Nghệ sỹ Nguyễn Tiến Dũng: Đến với rối như là định mệnh

Hiện nay, khi khán giả xem một bộ phim, một vở kịch, một bài hát trên truyền hình có thể trực tiếp thấy diễn viên, nghệ sỹ, ca sỹ… và có thể nhớ chính xác tên của họ. Thế nhưng với nghệ thuật múa rối, có những nghệ sỹ tên tuổi, ngày nối ngày âm thầm làm việc với thành quả là vô số huy chương lại chẳng ai biết mặt, bởi khuôn mặt của họ trên sâu khấu, trên truyền hình luôn núp sau khuôn mặt của các con rối - Diễn viên, nghệ sỹ múa rối Nguyễn Tiến Dũng là một người như thế…

Nghệ sỹ Nguyễn Tiến Dũng: Đến với rối như là định mệnh - ảnh 1

Tôi gặp diễn viên múa rối Nguyễn Tiến Dũng - nghệ sỹ của Nhà hát Múa rối Trung ương một chiều Hà Nội mưa tầm tã. Nhìn tôi đầy vẻ cảm thông, nhưng tôi biết dẫu có mưa ướt sũng người cũng không thấm vào đâu so với quãng thời gian dài hơn chục năm anh ngâm mình trong nước để thổi hồn vào những con rối.

Sinh năm 1972, nghệ sỹ Tiến Dũng đã gắn cuộc đời mình với những con rối bằng một sự xen ngang như định mệnh. Xen ngang - định mệnh - đúng ở chỗ anh là con trai của cố NSưT, đạo diễn Hoàng Luận, một trong những nghệ sỹ đầu tiên tham gia xây dựng nền móng cho nền nghệ thuật múa rối Việt Nam.

Là con nhà nòi, đầy đủ điều kiện và cơ hội để anh được định hướng và đeo đuổi nó ngay từ thuở ban đầu, ấy vậy mà lại thi, học và đầu quân cho Đoàn Kịch nói Quân đội. Là một sỹ quan mang quân hàm trung úy, một diễn viên đầy triển vọng với các vai chính như ất trong vở “Hoa khôi dạy chồng”, thầy giáo Toàn trong “Biển khát”, vai Sơn trong “Người trong bóng tối”.

Vai Sơn đã mang đến cho Tiến Dũng chiếc Huy chương Vàng cá nhân tại Liên hoan nghệ thuật chuyên nghiệp toàn quốc năm 1995 diễn ra tại TP Hồ Chí Minh.

Trở lại với quá khứ, là con nhà nòi, lại được sống trong khu tập thể của Nhà hát Múa rối Trung ương nên Tiến Dũng được làm quen và biết đến những chú rối từ khi còn rất nhỏ. Bốn tuổi, cậu bé Tiến Dũng đã là khán giả thường xuyên của sân khấu múa rối, xem bố dàn dựng các vở rối, hướng dẫn các diễn viên luyện tập.

Và cũng chính cái dấu mốc son này, cậu bé bốn tuổi đã bắt đầu được bố cho tham gia các câu lạc bộ nghệ thuật thiếu nhi, đi diễn rối cho các chương trình thiếu nhi của Đài Truyền hình Việt Nam, Đài Tiếng nói Việt Nam, tham gia lồng tiếng cho nhiều phim truyền hình. Và cái mốc quan trọng đó chính là năm 1998, Tiến Dũng dẫu chưa một lần thử sức nhưng anh đã có một cuộc trở về. May mắn với anh khi trở về đã được cử đi học tập, biểu diễn múa rối tại Indonesia. Và đến nay, 10 năm mang khuôn mặt rối, Tiến Dũng đoạt được nhiều giải thưởng lớn như Huy chương Bạc với vai “tráng sỹ” trong vở “Chuyện một tráng sỹ”.

Đặc biệt khả năng của anh thể hiện xuất sắc trong vở “Chuyện trái đất” khi anh một mình đóng ba vai rối. Đó là vai quan thanh tra, vai lâm tặc và thợ săn. Tại Liên hoan nghệ thuật múa rối toàn quốc 2003, cả 3 vai diễn này của anh đều đoạt giải trong đó có vai “quan thanh tra” đoạt Huy chương Vàng, hai vai còn lại đoạt Huy chương Bạc cùng với nhóm diễn “Lâm tặc” và “Thợ săn”.

Không chỉ có giải thưởng trong nước, Tiến Dũng còn tham dự nhiều liên hoan nghệ thuật múa rối tại Pháp, Tây Ban Nha, Thụy Điển, Đan Mạch, Hàn Quốc, Đài Loan...  và đoạt nhiều giải thưởng như giải Nhất chương trình dân gian, truyền thống với tiết mục rối nước tại Liên hoan nghệ thuật múa rối quốc tế Praha, cộng hòa Czech 2002.

Trò chuyện với nghệ sỹ Tiến Dũng tôi mới hình dung ra độ khó của bộ môn nghệ thuật múa rối. Nghệ thuật múa rối Việt Nam gồm có rối nước và rối cạn. Rối nước đã có từ lâu, còn rối cạn mới du nhập nhưng đã hình thành và hiện hữu với đầy đủ các thể loại rối khác nhau như rối dây, rối que, rối bóng, rối mặt nạ, rối tay…

Rối là sự tổng hòa của nhiều loại hình nghệ thuật. Các loại hình nghệ thuật khác, diễn viên biểu diễn bằng chính cơ thể của mình. Họ biểu cảm nhân vật bằng khuôn mặt, ánh mắt, cử chỉ... Một diễn viên múa rối đòi hỏi rất nhiều kỹ năng, ngoài lời thoại, biểu đạt tính cách nhân vật, diễn viên múa rối phải biết điều khiển rối, phải biết múa, biết hát.

Diễn thành công, diễn viên múa rối phải biểu đạt được những điều đó qua con rối - một vật vô tri vô giác thông qua bàn tay nghệ sỹ điều khiển con rối, thông qua giọng nói để thoại và hát, từ đó biểu đạt được tính cách, tâm tư, tình cảm nhân vật qua con rối để khán giả có thể đồng điệu được.

Gần đây nhất, Tiến Dũng trong vai trò trợ lý đạo diễn cho vở “Chuyện tò he” - vở rối của Nhà hát Múa rối Trung ương đoạt Huy chương Bạc tham gia Liên hoan nghệ thuật múa rối quốc tế lần thứ nhất tại Hà Nội vừa mới kết thúc ngày 23-2 vừa qua.

Theo ANTĐ

 

Bình luận

* Vui lòng nhập bình luận tiếng Việt có dấu

Tin khác