Cần tổ chức liên hoan Ca trù theo định kỳ

Dù đã có những tín hiệu “phục hồi” trong thời gian gần đây, nhưng nghệ thuật Ca trù vẫn chưa thoát khỏi tình trạng “báo động đỏ” - cần bảo vệ khẩn cấp.

Một trong những kế hoạch hành động quốc gia mà Ban xây dựng Hồ sơ Hát Ca trù của người Việt đề ra nhằm hướng tới bảo tồn, phát huy tốt hơn các giá trị của Ca trù là vấn đề xây dựng kế hoạch tổ chức các liên hoan Ca trù.

Nhìn nhận thực trạng của Ca trù, nhạc sĩ Đặng Hoành Loan khẳng định: “Ca trù hiện nay ít nhiều đã được cộng đồng chú ý và vực dậy. Thế nhưng không hẳn vì thế mà có thể khẳng định Ca trù đã thoát khỏi nguy cơ biến mất”. Chỉ riêng chuyện nghệ nhân, số người từng biểu diễn trước 1945 hiện nay chỉ còn 12, số người còn đủ sức khoẻ để truyền dạy lại càng ít hơn. Không chỉ còn nhiều xa lạ với công chúng, với đời sống xã hội mà nhiều môi trường diễn xướng của Ca trù như Hát Cửa đình, Hát Chúc hỗ... ngày nay cũng không còn... Vì thế, việc tổ chức các liên hoan Ca trù quy mô toàn quốc thực sự là một “cánh cửa” mở ra cơ hội quảng bá Ca trù tới cộng đồng, xã hội cũng như đưa đến không gian diễn xướng mới cho Ca trù  trong thời đại mới.

Nhìn lại trong quá trình “hồi sinh” của nghệ thuật Ca trù, chúng ta đã tổ chức được nhiều Liên hoan Ca trù mang quy mô lớn như Liên hoan Ca trù Hà Nội được tổ chức năm 2000, Liên hoan Ca trù toàn quốc (2005), Đêm Ca trù toàn quốc (2006), Thi hát Ca trù toàn quốc và Đêm tôn vinh Ca trù (2007)... TS Lê Văn Toàn - Viện trưởng Viện Âm nhạc VN, Học viện Âm nhạc Quốc gia VN nhìn nhận: “Các hoạt động trên đã giúp nhận dạng các giá trị của nghệ thuật Ca trù, đánh giá đúng thực trạng, sức sống của Ca trù trong quá khứ và dự báo tương lai”.

Quả thực trong bối cảnh các không gian diễn xướng quen thuộc của Ca trù trước đây gần như không còn, những cuộc Liên hoan Ca trù kể trên thực sự trở thành ngày hội của những đào nương, kép đàn theo đuổi môn nghệ thuật Ca trù. Hơn thế, đấy cũng là dịp để khán giả có thể thưởng thức môn nghệ thuật độc đáo này của dân tộc. Thực tế, hiện những người quan tâm đến Ca trù chỉ có thể tìm đến các buổi sinh hoạt của các CLB Ca trù để thưởng lãm Ca trù. Trong khi đó, ngay cả những đào nương, kép đàn cũng thiếu cơ hội trình diễn trước công chúng. Mới đây, khi Liên hoan Dân ca VN 2009 được tổ chức rầm rộ suốt từ trong Nam ra ngoài Bắc, những đào nương, kép đàn đã tham gia nhiệt tình. Không chỉ tham gia để thêm cơ hội quảng bá Ca trù với đông đảo công chúng như một nhu cầu tự thân, những tiết mục của các nghệ sĩ trẻ Ca trù đã được ghi nhận. Tiết mục của đào nương Dương Thị Xanh và kép đàn Trần Quốc Đài – CLB Ca trù Cổ Đạm, Hà Tĩnh đã nhận được Giải B – Liên hoan Dân ca Việt Nam 2009 khu vực Bắc Trung Bộ và đào nương nhí Thu Thảo – CLB Ca trù Thái Hà đã đoạt Giải A – Liên hoan Dân ca VN 2009 khu vực đồng bằng và trung du Bắc Bộ...

Vì thế, ngay trong giai đoạn chờ UNESCO xét công nhận Hát Ca trù của người Việt là di sản văn hoá phi vật thể cần được bảo vệ khẩn cấp, Ban xây dựng Hồ sơ đã dự kiến kế hoạch hành động quốc gia để tiếp tục bảo tồn, phát huy tốt hơn các giá trị của Ca trù. TS Lê Văn Toàn thẳng thắn nhìn nhận: “Cần xây dựng kế hoạch tổ chức các Liên hoan Ca trù với kế hoạch thực hiện ngắn hạn, dài hạn 1 - 3 - 5 - 10 năm...”. Kép đàn Trần Quốc Đài cũng bộc bạch, những cuộc Liên hoan hay đêm biểu diễn tôn vinh Ca trù thực sự là dịp tốt cho những người trong nghề trên cả nước hội tụ, nhìn lại tay nghề, cống hiến của mình trong một giai đoạn nhất định. Đấy cũng là cơ hội để các CLB Ca trù trong cả nước được thi thố, học hỏi lẫn nhau giọng hát, tiếng đàn đầy mê hoặc của Ca trù. 

Theo VH

Bình luận

* Vui lòng nhập bình luận tiếng Việt có dấu

Tin khác