Người nghệ sĩ lưu truyền nghệ thuật dân tộc Khmer

Nghệ sĩ múa Lâm Vĩnh Phương -Trưởng đoàn Nghệ thuật Khmer tỉnh Sóc Trăng vừa được nhà nước phong tặng danh hiệu NSƯT vào tháng 1-2007.

NSƯT Lâm Vĩnh Phương - đang tập múa cho các diễn viên NT Khmer ST.NSƯT Lâm Vĩnh Phương - đang tập múa cho các diễn viên NT Khmer ST.

Nhìn anh uốn nắn từng động tác cho các nghệ sĩ trẻ trong đoàn trong các buổi tập luyện, có thể cảm nhận sự say mê, nhiệt tình với nghệ thuật múa Khmer như thế nào. Lâm Vĩnh Phương nói nguyện vọng lớn nhất của anh là lưu truyền những điệu múa đặc trưng của nghệ thuật dân tộc Khmer.

Luận án tốt nghiệp Cử nhân nghệ thuật chuyên ngành Múa tại TP Hồ Chí Minh của nghệ sĩ Lâm Vĩnh Phương mang tên “Huyền thoại Kâyno”. Kết quả xuất sắc từ luận án tốt nghiệp của nghệ sĩ Lâm Vĩnh Phương không gây bất ngờ cho các giảng viên Trường Múa TP Hồ Chí Minh, bởi nhiều người đã biết anh từ thời mới thi đậu vào đoàn nghệ thuật tỉnh Hậu Giang năm 1983 và đã liên tục tham dự các lớp đào tạo nghệ sĩ múa ngắn hạn đến khi lấy được bằng Cử nhân. “Thời nhỏ, hễ thấy cái gì liên quan đến âm nhạc và sân khấu là tôi mê. Ở quê tôi thời đó có đoàn nghệ thuật Dùkê Sao Sáng, thấy người ta đánh ngũ âm tôi về lấy tre trúc đẽo gọt, kết nối thành dàn đờn, cũng gõ ra bài Savai - Santi tuy không có cao độ và trường độ do không biết âm luật. Rồi trong một lần xem các nghệ sĩ đoàn Sao Sáng tập luyện các động tác vũ đạo, tôi đứng bên ngoài bắt chước, ông bầu của đoàn thấy vậy cho tôi vào học những động tác cơ bản. Nhờ vậy mà tôi mới có thể vượt qua gần 50 người khác để lọt vào nhóm 10 người được đoàn nghệ thuật tỉnh Hậu Giang tuyển vào đội múa” - nghệ sĩ Lâm Vĩnh Phương nhắc lại thời anh chính thức bước vào con đường nghệ thuật chuyên nghiệp khi mới 17 tuổi.

Trong buổi lễ phong tặng danh hiệu NSƯT, được hỏi: “Giai đoạn nào phải nỗ lực nhiều nhất trong quá trình trở thành một nghệ sĩ múa chuyên nghiệp?” - anh trả lời: “Trong suốt gần 25 năm qua, tôi chưa bao giờ cảm thấy bản thân đã đạt được thành tựu để tự cho phép mình nghỉ ngơi. Người nghệ sĩ múa phải nỗ lực ở tất cả các giai đoạn và mọi khoảng thời gian. Bởi chỉ cần 3-4 ngày không tập luyện sẽ mất đi sự nhạy cảm trong các động tác hình thể và cảm xúc khi biểu diễn cũng bị chai cứng”. Lời nói của anh được chứng minh khi anh biểu diễn một đoạn trong “Người săn khỉ” do NSƯT Hoàng Sơn Cống biên đạo. Bài múa đòi hỏi kỹ thuật điêu luyện để diễn tả được nội tâm của người thợ săn bị giằng xé giữa việc phải đi săn để sinh sống và lòng trắc ẩn trước muông thú. Hơn nữa, âm nhạc trong bài múa phức tạp đòi hỏi người biểu diễn phải có khả năng cảm thu tinh tế. Nghệ sĩ Lâm Vĩnh Phương đã thực hiện hoàn hảo bài múa này, dù anh ít có dịp đứng trên sân khấu biểu diễn từ khi được phân công làm công tác quản lý cách đây hơn 10 năm. Anh kể: “Kỷ luật tập luyện của tôi hình thành từ thời tham gia đoàn nghệ thuật tỉnh Hậu Giang. Lúc đó chưa có kinh nghiệm và kỹ thuật, thường xuyên té ngã trong lúc tập. Có lần đập mặt xuống đất, nứt mẻ mấy cái răng cửa. Khi theo học các lớp đào tạo ở TP Hồ Chí Minh, tập luyện đến nỗi bàn chân rướm máu, toàn thân đau nhức đến mức về đến nhà không nhấc chân bước lên bậc tam cấp được, đành ngồi ngoài hiên”...

Sự khổ luyện kiên trì đã đem lại cho nghệ sĩ Lâm Vĩnh Phương rất nhiều huy chương cấp toàn quốc, khu vực ĐBSCL và tỉnh Sóc Trăng. Anh được mời đảm nhận vị trí Phó đoàn Nghệ thuật tỉnh Hậu Giang năm 1991, rồi Trưởng đoàn Nghệ thuật Khmer tỉnh Sóc Trăng năm 2003. NSƯT Sơn Lương, Phó Giám đốc Sở Văn hóa Thông tin tỉnh Sóc Trăng, nguyên Trưởng đoàn Nghệ thuật Khmer tỉnh Sóc Trăng cho biết: “Nghệ sĩ Lâm Vĩnh Phương không chỉ là người luôn học hỏi và trau dồi nghề nghiệp, mà còn là người luôn hành động để lưu truyền, phát huy nghệ thuật dân tộc đến mọi người. Chính vì vậy, khi chuyển giao đoàn nghệ thuật Khmer tỉnh, tôi rất tin tưởng rằng nghệ sĩ Lâm Vĩnh Phương sẽ xây dựng được một lực lượng hùng hậu và làm được nhiều việc cho nghệ thuật dân tộc”. Đến nay, thành tựu mà nghệ sĩ Lâm Vĩnh Phương hài lòng nhất là xây dựng được một tập thể đoàn kết và luôn tìm tòi, sáng tạo để có những tác phẩm ưng ý nhất phục vụ nhân dân. Anh còn thường xuyên đưa lực lượng trẻ theo học các lớp đào tạo ngắn hạn và cao đẳng, trung cấp về thanh nhạc, biên đạo, biểu diễn... “Tôi phát hiện con cháu của khá nhiều anh chị em trong đoàn rất có năng khiếu nghệ thuật. Tôi đang chuẩn bị một kế hoạch đào tạo nếu các cháu có nguyện vọng theo đuổi nghệ thuật sau khi tốt nghiệp cấp 2: đưa các cháu về TP Hồ Chí Minh theo học các lớp chuyên nghiệp, song song với các lớp văn hóa dành riêng cho những trường đào tạo nghệ sĩ”.

Nghệ sĩ Lâm Vĩnh Phương đang tiếp tục công trình nghiên cứu về nghệ thuật múa Đồng bằng sông Cửu Long. Công trình này đã được anh tiến hành suốt 10 năm qua: sưu tầm, chụp ảnh và chú giải ý nghĩa của các thế tay, thế chân, di chuyển và nghệ thuật tạo hình trong nhiều điệu múa dân gian của đồng bào dân tộc Khmer. Nghệ sĩ Lâm Vĩnh Phương đã thực hiện công trình này mọi lúc mọi nơi: “Đi đâu thấy các cụ già múa những điệu mà tôi chưa biết là tôi đi theo xin các cụ dạy lại. Có khi các cụ đang ở chái nhà sau nấu cơm, cao hứng múa cho tôi xem, tôi lập tức chụp lại làm tư liệu, về dựng lại cho anh chị em trong đoàn diễn”. Hiện nay Lâm Vĩnh Phương còn là Ủy viên BCH Hội Nghệ sĩ Múa Việt Nam, phụ trách tổ chức các hoạt động đào tạo, giao lưu giữa các nghệ sĩ trong hội ở khu vực ĐBSCL.

“Đề án Phát triển hoạt động đoàn nghệ thuật Khmer Sóc Trăng đến 2010, tầm nhìn 2020” đã được lãnh đạo tỉnh Sóc Trăng cơ bản thông qua. Trong đó, đến năm 2010 đoàn sẽ được nâng thành nhà hát, có chức năng đào tạo. “Chỉ có như vậy, chúng tôi mới có thể bảo tồn nhiều loại hình nghệ thuật đang dần thất truyền, nhất là nghệ thuật Rô-băm”, nghệ sĩ Lâm Vĩnh Phương phấn khởi bộc lộ khát vọng của mình.

(Theo CTO)

Bình luận

* Vui lòng nhập bình luận tiếng Việt có dấu

Tin khác