Liên hoan sân khấu thử nghiệm toàn quốc lần thứ nhất: Đi tìm lối thoát cho sân khấu Việt Nam

“Nếu sân khấu tốt đẹp rồi thì chẳng ai dại gì phải đi tìm con đường khác cả, nhất là thử nghiệm”, đó là lời phát biểu của đạo diễn – NSND Doãn Hoàng Giang trong buổi họp báo công bố kế hoạch tổ chức Liên hoan sân khấu thử nghiệm (SKTN) toàn quốc lần thứ nhất diễn ra sáng 21/11. Điều đó cho thấy, bức tranh buồn của sân khấu Việt Nam và những cố gắng của những người làm nghề với khát khao vực lại lĩnh vực nghệ thuật từng có thời hoàng kim.

Vở Vở "Biến vĩ tình yêu" của Nhà hát Tuổi trẻ sẽ tham dự Liên hoan

* Đã là “thử” thì phải chấp nhận rủi ro

Tình trạng sân khấu Việt Nam từ lâu đã đi vào ngõ cụt, tác phẩm làm ra không có khán giả xem mà chỉ có những người làm nghề tự thưởng thức với nhau rồi tặc lưỡi. Trong Nam, sân khấu được xã hội hóa còn thu hút được khách, ngoài Bắc sân khấu vẫn đang rơi vào màn đen.

Nhận xét về sự “dậm chân tại chỗ” của sân khấu nước nhà, NSND Trọng Khôi, Chủ tịch Hội Nghệ sĩ sân khấu Việt Nam (NSSK VN) nhận xét: “Ở nước ngoài, 1 kịch bản có thể diễn xem được 10 vở khác nhau mà không chán, còn ở ta 10 vở diễn thì chỉ chấp nhận được 1 kịch bản. Chưa kể, xem cả 10 vở thì cả 10 đều giống nhau, vừa mở vở có thể đoán được kết cục, đoán đạo diễn sẽ làm gì”.

Cũng vì sự cũ kỹ của sân khấu nước nhà, Hội NSSK VN gần đây để tìm cách vực dậy nền sân khấu đã tăng cường khuyến khích sự sáng tạo của những đạo diễn trẻ, khuyến khích những tác phẩm thể nghiệm dù có thể nó đang gây nhiều tranh cãi. “Chúng tôi khuyến khích những sáng tạo mới của các đạo diễn tham dự Liên hoan, Những gì là thử nghiệm, có nghĩa là có thể thành công và thất bại, có lời khen và sự chê khủng khiếp, có thể khiến cho người này hài lòng và người khác bức bối, khó chịu. Quan trọng là ý thức của những người làm nghề dám nghĩ đến cái mới, thử những ý tưởng mới đó”, NSND Trọng Khôi khẳng định.

Cũng vì mục đích đó, Liên hoan SKTN toàn quốc lần thứ 1 được tổ chức tại Hà Nội từ ngày 1 – 8/12/2008 mang theo đó là những tâm huyết của người làm nghề. Hiện nay, đã 14 vở thử nghiệm của 13 đơn vị nghệ thuật. Phần lớn các đoàn sẽ diễn tại Nhà hát Kim Mã, một số đơn vị khác như Nhà hát tuổi trẻ, nhà hát múa rối Thăng Long, nhà hát múa rối Trung ương sẽ diễn tại rạp của mình.

* Làm thử nghiệm toàn quốc để chuẩn bị cho thử nghiệm quốc tế

Việt Nam hai lần tổ chức Liên hoan SKTN quốc tế (Năm 2002 và 2006) nhưng đây lại là lần đầu tiên tổ chứ Liên hoan SKTN toàn quốc. Lý giải về sự “ngược” này, đạo diễn Doãn Hoàng Giang cho biết: “Vì khi mình thử sức với quốc tế, bị làm cho hoa mắt chóng mặt nên giờ ta cũng phải làm một cuộc thử nghiệm trong nước nhằm nâng cao chất lượng tác phẩm. Lần sau có tham gia Liên hoan với nước bạn thấy mình cũng có sự chuẩn bị chu đáo, để thấy ta không đến nỗi kém cỏi lắm”.

Thực tế là, các tác phẩm thể nghiệm của nước bạn cho thấy sự uyển chuyển, mềm mại khi vận dụng những sáng tạo, ý tưởng mới, còn của ta vẫn mang tính “lên gân lên cốt” hoặc là “triết lý giáo điều”. “Có lần xem xong một vở diễn của đạo diễn trẻ, tôi và anh Khôi (NSND Trọng Khôi) tặc lưỡi bảo nhau: Thôi cho xong đi, đành gọi nó là thử nghiệm”, NSND Doãn Hoàng Giang hài hước.

Liên hoan sân khấu thử nghiệm toàn quốc tổ chức vào dịp này, cũng là đợt để chúng ta chuẩn bị những vở diễn thật tốt cho Liên hoan SKTN quốc tế lần 3 sẽ tổ chức tới đây. Chẳng hy vọng, sau Liên hoan này sân khấu Việt Nam sẽ trở lại thời kỳ hoàng kim như nửa thế kỷ trước, chỉ mong sao, sẽ tìm thấy những thử nghiệm thành công, hay ít nhất là để chúng ta hoàn toàn tự tin khi mang tác phẩm cọ sát với nước bạn mà không bị bạn làm cho “hoa mắt chóng mặt” nhưng 2 kỳ liên hoan trước.

Theo HNM

Bình luận

* Vui lòng nhập bình luận tiếng Việt có dấu

Tin khác