Liên hoan nửa thế kỷ sân khấu Việt Nam: Phác họa về một chặng đường sân khấu

Một cuộc hội tụ lớn của "làng" sân khấu sẽ diễn ra trong các ngày từ 17 đến 23-8, với 32 đơn vị sân khấu trong cả nước, tham gia Liên hoan nửa thế kỷ sân khấu Việt Nam, chào mừng kỷ niệm 50 năm Ngày thành lập Hội Nghệ sĩ Sân khấu Việt Nam.

Cảnh trong vở Rừng trúc (Nhà hát Tuổi trẻ).Cảnh trong vở Rừng trúc (Nhà hát Tuổi trẻ).

Sẽ có 32 trích đoạn sân khấu thuộc 32 vở diễn đã từng đoạt giải cao trong các kỳ hội diễn, liên hoan khu vực và toàn quốc, và một số vở diễn đã ghi dấu ấn trong lòng công chúng... được dàn dựng lại, tái hiện phần nào bức tranh sinh động của đời sống sân khấu nước nhà trong nửa thế kỷ qua.

Ðể hiểu thêm về hoạt động có ý nghĩa nghệ thuật lớn này, chúng tôi đã có cuộc trao đổi ý kiến với NSƯT Lê Chức, Phó Chủ tịch thường trực Hội NSSK VN, Trưởng ban tổ chức Liên hoan.

- Thưa NSƯT Lê Chức, có nên hiểu "lát cắt" 50 năm chỉ đơn thuần gắn với "mốc" kỷ niệm nửa thế kỷ Ngày thành lập Hội NSSK Việt Nam?

NSƯT Lê Chức: Trước hết, cần phải khẳng định đây là hoạt động được tổ chức nhân dịp kỷ niệm 50 năm Ngày thành lập Hội NSSK VN. Tuy nhiên, cũng không nên hiểu quá máy móc, bởi, nghệ thuật sân khấu đang ngày càng trở nên cởi mở, linh hoạt hơn, và chính điều đó góp phần làm nên một bức tranh sân khấu sinh động.

Trong hành trình của sân khấu nước nhà, con số 50 năm được "gói" vào lịch sử hơn 60 năm hình thành và phát triển của sân khấu cách mạng. Nhưng có thể nói, cũng chính trong 50 năm đó, đã hàm chứa những dấu ấn đặc sắc nhất, với những giai đoạn phát triển khác nhau của nền sân khấu cách mạng. Chính vì vậy, chúng tôi tin rằng, Liên hoan nửa thế kỷ sân khấu Việt Nam cũng phần nào phác họa bức tranh sinh động của một chặng đường sân khấu, qua đó, chúng ta có dịp nhìn lại hành trang nghệ thuật của mình, chuẩn bị cho bước phát triển mới của nghệ thuật, để theo kịp sự phát triển sôi động của xã hội và hòa nhập với quốc tế.

-  Lựa chọn các tác phẩm tham gia Liên hoan, hẳn không phải là việc đơn giản?

NSƯT Lê Chức: Chúng tôi đã phải cân nhắc rất nhiều yếu tố để có thể đi đến quyết định cuối cùng. Việc chọn ra danh mục những tác phẩm sân khấu có tiếng vang trong thời gian qua không phải là quá khó, vì đều đã qua sự sàng lọc của thời gian và công chúng.

Vấn đề là, không thể đưa hết tất cả những tác phẩm đó lên sân khấu, mà chỉ chọn một trích đoạn tiêu biểu, với thời lượng hạn chế. Lại cũng không thể chọn quá nhiều tác phẩm trong một giai đoạn, mà cần tính đến ý nghĩa tiêu biểu của một thời kỳ, một phong cách nghệ thuật, rồi những tên tuổi đơn vị nghệ thuật có nhiều đóng góp...

Một vấn đề nữa cũng chi phối quyết định của Ban tổ chức Liên hoan, đó là có những vở diễn có tiếng vang, nhưng do dàn dựng quá lâu, đơn vị không biểu diễn nữa, muốn dàn dựng lại phải mất rất nhiều thời gian, và kinh phí, cùng yêu cầu về diễn viên, trong khi chưa chắc vở diễn đó, tại thời điểm này, còn hấp dẫn được người xem, nên không thể xuất hiện tại Liên hoan.

Song, chắc chắn những trích đoạn tham dự đều là những lựa chọn đắt giá của các đơn vị nghệ thuật, với nhiều mảng miếng, trò diễn đã được đồng nghiệp và người xem trân trọng, như: Hồn Trương Ba, da hàng thịt (Nhà hát kịch Việt Nam), Cây sầu riêng trổ bông (Nhà hát cải lương Trần Hữu Trang), Bài ca giữ nước (Ðoàn chèo Tổng cục Hậu cần), Rừng trúc (Nhà hát Tuổi trẻ), Ðiều không thể mất (Ðoàn kịch quân đội)...

- Liên hoan sẽ trải sáu đêm diễn, được phân chia theo vùng miền. Vì sao không phải là một cách tổ chức khác, như theo loại hình chẳng hạn?

NSƯT Lê Chức: Việc tổ chức các đêm diễn theo vùng miền nhằm mục đích giới thiệu được những loại hình sân khấu đặc trưng nhất, vốn là "đặc sản" của vùng đất đó, như tuồng thì nên dành cho miền trung, chèo là của Bắc Bộ, hay cải lương nên nghe phía nam thì hợp lẽ hơn...

Hiện nay các đoàn nghệ thuật được phân bố rộng khắp trên cả nước, hầu như vùng nào cũng có đủ các loại hình nghệ thuật, nhưng Ban tổ chức chỉ sắp xếp, chọn lựa những đơn vị thật sự tiêu biểu, cốt sao tạo nên một cách nhìn ấn tượng nhất về diện mạo sân khấu của một vùng đất, góp phần phác họa bức tranh sinh động về nghệ thuật sân khấu nước nhà.

Mở màn Liên hoan là chương trình chào mừng của Nhà hát chèo Việt Nam với vở diễn Những vần thơ thép. Lần lượt sau đó là các chương trình: Ðêm sân khấu Hà Nội, Ðêm sân khấu Phương Nam, Ðêm sân khấu miền trung, đêm sân khấu TP Hồ Chí Minh, đêm sân khấu Ðồng bằng Bắc Bộ và Ðêm sân khấu Lực lượng vũ trang. Mỗi đêm diễn đều có kịch bản riêng, có ê-kíp dàn dựng. Tổng đạo diễn của cả Liên hoan là NSND Doãn Hoàng Giang.

- Ðược biết, cũng trong dịp này, Hội còn tổ chức một loạt hoạt động nghệ thuật khác?

NSƯT Lê Chức: Cùng trong thời điểm diễn ra Liên hoan, cũng tại Nhà hát Kim Mã, sẽ có cuộc trưng bày thiết kế mỹ thuật sân khấu của khoảng 50-60 họa sĩ, trong đó, theo tôi được biết, có cả những phác thảo sân khấu đã được các họa sĩ lưu giữ đã mấy chục năm, ngay từ những ngày đầu của sân khấu cách mạng. Có trưng bày sách, tạp chí sân khấu từ số đầu tiên và các ấn phẩm của loại hình.

Hội cũng sẽ tổ chức một cuộc trao đổi về công tác lý luận, phê bình sân khấu ở khu vực phía bắc. Lâu nay, mảng hoạt động này vẫn được coi là yếu và gần như vắng bóng trong đời sống sân khấu. Vì thế, cuộc trao đổi có thể xem là một động thái tích cực, hy vọng sẽ thu được hiệu quả cao. Một thời điểm, làm nhiều việc - thế mới vui - và thế mới tạo nên không khí ngày hội.

- Xin cảm ơn ông.

(Theo ND)

Bình luận

* Vui lòng nhập bình luận tiếng Việt có dấu

Tin khác