Nhà hát Múa rối Thăng Long: Xây dựng chương trình thử nghiệm múa rối nước hiện đại

Chào mừng Đại lễ 1000 năm Thăng Long - Hà Nội và tham dự Liên hoan Múa rối quốc tế lần thứ II năm 2010, các nghệ sĩ Nhà hát Múa rối Thăng Long đã mạnh dạn xây dựng một chương trình thử nghiệm múa rối nước hiện đại dựa trên các đặc trưng nghệ thuật truyền thống để có một chương trình biểu diễn thường xuyên thay cho chương trình 16 trò rối nước cổ quen thuộc.

Một chương trình của NH Múa rối Thăng LongMột chương trình của NH Múa rối Thăng Long

Đạo diễn Nguyễn Hoàng Tuấn – Giám đốc Nhà hát Múa rối Thăng Long đã có cuộc trao đổi với PV về chương trình này.

Sự quen thuộc và có phần đơn điệu của chương trình biểu diễn rối nước truyền thống của các đơn vị hiện nay phải chăng đã khiến Nhà hát quyết định làm một cuộc “cách tân” này?

Đạo diễn Nguyễn Hoàng Tuấn: Đúng vậy. Mấy chục năm gần đây các đoàn múa rối nước chuyên nghiệp đã có rất nhiều cố gắng để gìn giữ, khôi phục các trò rối nước của cha ông để lại. Tuy nhiên đa phần chỉ biểu diễn 16 đến 17 trò giống nhau từ nội dung, tạo hình con rối đến xử lý âm nhạc. Điều này hẳn đã gây sự nhàm chán đối với người xem và không khơi dậy sức sáng tạo của các nghệ sĩ biểu diễn khiến người nghệ sĩ múa rối vô cùng trăn trở. Vì vậy, Hội đồng nghệ thuật của Nhà hát đã quyết định bắt tay vào xây dựng một chương trình rối nước hoàn toàn mới lấy cảm hứng từ vốn cổ dân tộc, không dựa trên một tích cổ hoặc trò rối của phường rối dân gian nào. 

Thưa đạo diễn,10 trò rối nước mới sẽ khác với truyền thống như thế nào?

- Bám sát đặc trưng của nghệ thuật rối nước truyền thống nhưng cố gắng nâng cao trong nội dung kịch bản, đường nét dàn dựng, chú trọng khắc họa tính cách nhân vật khi chế tạo con rối, xử lý âm thanh ánh sáng, âm nhạc... Nội dung chủ đề vẫn không nằm ngoài việc thể hiện sinh hoạt văn hóa, tín ngưỡng của dân gian vào rối nước. Ê kíp sáng tạo gồm 3 người: Tôi là đạo diễn dàn dựng, tác giả Đăng Tiến, họa sĩ Chu Lượng tạo hình con rối. Cả ba cùng là đồng tác giả, anh Đăng Tiến là người chấp bút xây dựng một kịch bản gồm hơn 10 trò.

Chương trình sẽ mang một màu sắc trữ tình và khai thác triệt để tính dân gian tạo yếu tố bất ngờ hấp dẫn. Sẽ có các trò rối như: Trống hội, Tễu giáo trò, Múa cá hóa long được xây dựng gắn với truyền thống văn hóa Hà Nội, với sự tích Thăng Long – Rồng bay. Đây là chương trình chào mừng kỷ niệm 1000 năm Thăng Long và tham dự liên hoan múa rối quốc tế lần II tại VN của Nhà hát. Ngoài ra, chúng tôi chú trọng khai thác những nét sinh hoạt văn hóa, phong tục tập quán trong đời sống của người Việt vào chương trình.

Đạo diễn có thể nói rõ hơn về những thử nghiệm để làm mới rối nước truyền thống trong 10 trò cổ này?

- Một trong những đối tượng lớn của Nhà hát đó là khách quốc tế, chính vì vậy chúng tôi sẽ làm cho chương trình này phải thực sự mang phong vị văn hóa dân tộc Việt Nam, khoe với bạn được những nét đẹp riêng biệt của người Việt. Trên cơ sở khai thác từ nội dung cho tới kỹ thuật biểu diễn, tạo hình con rối đều sẽ sang trọng và đẹp hơn so với sự thô mộc, đơn giản của các tiết mục và con rối của các trò cũ. Khán giả sẽ được thưởng thức những văn hóa tín ngưỡng của người Việt qua các trò như Rước Thành hoàng làng, Ngửa váy hứng dừa, Chọi trâu lúc nông nhàn, xem các con rối liền anh liền chị hát đối giao duyên mời nhau miếng trầu...

Về kỹ thuật biểu diễn, tạo hình con rối, chúng tôi sẽ nghiên cứu tới từng động tác mới để con rối cử động ngày càng chi tiết và tinh tế hơn. Âm nhạc đóng một vai trò đặc biệt trong chương trình lần này, chúng tôi đã mời nhạc sĩ Vũ Ngọc Quang tham gia viết mới toàn bộ phần nhạc, khai thác các loại hình hát trống quân, quan họ, nhạc mới, chú trọng khai thác âm nhạc dân ca đồng bằng Bắc Bộ.

Việc xây dựng một chương trình rối nước có vẻ rất tốn kém?

- Đúng vậy. Xây dựng một chương trình rối cạn mất khoảng 400 triệu thì việc xây dựng một chương trình rối nước sẽ gấp nhiều lần. Chi phí cho một bộ rối nước truyền thống mất khoảng 70 triệu một bộ thì việc tạo hình thiết kế hoàn toàn mới với ý tưởng tạo hình thật công phu thì con số dự toán ước tính đã lên tới 200 triệu cho riêng lĩnh vực tạo hình con rối. Ngay cả khi hoàn thành xong việc tạo hình con rối ở bộ đầu tiên, chúng tôi sẽ vẫn tiếp tục nghiên cứu, tìm tòi chỉnh sửa để có được sự hoàn thiện.

Việc xây dựng một chương trình mới từ nội dung,  dàn dựng, âm nhạc, biên đạo, thiết kế mỹ thuật, tạo hình, ánh sáng... không chỉ tốn kém về mặt kinh phí mà còn cả về thời gian. Chương trình sẽ ra mắt vào đúng dịp Hà Nội kỷ niệm 1000 năm Thăng Long, đây là món quà tâm huyết sáng tạo của lực lượng nghệ sĩ múa rối để chào mừng Đại lễ.

 

Theo VH

Bình luận

* Vui lòng nhập bình luận tiếng Việt có dấu

Tin khác