Nghệ thuật Tuồng Bình Đinh: Cần đổi mới công tác quảng bá đưa tuồng đến gần công chúng

Nghệ thuật tuồng Bình Định là một di sản quý của văn hóa truyền thống, nhưng hiện những người có trách nhiệm vẫn còn rất lúng túng trong công tác quảng bá. Bởi vậy, công chúng và du khách, đặc biệt là những người trẻ, vẫn còn thấy xa cách với tuồng… Vì vậy, những người có trách nhiệm cần đầu tư để đưa ra những hình thức giới thiệu, quảng bá sinh động, gần gũi, ngõ hầu đem tuồng đến gần công chúng, du khách.

Tiết mục “Trình tường” của Nhà hát Tuồng Đào Tấn, biểu diễn trong Dạ hội Giao thừa hàng năm.Tiết mục “Trình tường” của Nhà hát Tuồng Đào Tấn, biểu diễn trong Dạ hội Giao thừa hàng năm.

* Quảng bá tuồng: chưa hiệu quả

Lâu nay, Nhà hát Tuồng Đào Tấn vẫn quảng bá tuồng chủ yếu theo cách truyền thống: dựng vở rồi công diễn. Nhưng phần lớn các buổi biểu diễn của Nhà hát là ở các địa phương khác, còn ngay tại TP Quy Nhơn, hoạt động biểu diễn, quảng bá nghệ thuật tuồng không nhiều.

Nhạc sĩ Gia Thiện, Phó Giám đốc Nhà hát Tuồng Đào Tấn, cho biết: “Chúng tôi đã xây dựng dự án với nhiều hoạt động quảng bá nghệ thuật tuồng đến với công chúng trong thời gian tới. Dự tính, Nhà hát sẽ thành lập một nhóm khoảng 10 nghệ sĩ, chuyên đi biểu diễn giới thiệu nghệ thuật tuồng ở các đơn vị, trường học, địa phương trong và ngoài tỉnh. Nhà hát cũng sẽ in, sang băng đĩa các vở diễn để phục vụ nhu cầu của khán giả. Đồng thời, sẽ thành lập website riêng của Nhà hát để tuyên truyền, giới thiệu nghệ thuật tuồng. Ngoài ra, khi dự án xây dựng mới khu biểu diễn hoàn thành, Nhà hát sẽ từng bước tổ chức biểu diễn định kỳ để thu hút người dân, du khách…”.

Việc thành lập Câu lạc bộ Tuồng, Dân ca - Bài chòi và Võ cổ truyền Bình Định phục vụ du lịch, sẽ tạo thuận lợi cho việc quảng bá nghệ thuật tuồng. Nhưng hiện nay, các tiết mục tuồng biểu diễn trong chương trình chủ yếu là các trích đoạn, nên có lẽ, cũng chẳng mấy du khách nắm bắt được hết vẻ đẹp của tuồng chỉ trong một thời gian ngắn. Những nét đặc sắc dễ cảm nhận của nghệ thuật tuồng như vũ đạo, hóa trang, phục trang, âm nhạc… thì chưa được khai thác triệt để để đem đến ấn tượng mạnh cho du khách.

GS.TS Nguyễn Thuyết Phong, nhà nghiên cứu âm nhạc của Viện Đại học Kent (Mỹ), khi về Bình Định, từng đề xuất: “Dàn nhạc tuồng nhỏ bé về số lượng nếu đem so với dàn nhạc giao hưởng, nhưng vẫn rất sôi nổi nhờ vào sự phối hợp của trống, nhị, kèn. Nếu ta biết tận dụng các loại nhạc cụ này một cách tinh tế, thì sẽ có một hấp lực rất lớn đối với khán giả nước ngoài. Vũ đạo tuồng cũng độc đáo không kém, nếu được thuyết minh tốt bằng ngoại ngữ để người nước ngoài hiểu được cái hay, cái độc đáo và ẩn sau từng điệu múa là cả một hệ thống lý thuyết và triết học, thì chắc chắn họ sẽ bị chinh phục…”.

* Cần đổi mới

Những người có trách nhiệm cần đầu tư để đưa ra những hình thức giới thiệu, quảng bá sinh động, gần gũi, ngõ hầu đem tuồng đến gần công chúng, du khách. Tại Festival Tây Sơn - Bình Định 2008, việc hoa hậu Mai Phương Thúy triển lãm mặt nạ tuồng “nổi như cồn”; rồi bộ sưu tập mặt nạ tuồng ấy được công nhận kỷ lục ngay trên “đất tuồng”. Trong khi đó, không mấy người biết rằng, nghệ sĩ Hữu Thông (Nhà hát Tuồng Đào Tấn) cũng sở hữu một bộ sưu tập mặt nạ tuồng với số lượng không hề kém, thậm chí còn có nét độc đáo hơn. Biên đạo múa Hoàng Việt, một người con của làng tuồng Nhơn Hòa (An Nhơn), cũng đã ra công phục chế rất nhiều bộ trang phục truyền thống của hát bội Bình Định. Tuy nhiên, cả hai bộ sưu tập này đến nay đều chưa một lần xuất hiện trước công chúng.

Việc quảng bá nghệ thuật tuồng cũng cần sự trợ giúp của các loại hình nghệ thuật khác, nhất là nhiếp ảnh. Những khoảnh khắc diễn xuất tuồng được ghi lại dưới  “góc nhìn” của nhiếp ảnh nghệ thuật sẽ đem đến vẻ đẹp và cảm xúc mới. Tại Bình Định, đã có nghệ sĩ nhiếp ảnh sáng tạo tác phẩm về đề tài tuồng đã đoạt các giải thưởng nhiếp ảnh cả trong nước và quốc tế. Như vậy, tại sao không gắn kết những “tấm lòng” đối với nghệ thuật tuồng Bình Định trong công tác quảng bá.

Nên chăng tại Liên hoan Quốc tế Võ Cổ truyền Việt Nam lần III - năm 2010 ở Bình Định, trong các hoạt động văn hóa hưởng ứng, sẽ tổ chức một triển lãm sắp đặt về tuồng. Trong triển lãm sẽ giới thiệu các bộ sưu tập mặt nạ tuồng, trang phục tuồng, ảnh nghệ thuật tuồng… có sự minh họa sống động của các nghệ nhân, nghệ sĩ đất tuồng.

Xa hơn nữa, nên tập hợp tư liệu, hiện vật, để tiến tới xây dựng một bảo tàng hoặc nhà trưng bày về nghệ thuật tuồng Bình Định.

 

Theo BĐ

Bình luận

* Vui lòng nhập bình luận tiếng Việt có dấu

Tin khác