Để âm nhạc ĐBSCL hòa vào dòng chảy âm nhạc cả nước

ĐBSCL là vùng đất giàu truyền thống văn hóa, nghệ thuật, đặc biệt trong lĩnh vực âm nhạc. Nơi đã xuất hiện nhiều nghệ sĩ đóng góp không nhỏ cho nghệ thuật nước nhà. Và cũng chính mảnh đất này đã làm cho trái tim nghệ sĩ trăn trở, thao thức, hình thành nên những giai điệu thiết tha, sâu lắng, nhưng mộc mạc và đậm nghĩa tình.

Để âm nhạc ĐBSCL hòa vào dòng chảy âm nhạc cả nước - ảnh 1

Thế nhưng hiện tại, những người con của mảnh đất này đã “cày xới” ra sao, xứng tầm chưa và tính dân tộc, hiện tại thể hiện trong tác phẩm của họ như thế nào? Trong khuôn khổ Liên hoan Âm nhạc Hội Nhạc sĩ Việt Nam, khu vực ĐBSCL vừa diễn ra tại Cần Thơ, Hội thảo “Tính dân tộc và hiện đại trong âm nhạc ĐBSCL hiện nay” được tổ chức, đã giúp cho mọi người hình dung tương đối rõ nét về âm nhạc ĐBSCL.

Yếu tố then chốt để một tác phẩm âm nhạc tồn tại chính là đã phối hợp nhuần nhuyễn giữa tính dân tộc và hiện đại. Tùy theo khả năng, xúc cảm, chất liệu mà nghệ sĩ đó thai nghén, hình thành nên một tác phẩm âm nhạc. Mỗi một tác phẩm ra đời có cả một quá trình đến với công chúng không giống nhau. Nói như nhạc sĩ Lư Nhất Vũ, có những bài mình thích, nhưng chỉ xuất hiện mấy năm rồi thôi. Có những bản cũng chưa ưng ý lắm, nhưng lại được yêu thích. Có lẽ, khi mà một trong hai tính dân tộc và hiện đại chưa đạt đến độ chín. Nếu tác phẩm không hiện đại sẽ khó lòng sống và không dân tộc sẽ là một tác phẩm lưu vong. Vậy nên, tính dân tộc và hiện đại phải được hòa quyện vào nhau... Từ ý kiến đơn giản nhưng đã khái quát được những gì mà người sáng tác cần, để mang tác phẩm đến với công chúng và cũng từ ý kiến này, buổi hội thảo như sôi động hẳn lên, không còn mang tính chất của một cuộc hội thảo với những tham luận như thường thấy, mà là một buổi giao lưu đúng nghĩa. Nhưng ở đó, không chỉ có không khí giao lưu, mà còn là sự chia sẻ, nêu bật lên những khó khăn, thách thức của những người sáng tác ở khu vực này; thị hiếu của khán giả; đánh giá thị trường âm nhạc vùng ĐBSCL trước sự xâm chiếm của dòng nhạc thị trường.

Những sáng tác của các hội viên Hội Nhạc sĩ Việt Nam, khu vực ĐBSCL trong liên hoan âm nhạc đã cho những người đến tham dự hội thảo một cách nhìn khách quan, cụ thể về đời sống âm nhạc của vùng đất này. Các nhạc sĩ đã thổi một luồng không khí trong lành, đưa vào âm nhạc mình mạch sống hiện đại. Những giai điệu du dương, êm đềm như đúng với đất và người nơi đây, càng gợi cho những nhạc sĩ tên tuổi có điều kiện nhận diện âm nhạc của khu vực này. GS, NS Ca Lê Thuần, Chủ tịch Hội Âm nhạc TP.HCM cho rằng: “Âm nhạc ĐBSCL vẫn đang nằm trong dòng chảy của âm nhạc cả nước. Tuy  nhiên, qua các tác phẩm, dễ dàng thấy rằng, âm nhạc ở đây vẫn trầm lắng, chưa đột phá. Giai điệu cũng chưa có nhiều đột phá. Khí nhạc cũng là điều đáng quan tâm, vì ở đây còn ít quá. Mà tính dân tộc và hiện đại của một tác phẩm nằm ở giai điệu, khí nhạc, ca từ lẫn hình tượng âm nhạc. Đây là những điều các nhạc sĩ cần lưu tâm”. Đội ngũ sáng tác vẫn sáng tác đều đặn, vẫn mang hơi thở của cuộc sống vào tác phẩm. Hàng năm, ở từng tỉnh và khu vực đều có tổ chức những cuộc thi sáng tác ca khúc và nhiều ca khúc, tên tuổi nhạc sĩ đã trở nên gần gũi hơn với người nghe. Thế nhưng, có thể thấy dù có nhiều cố gắng, nhưng sau các cuộc thi, các tác phẩm ấy ít thấy xuất hiện, dẫn đến những tác phẩm của chính những người con vùng đất này viết lên lại ít được công chúng biết đến, vô tình tạo điều kiện cho dòng nhạc thị trường tiếp tục chiếm lĩnh...

Vấn đề dòng nhạc thị trường cũng là vấn đề nóng, bức xúc và được đặt ra nhiều tại hội thảo. Bởi lẽ, theo đánh giá của các nhạc sĩ, dòng nhạc thị trường hiện nay đã có ảnh hưởng và tác động đến định hướng thị hiếu của người nghe, đặc biệt là với khán giả trẻ. Nhiều ca từ ngây ngô, thô thiển vẫn xuất hiện nhan nhãn và cũng không ít bộ phận các bạn trẻ đang ca thưởng dòng nhạc này. Mỗi dòng nhạc đều xuất hiện theo thị hiếu của công chúng, nhưng có lẽ, khi sáng tác chạy theo thị hiếu mà bỏ quên yếu tố nghệ thuật thì rất nguy hiểm cho người sáng tác lẫn người nghe. Không chỉ các nhạc sĩ tham gia hội thảo, mà cả khán giả truyền hình theo dõi trực tiếp hội thảo cũng đã gởi những câu hỏi bày tỏ nỗi niềm của mình về âm nhạc vùng đất mình đang sống. Vậy nên, những vấn đề hội thảo đặt ra đã gợi mở nhiều suy nghĩ cho những người sáng tác. Nhạc sĩ Thế Long (Hội Âm nhạc TP.Cần Thơ) chia sẻ: “Những điều được mổ xẻ về tính dân tộc và hiện đại trong âm nhạc, cùng những nhận xét quý báu của các nhạc sĩ tiền bối về âm nhạc đồng bằng, tôi thấy mình cần phải nghiên cứu nhiều hơn, cẩn trọng hơn khi sáng tác, để cùng góp phần đưa âm nhạc ĐBSCL hòa vào dòng chảy của âm nhạc cả nước”.

Hội thảo về tính dân tộc và hiện đại trong âm nhạc ĐBSCL chỉ gói gọn trong khoảng 3 tiếng đồng hồ, trong không khí thân tình, cởi mở, nhìn nhận vấn đề một cách thẳng thắn, đã mở ra nhiều điều, không chỉ riêng âm nhạc ĐBSCL mà cả các vùng, miền khác. Hội thảo còn đáp ứng, định hướng kịp thời khi chúng ta bắt đầu hội nhập với thế giới. Bởi lẽ, để hội nhập mà không bị hòa tan, mỗi người sáng tác phải được định hướng đúng đắn, phải có đủ trình độ và nhận thức, để tự xây dựng cho mình một nền tảng âm nhạc vững chắc. Ở đó, tính dân tộc và hiện đại đã được hòa quyện thành một khối bền vững, để có thể vừa tiếp thu cái mới, có chọn lọc, bổ sung, vừa từ truyền thống mà cách tân cho phù hợp tạo thế đứng và niềm tin vững chắc để hội nhập.

 

Theo HG

Bình luận

* Vui lòng nhập bình luận tiếng Việt có dấu

Tin khác