có yếu tố hiện đại như Tranh tứ bình, Bài ca chim ưng, Khoảnh khắc đêm hè, Bông mai vàng, Mẹ và mặt trời...

Phát triển nghệ thuật múa trong cuộc sống hiện đại không thể bắt chước mà phải tìm cho ra cái hay của người ta để bồi bổ cho cái của mình. Hơn thế nữa, nghệ thuật múa cũng không vượt qua quy luật của xã hội là kế thừa để phát triển, đứng vững trên nền nghệ thuật múa dân tộc, tiếp thu cái hay của thế giới phù hợp nhịp điệu cuộc sống hiện đại, với tâm hồn và cốt cách con người Việt Nam, nhất định các nghệ sĩ múa sẽ sáng tạo được những tác phẩm chất lượng cao, có sức cuốn hút người xem.

Theo ND

Bình luận

* Vui lòng nhập bình luận tiếng Việt có dấu

Tin khác