Hội thảo khoa học về thân thế, sự nghiệp Nhà soạn tuồng Nguyễn Diêu

(Cinet) - Hội thảo khoa học về thân thế và sự nghiệp nhà soạn tuồng Nguyễn Diêu đã diễn ra vào ngày 23/5 tại thành phố Quy Nhơn (Bình Định).

Hội thảo khoa học về thân thế, sự nghiệp Nhà soạn tuồng Nguyễn Diêu - ảnh 1

Hội thảo do UBND tỉnh Bình Định, Trung tâm Bảo tồn và Phát huy văn hóa dân tộc Việt Nam phối hợp tổ chức với sự tham dự của các nhà nghiên cứu văn hóa, các nhà văn, nhà thơ cùng các văn nghệ sĩ tên tuổi trong nước và quốc tế.

Hơn 30 tham luận trình bày tại hội thảo đều tập trung nêu bật những đóng góp xuất sắc của Nguyễn Diêu cho kho tàng nghệ thuật tuồng của dân tộc, đánh giá đúng những giá trị đích thực cả về nhân cách lẫn văn nghiệp của ông mà lâu nay bị lớp bụi thời gian che khuất.

Tại hội thảo, các ý kiến tham luận cho rằng, nhà soạn tuồng Nguyễn Diêu là một văn hào lớn mà lịch sử văn học Việt Nam hầu như đã bỏ quên. Chỉ đến khi công trình biên khảo “Quỳnh phủ Nguyễn Diêu, ông đồ nghệ sỹ” được xuất bản mới tạo nên sự quan tâm lớn của giới sân khấu và văn hóa, nghệ thuật cả nước đối với bậc thầy tuồng thầm lặng, khiêm nhường mà vĩ đại này của đất tuồng Bình Định. Ông cũng chính là người thầy dạy chữ và nghiệp sư tuồng cho Hậu tổ tuồng Đào Tấn.

Nhiều tác phẩm tuồng của Nguyễn Diêu từ lâu đã đi vào kho tàng tác phẩm kinh điển của nghệ thuật tuồng, được đông đảo khán giả trong và ngoài nước yêu thích.

Giáo sư Hoàng Chương, Tổng Giám đốc Trung tâm Nghiên cứu Bảo tồn và Phát huy Văn hóa dân tộc Việt Nam, cho biết: “Trong những năm ở chiến khu Việt Bắc, mỗi lần họp Trung ương, Chính phủ trong lúc giải lao, Bác Hồ đều bảo Bộ trưởng Lê Văn Hiến lên diễn tuồng. Ông Hiến kể: Bác thích nghe và nghe rất hào hứng, thậm chí Bác nhớ cả một đoạn Thoại Ba tự đấu tranh với bản thân để theo chồng là Địch Thanh. Từ đó khi đi thăm các nước XHCN, Bác Hồ đều bảo ông Lê Văn Hiến hát lớp tuồng Thoại Ba – Địch Thanh cho nhân dân nước bạn nghe. Rõ ràng, chưa có một vở tuồng cổ nào phổ cập bằng tuồng của cụ Nguyễn Diêu”.

Ông Văn Trọng Hùng, Giám đốc Sở VHTTDL Bình Định cho rằng: “Việc nghiên cứu, biên khảo về cuộc đời và sự nghiệp nghệ thuật cụ Quỳnh Phủ Nguyễn Diêu sẽ góp phần tìm hiểu về lịch sử hát bội Bình Định giai đoạn trước Đào Tấn. Qua những phát hiện mới, rất có giá trị về thân thế, sự nghiệp, tầm vóc của cụ Nguyễn Diêu, chúng ta càng thấy rất nhiều việc phải làm để có thể bảo tồn đúng đắn và phát huy xứng đáng các di sản của cụ, nhất là đối với các kiệt tác. Kết quả hội thảo sẽ là bước khởi đầu cho nhiều công trình nghiên cứu đầy đủ và tôn vinh xứng đáng nhà soạn tuồng, bậc nghiệp sư tuồng khiêm nhường, thầm lặng mà rất vĩ đại của quê hương Bình Định”.

Nhà soạn tuồng Nguyễn Diêu sinh năm 1822 trong một gia đình nghèo tại làng Nhơn Ân, huyện Tuy Phước, tỉnh Bình Định. Ông đỗ tú tài năm Tự Đức thứ 13 (1860) rồi về ở ẩn, dạy học và viết tuồng tại quê nhà cho đến khi mất (1880). Ông là thầy dạy chữ và cũng là người gieo niềm đam mê hát bội (tuồng) cho người học trò của mình - nhà thơ, nhà viết tuồng lỗi lạc Đào Tấn.

Nguyễn Diêu để lại cho đời không nhiều vở tuồng, nhưng chỉ với 3 tác phẩm Tiết Giao đoạt ngọc, Ngũ hổ bình tây và Liệu đố (chữa bệnh ghen) đã làm cho người đời sau không thể quên ông. Đáng tiếc là, việc ghi nhận những đóng góp của Nguyễn Diêu trong kho tàng văn hóa một cách chính danh thì lại không nhiều.


TH

Bình luận

* Vui lòng nhập bình luận tiếng Việt có dấu

Tin khác