“Làng tôi” công diễn quốc tế: Xiếc Việt vươn ra thế giới

Sau khi mắt khán giả Việt Nam, lưu diễn tại tại Bỉ và tại Viện Bảo tàng Quai Branly (Pháp) với số suất diễn nhiều nhất từ trước đến nay so với các chương trình nghệ thuật đã diễn ra tại đây, từ tháng 11-2009 đến tháng 2-2010, chương trình xiếc Làng tôi sẽ trở lại châu Âu và sau đó biểu diễn tại Hồng Công, Đài Loan (TQ), Australia, Singapore và trở về Việt Nam để diễn tại Festival Huế 2010 với tổng số suất diễn lên tới con số hơn 100...

“Làng tôi” công diễn quốc tế: Xiếc Việt vươn ra thế giới - ảnh 1

Cuộc sống và tâm hồn người Việt

Làm ruộng, tát nước, dựng nhà..., cùng với hội hè, đình đám...- một không gian văn hóa làng Việt được tái hiện qua từng màn xiếc Làng tôi. Vẫn những kỹ thuật xiếc cơ bản, như nhào lộn, tung hứng, uốn dẻo... nhưng nghệ sĩ có lúc «biến hóa » thành chú ếch, con cua, thoắt ở bờ mương rồi nhảy phốc lên bụi chiếu. Lúc khác lại hóa thành đứa trẻ hồn nhiên chơi trò đuổi bắt hay nghêu ngao hát đồng dao...

Nhiều hoạt động lao động sản xuất với cuộc sống đồng áng... như bức tranh thân thuộc ở các làng quê Việt Nam. Ấn tượng hơn cả là những sinh hoạt văn hóa- văn nghệ gắn với đời sống tâm hồn người Việt từ bao đời nay, như hát đối, hát ví, hò... của bà con làng quê Nam Bộ hay Bắc Bộ, cả điệu ca, lời hát của các cô gái dân tộc khi bước chân lên núi, đi xuống nhà sàn...

Tre hòa quyện cùng diễn với diễn viên trong các tiết mục uốn dẻo, đu, nhào lộn... trong lời ca, điệu hát và những thanh âm do tre tạo nên. Những cây tre trong chương trình vừa được dùng đề trang trí sân khấu, vừa được khai thác một cách hết sức linh hoạt làm đạo cụ để diễn xiếc. Tre thành chiếc võng hay đống rơm mềm mại. Tre dựng thành nhà, thành cầu kiên cố... Những cây tre dài 4-5 mét còn được sử dụng như quả tung hứng hay màn sắp đặt tre ấn tượng.

Xiếc, âm nhạc và nghệ thuật ánh sáng, tất cả hòa quyện trong câu chuyện kể đem lại bất ngờ liên tiếp, trong một chỉnh thể nghệ thuật khăng khít có tên gọi Làng tôi...

Xiếc không chỉ để xem

Từ những năm 80, nghệ thuật xiếc với các tiết mục, các trò diễn mặc dù đã đạt đến những đỉnh cao về kỹ thuật nhưng không còn hấp dẫn khán giả như trước đó. Xiếc trở nên lạc hậu so với sự phát triển như vũ bão của đời sống kinh tế xã hội, đặc biệt là các ngành khoa học kỹ thuật mới. Xiếc Việt Nam cũng không thoát khỏi tình cảnh đó.

Thực tế này đã thôi thúc các nghệ sĩ xiếc, các nhà hoạt động nghệ thuật xiếc, chủ nhân của các gánh xiếc tư, các nhà quản lý nghệ thuật của các quốc gia tìm cách để thuyết phục khán giả bằng nhiều hình thức khác nhau. Nhũng nỗ lực này mang đến bộ mặt mới cho nghệ thuật xiếc ở nhiều nước trên thế giới. Xiếc đuợc đa dạng hóa, quy tụ nhiều bộ môn nghệ thuật khác. Nói cách khác, các ngành nghệ thuật khác đều có thể tìm thấy ở xiếc mảnh đất để thể hiện và trình diễn. Tất cả có dịp hội tụ, giao thoa và bay bổng. Những “biến thể” của xiếc ra đời, như: xiếc kịch, xiếc múa, xiếc nhạc, xiếc thơ…và đuợc gọi là xiếc mới… Xiếc mới đã làm giàu ngôn ngũ xiếc đuơng đại. Đạo diễn Tuấn Lê cho biết: “Xu hướng chung của xiếc trên thế giới là không dàn dựng các tiết mục đơn lẻ nữa mà xây dựng chương trình có ý tưởng, có nội dung rõ ràng hay vở diễn có lớp lang và đưa được thông điệp đến người xem. Diễn viên phải “đa di năng”, vừa múa, vừa chơi nhạc, vừa làm xiếc..., ngoài biểu diễn sân khấu thì còn đóng vai trò như khán giả, nghe nhạc và xem các đồng nghiệp khác diễn...”.

Xiếc Việt Nam trong suốt những năm qua và cho đến nay vẫn phải đối mặt với nhiều khó khăn. Làng tôi so với những màn biểu diễn uốn dẻo, tung hứng, đu dây của các nghệ sĩ Trung Quốc hay các chương trình có bố cục chặt chẽ của nghệ sĩ phương Tây, thì Làng tôi chưa vượt hơn. Cái chính là sự khéo léo, tinh tế của từng động tác, từng màn diễn... hay đúng hơn, dựa vào các trò diễn quen thuộc để tạo thành vở kịch xiếc mà nhân vật chính là những người nông dân quen việc đồng áng, dựng nhà cửa... Xiếc vượt qua quan niệm thông thường là để xem mà khán giả có thể thưởng thức âm nhạc, hay hát cùng các nghệ sĩ. Làm mới nghệ thuật xiếc và “nâng cấp” xiếc trong một hình thái mới là con đường đi của xiếc Việt trong hành trình chinh phục khán giả trong nước và quốc tế.

“Làng tôi thú vị vì không chỉ đơn thuần là một chương trình xiếc rất Việt Nam mà còn rất đương đại. Tôi mong muốn thông qua chương trình này để thúc đẩy những nghệ sĩ khác trong công cuộc sáng tạo mới cho nghệ thuật xiếc Việt Nam nói riêng và xiếc thế giới nói chung”, Ông Jean Luc Larguier - Giám đốc Hội đoàn Scène de la Terre (Sân khấu Địa cầu) của Pháp - đơn vị cùng với Liên đoàn Xiếc Việt Nam đầu tư sản xuất Làng tôi chia sẻ.

 

Theo ND

Bình luận

* Vui lòng nhập bình luận tiếng Việt có dấu

Tin khác