“Hò kéo pháo”, âm hưởng lịch sử 60 năm còn mãi

“Hò kéo pháo”, âm hưởng lịch sử 60 năm còn mãi - ảnh 1
Nhạc sĩ Hoàng Vân.
(Cinet)- “Hò dô ta nào! Kéo pháo ta vượt qua đèo. Hò dô ta nào! Kéo pháo ta vượt qua núi…” - 60 năm đã qua nhưng âm hưởng của bài hát vẫn vang vọng mãi cùng thời gian, cùng chiến thắng lịch sử Điện Biên Phủ.
Sinh năm 1930, tên khai sinh là Lê Văn Ngọ, bút danh Y Na, nhạc sĩ Hoàng Vân từng theo học Cao đẳng Mỹ thuật Đông Dương nhưng khi tham gia cuộc trường kỳ kháng chiến của dân tộc, thay vì hội họa, năng khiếu âm nhạc của ông được phát lộ. Dạo đó, khi đại quân ta bước vào chiến dịch Điện Biên Phủ oanh liệt, bên cạnh các tác phẩm của Đỗ Nhuận như “Hành quân xa”, “Trên đồi Him Lam”, những người lính đã tiếp nhận thêm điệu hò đặc biệt, đó là “Hò kéo pháo” của Hoàng Vân.
“Hò dô ta nào! Kéo pháo ta vượt qua đèo. Hò dô ta nào! Kéo pháo ta vượt qua núi…” - điệu hò đặc biệt đó chỉ có thể xuất hiện trong cuộc chiến tranh nhân dân thần thánh của dân tộc. Sau chiến thắng Điện Biên Phủ, bài hát được trao giải Nhất tại Đại hội Liên hoan toàn quân. Hoàng Vân cũng được thưởng Huân chương chiến công hạng 3 và Huy hiệu Chiến sĩ Điện Biên. Tiếp đó, ông được Tổng cục Chính trị cử đi học Đại học âm nhạc 5 năm tại Trung Quốc, rồi trở thành nhạc trưởng Dàn nhạc giao hưởng Việt Nam , là Ủy viên Ban Chấp hành Hội Nhạc sĩ Việt Nam, Trưởng Ban sáng tác thanh nhạc…
Chính nhạc sĩ cũng không ngờ rằng một bài hát sáng tác kịp thời để phục vụ “tại trận” như thế đã mở đầu sự nghiệp sáng tác của ông và Hoàng Vân đã trở thành tác giả của nhiều bài hát được quần chúng yêu thích...
“Bài hát ấy ra đời một cách hết sức giản dị. Dường như những thành công đều ra đời một cách giản dị như vậy chăng?”. Hoàng Vân đã tâm sự như vậy. Dạo ấy công việc chuẩn bị cho chiến dịch đang vào giai đoạn gấp rút. Hoàng Vân được cử đi quan sát chiến trường để chuẩn bị đưa các tốp văn công xung kích vào phục vụ.
Ông xúc động khi lần đầu tiên được tận mắt nhìn thấy pháo lớn của ta. Ông kinh ngạc khi được biết rằng những khẩu pháo nặng hàng tấn ấy được kéo lên trận địa đặt trên núi cao chỉ bằng đôi vai và đôi tay người lính. Đúng lúc ấy, một lệnh truyền xuống: “Kéo pháo ra!”. Những khối thép nặng hàng tấn lại phải dùng sức người quay những cuộn tời để kéo ra ngoài, bố trí lại theo một phương án khác.
“Hò kéo pháo”, âm hưởng lịch sử 60 năm còn mãi - ảnh 2
Bộ đội ta kéo pháo vào chiến dịch Điện Biên Phủ.

Nếu lúc kéo pháo vào, kẻ địch hoàn toàn không hay biết gì thì lúc kéo pháo ra, bọn chúng đã đoán được. Đạn pháo và bom bắt đầu giội xuống những ngã đường chúng nghi ngờ. Nhiều lần, mảnh bom đạn đã chặt đứt giây cáp. Trong một trường hợp như thế, Tô Vĩnh Diện dũng cảm cứu pháo. Tin Tô Vĩnh Diện hy sinh đến với Hoàng Vân vào lúc 3 giờ sáng. Ông xúc động mở sổ tay ghi những nét nhạc đầu tiên xuất hiện trong đầu, dưới ánh sáng đèn dù chập chờn. Bỗng có tiếng gà rừng gáy xa xa...
Hoàng Vân kể rằng, khi nghe tiếng gà rừng gáy, ông đã liên tưởng tới tiếng kèn chiến thắng rộn rã. Bài hát viết xong, lập tức được các thành viên của đội văn công mang đi phục vụ ngay bên các khẩu pháo... Nghe bài hát, nhiều lần cả người nghe và người hát xúc động đến rơi nước mắt. Bài hát giản dị, trong sáng, viết theo hình thức quen thuộc của một thể loại hò dân gian, nên được nhiều chiến sĩ yêu thích và dễ thuộc. Bài hát lan truyền khắp chiến trường.
“Hò dô ta nào! Kéo pháo ta vượt qua đèo. Hò dô ta nào! Kéo pháo ta vượt qua núi…”
Đó là bài hát của mồ hôi nhỏ giọt, của chung tấm lưng ướt đầm, của bàn tay siết vào dây tời, của những bắp thịt cuộn sóng...
Những lời hát như tiếp thêm sức mạnh cho quân và dân ta, để làm nên một chiến thắng Điện Biên “lừng lẫy năm châu, chấn động địa cầu”.
Cho tới hôm nay, mặc dù nhạc sĩ Hoàng Vân đã có thêm nhiều kiến thức âm nhạc đủ sức sáng tác đại hợp xướng Bài ca Điện Biên Phủ, nhưng ca khúc “Hò kéo pháo” vẫn là điểm khởi đầu của những thành công ấy. Bởi lẽ như nhạc sĩ Hoàng Vân tâm sự: “Nó là những giây phút đẹp nhất, xúc động nhất trước thiên anh hùng ca bất tử của chiến thắng Điện Biên Phủ, mà không dễ gì có được trong cuộc đời sáng tác âm nhạc của tôi...”.
T.H
 
 

Bình luận

* Vui lòng nhập bình luận tiếng Việt có dấu

Tin khác