Mô hình sân khấu mini – nơi lưu giữ và phát triển nghệ thuật truyền thống

Xây dựng mô hình sân khấu mini tại gia, các nghệ sĩ đã tìm ra đất diễn mới cho những môn nghệ thuật truyền thống, góp phần thúc đẩy, quảng bá đến du khách những tinh túy của nghệ thuật di sản…

CLB Ca trù Thăng Long biểu diễn tại đình Giảng Võ (Hà Nội).CLB Ca trù Thăng Long biểu diễn tại đình Giảng Võ (Hà Nội).

Tìm ra hướng đi đúng

Có thể kể đến Thái Hà, Thăng Long, Bích Câu Đạo quán, sân khấu gia đình của nghệ sĩ Thanh Ngoan, nhà cổ 87 Mã Mây… Lâu dần, sự duy trì đều đặn của các nghệ sĩ, vừa vì nghề, vừa vì mưu sinh, các địa điểm đã trở thành nơi quen thuộc của du khách trong và ngoài nước, của nhiều đơn vị, tổ chức, cá nhân còn mặn mà với loại hình sân khấu truyền thống.

Nghệ sĩ ưu tú Thanh Ngoan, Phó Giám đốc Nhà hát chèo Việt Nam cho biết: “Biểu diễn nghệ thuật truyền thống cũng có thể xem là một nghề, bản thân người nghệ sĩ nếu không có đất diễn thì sẽ tự đào thải, chưa nói đến việc họ cũng phải kiếm sống như bao người khác. Bên cạnh đó, bộ phận công chúng trẻ đã dần mất đi sự quan tâm đến các môn nghệ thuật truyền thống, điều mà đối với những nghệ sĩ tâm huyết có thể xem là một quá trình chết dần, thì chúng tôi không thể khoanh tay đứng nhìn. Cũng bởi có không ít du khách trong và ngoài nước quan tâm đến nghệ thuật truyền thống, họ tìm đến chúng tôi, tiếp thêm cho chúng tôi niềm đam mê để có những phút giây cháy hết mình với nghề. Chính những điều đó thôi thúc chúng tôi tập hợp thành những câu lạc bộ, tổ chức những sân khấu nhỏ tại gia đình với quy mô phục vụ vài chục du khách. Và có thể xem là chúng tôi đã thành công”.

Trên góc độ nhà quản lý, NSƯT Vương Duy Biên, Cục trưởng Cục Nghệ thuật biểu diễn – Bộ VHTTDL nhận định: “Mô hình sân khấu nhỏ, sân khấu tại gia, câu lạc bộ biểu diễn phục vụ du khách quốc tế cần được khuyến khích. Chúng ta phải chọn lựa ra những gì thật sự tinh túy, thật sự nổi trội, mang đặc thù tiêu biểu của truyền thống Việt Nam; dụng tâm, công phu chỉnh sửa lời cho đơn giản hơn để du khách dễ tiếp cận và thu hút nhiều hơn sự quan tâm của du khách. Ngoài ra, cần có những nghiên cứu cụ thể nhằm tìm ra chất liệu văn hóa truyền thống thích hợp làm sản phẩm du lịch. Ngành Du lịch cũng cần xây dựng tour thí điểm nghiêng về thưởng thức văn hóa, nghệ thuật truyền thống”.

Quảng bá tinh túy nghệ thuật di sản

Các CLB, các sân khấu gia đình không chỉ biểu diễn một môn nghệ thuật mà thường tập hợp một nhóm nghệ sĩ các môn nghệ thuật lại cùng biểu diễn, hay có sự liên kết giữa các CLB, các sân khấu gia đình với nhau để có sự tương trợ thích hợp khi có hợp đồng đặt hàng từ các công ty du lịch. Có thể kể đến CLB Âm Sắc Việt của NSƯT Thanh Ngoan khoảng 5 năm về trước, lúc này Thúy Hòa, Thu Uyên cũng cùng hoạt động. Sau một thời gian, Thanh Ngoan về mở sân khấu tại gia đình trên đường Nguyễn Trãi (Thanh Xuân), Thúy Hòa mở CLB tại Nghi Tàm và Thu Uyên thì hoạt động tại Nhà văn hóa quận Tây Hồ. Tuy là ba địa điểm nhưng cả ba nơi đều có mối quan hệ chặt chẽ với nhau và nội dung hoạt động chủ yếu cũng là duy trì và phát triển văn hóa nghệ thuật truyền thống.

Ca nương Bạch Vân, người đi tiên phong khôi phục nghệ thuật Ca trù bộc bạch: “Ca trù có thể xem là một môn nghệ thuật thính phòng dân gian của Việt Nam. Lời của ca trù rất sâu sắc, sâu đến khó hiểu, đòi hỏi du khách phải thật sự yêu thích, có chút kiến thức thì mới có thể thưởng thức. Đa phần du khách xem Ca trù ở đình Kim Ngân trong phố cổ thường là khách quốc tế đến từ các nước châu Âu như Tây Ban Nha, Italya, Đức, Pháp; khách châu Á thì có Hàn Quốc, Nhật Bản… Chúng tôi tổ chức biểu diễn ở đây, lợi ích kinh tế không phải là mục tiêu đặt hàng đầu, bởi số lượng khách hiếm hoi lắm mới có hôm được khoảng 30 người, đa phần thu chỉ đủ bù trang trải chi phí. Ở Bích Câu đạo quán, khách thưởng thức càng ít, dù chúng tôi có xen kẽ những trích đoạn chèo, những làn điệu dân ca”.

Nói về vấn đề này, bà Nguyễn Thị Thanh Hương, Phó Vụ trưởng Vụ Thị trường – TCDL cho rằng, các loại hình nghệ thuật truyền thống của Việt Nam, đặc biệt là nghệ thuật di sản đang được du khách biết đến ngày một nhiều hơn, một phần nhờ sự kiên trì của các CLB, các sân khấu tại gia của các nghệ sĩ tâm huyết. Bà Hương mong muốn, một ngày không xa, thị trường du lịch Việt Nam sẽ có thêm tour thưởng thức văn hóa nghệ thuật truyền thống.

Theo DL

Bình luận

* Vui lòng nhập bình luận tiếng Việt có dấu

Tin khác