Khi kịch Tây do đạo diễn Ta dàn dựng

Chuyện liên kết giữa tác giả kịch bản Tây và đạo diễn sân khấu Ta đã trở thành “chuyện thường ngày” từ lâu trong đời sống sân khấu nước nhà.

Khi kịch Tây do đạo diễn Ta dàn dựng - ảnh 1

Cách đây mấy năm, Nhà hát Kịch mời một đạo diễn Pháp sang dựng vở Ả cave ở nhà hàng Mac-xim. Vở diễn dài tới gần 6 tiếng, nên đạo diễn và nhà hát phải tìm một giải pháp hy hữu là cắt kịch ra thành hai phần để diễn trong hai đêm.

Người xem đêm trước giữ lại cuống vé để hôm sau xem tiếp. Đây là một thách thức quá lớn với những khán giả yêu sân khấu, phải làm sao thu xếp bầu đàn thê tử đi xem liền hai đêm để thưởng thức trọn vẹn vở diễn này!

Rốt cục, khách buổi hai vắng như chùa bà đanh.Trước tình hình ấy, nhà hát họp lại bàn biện pháp cứu nguy. Đạo diễn Nguyễn Anh Dũng lúc đó là Chủ tịch Hội đồng nghệ thuật đưa giải pháp phải biên tập lại vở kịch để diễn trong một đêm thôi.

Nghe thế đạo diễn nhảy dựng lên, hai ba tiếng đồng hồ làm sao tải hết được nội dung? Nguyễn Anh Dũng vẫn quyết tâm nhận trách nhiệm biên tập vở kịch, ông tế nhị đề nghị cho đạo diễn Pháp về nước để ông làm lại và cam kết sẽ đích thân dẫn đoàn đi diễn ở các nơi.

Vở diễn sau khi cắt chỉ còn hai tiếng đồng hồ, nhưng vẫn giữ được những sắc thái và thông điệp mà đạo diễn đã gửi gắm. Nguyễn Anh Dũng dẫn quân vào Sài Gòn diễn thử hai đêm bản rút gọn vở hài kịch Ả cave ở nhà hàng Mac-xim ở Nhà hát thành phố.

Vở kịch đã gây ra một tiếng vang lớn, sau đêm thứ hai vé bán ngoài đến 1,2 triệu một vé. Thế là tới tấp các nơi kéo đến ký hợp đồng. Nhà hát Kịch đã trụ lại tại Nhà hát thành phố một tháng rưỡi với 40 buổi diễn.

Đêm nào cũng kín rạp, mỗi đêm thu 50 triệu. Báo chí đăng tin sôi nổi về vở diễn. Đạo diễn người Pháp biết tin gửi thư sang cảm ơn là đã làm ông ấy sống lại.

Đạo diễn Lê Hùng dựng kịch Mac-bet của Sexpia cho Nhà hát Tuổi trẻ cũng mạnh tay cắt đi tới 30 cảnh, chỉ dùng 6 cảnh, nhưng lại thêm vào một số cảnh phát triển từ một câu thoại trong kịch bản.

Chẳng hạn, trong kịch bản của Sexpia không có cảnh vợ Mac-bet tự vẫn, chỉ có một câu người hầu báo: Bà ấy tự vẫn rồi. Nhưng Lê Hùng đã dựng cả một màn ấn tượng về cái chết này. Ông sử dụng vũ đạo tuồng và những dải lụa để tả cái chết quằn quại của vợ Mac-bet.

Nghệ sĩ Lan Hương đã thể hiện cảnh này một cách xuất thần. Cách dàn dựng như vậy mang tinh thần mỹ học phương Đông - tinh lọc, hàm súc, giàu tính tượng trưng. Nó khiến cho kịch Sexpia trở nên gần gũi và dễ hiểu, bớt đi những tình tiết rườm rà, những đối thoại độc thoại lê thê và tạo thêm những điểm nhấn có chiều sâu tâm lý, xúc động và gây ấn tượng.

Kết thúc vở kịch, Lê Hùng không cho Mac-bet chết trên ngai vàng như trong kịch bản, mà sáng tạo ra một cái kết bất ngờ và độc đáo: ngai vàng của Mac-bet bị kéo lên treo lơ lửng. Đây là một cái kết mang tính ẩn dụ: quyền lực không chết, nó vẫn lửng lơ đâu đó trên đầu chúng ta.

Kịch Mac-bet của Lê Hùng dàn dựng đã khiến nhiều khán giả người nước ngoài, trong đó có những người nghiên cứu kịch Sexpia ngạc nhiên, thích thú. Bà phóng viên Đài BBC nói: Mặc dù đã biết trước diễn biến của vở kịch, nhưng vẫn bị bất ngờ.

Cái bất ngờ mà bà phóng viên BBC nói chính là cái bất ngờ của những xử lý sân khấu độc đáo mà đạo diễn tung ra. Mac-bet của Lê Hùng đã hai lần được mời tham dự Liên hoan sân khấu quốc tế tại Bắc Kinh - Trung Quốc, được báo chí nước này ca ngợi.

Khi kịch Tây do đạo diễn Ta dàn dựng - ảnh 2

Bá Anh và NSND Lê Khanh trong vở Nhà búp bê.

Dựng kịch Nhà búp bê của Ipxen, Lê Hùng cũng cắt bớt khoảng một phần tư kịch bản, đổi đối thoại thành độc thoại làm cho vở diễn trở nên mới lạ với chính khán giả Na Uy. Đạo diễn cũng đưa vào nhiều ngón nghề mới lạ như treo con búp bê khổng lồ trên sân khấu.

Táo bạo hơn, Lê Hùng đổi cả cái kết đã trở thành thương hiệu của Ipxen đó là tiếng sập cửa lừng danh của nàng Nora. Lê Hùng không để Nora sập cửa, mà thay vào đó là tiếng chuông đồng hồ quả lắc.

Toàn bộ vở diễn chiếc đồng hồ lớn trên sân khấu không hề chạy, khi Nora bỏ đi, tiếng chuông đồng hồ vang lên như báo hiệu một cuộc sống mới, một thời đại mới - thời đại giải phóng người phụ nữ khỏi số phận búp bê đồ chơi cho thế giới đàn ông.

Cách xử lý sáng tạo của Lê Hùng đã khiến các khán giả từ quê hương Ipxen hết sức ngỡ ngàng và xúc động.

Theo SK&ĐS

Bình luận

* Vui lòng nhập bình luận tiếng Việt có dấu

Tin khác