Nhạc sĩ Hoàng Hà: Âm nhạc thiêng liêng như máu thịt

Là một người con của mảnh đất Hà Nội nghìn năm văn hiến nhưng 15 năm nay ông định cư ở Bà Rịa - Vũng Tàu. Dù vậy nhạc sỹ vẫn giữ được một dáng vẻ hào hao rất Hà Nội. Ông chia sẻ “Lúc nào cũng thế, với tôi, âm nhạc thiêng liêng như là máu thịt vậy”.

Nhạc sỹ Hoàng Hà với cây đàn guitar quen thuộc.Nhạc sỹ Hoàng Hà với cây đàn guitar quen thuộc.

Một nhạc sĩ cách mạng

Sinh ra trong một gia đình có truyền thống cách mạng ở Hà Nội. Cha ông là một thầy kí, mất khi ông mới lên 9 tuổi. Mẹ là một thợ may, nhưng sau khi chồng mất bà ở vậy nuôi con và tích cực tham gia hoạt động cách mạng. Ngôi nhà bên hồ Tây lúc bấy giờ là chốn đi về của những đồng chí Trường Chinh, Hoàng Văn Thụ, Nguyễn Bá Khoảng... trong những ngày đầu hoạt động cách mạng.
Ngay từ lúc còn nhỏ Hoàng Hà đã sớm được tiếp xúc với âm nhạc dân tộc từ những bản nhạc mà mẹ ông thường hát cho nghe. Chưa đầy 3 tuổi ông đã được người cha tặng cho một chiếc đàn và ông bắt đầu mê mẩn âm nhạc từ thuở đó. Lớn hơn một chút, nhờ có năng khiếu âm nhạc đặc biệt, Hoàng Hà được nhạc sĩ Lưu Hữu Phước dìu dắt và trở thành người thầy âm nhạc của ông.
Ông bắt đầu sáng tác từ năm 1946, với những ca khúc như Căm hờn, Bao giờ trở lại... Những ca khúc đầu tay ấy Hoàng Hà được Lưu Hữu Phước chỉnh sửa và động viên tận tình.
Đến khoảng những năm 60, tài năng âm nhạc của Hoàng Hà được khẳng định trong làng âm nhạc cách mạng Việt Nam, với những ca khúc nổi tiếng bây giờ như Ngày cách mạng thứ 7, Hò dân công, Làng ta làm thuế, Ánh đèn trên cầu Việt Trì...
Sau đó, nhạc sĩ Hoàng Hà về công tác tại Đài tiếng nói Việt Nam và trở thành cánh tay phải của nhạc sĩ Phạm Tuyên trong Ban âm nhạc. Ông có đến ba ca khúc được chọn làm nhạc hiệu của Đài tiếng nói Việt Nam là Vĩnh Phúc quê tôi, Chào Nha Trang và sau này là bài Đất nước trọn niềm vui.

Đặc biệt, bài Đất nước trọn niềm vui được Hoàng Hà sáng tác trong một hoàn cảnh đáng nhớ: “Dù đến ngày 30/4/1975 chiến dịch Hồ Chí Minh mới toàn thắng, nhưng từ ngày 26 tôi đã dự cảm được chiến thắng ấy rồi. Bởi vậy tôi đã viết Đất nước trọn niềm vui trước 4 ngày để diễn tả cảm xúc vui mừng sướng của dân tộc khi dành được độc lập”, nhạc Sĩ Hoàng chia sẻ.
Nhiều người nói như một câu cửa miệng “Thơ Trường Sơn chỉ có Phạm Tiến Duật, nhạc Trường Sơn chỉ có Hoàng Hà”. Cách nói này không ngoa, bởi trong sự nghiệp âm nhạc đồ sộ của Hoàng Hà, có một vị trí  đặc biệt dành cho mảnh đất Trường Sơn và người lính, với những ca khúc đi cùng năm tháng như: Gặp nhau trên đỉnh Trường Sơn, Cùng hành quân đi giữa mùa xuân...

Trăn trở với âm nhạc đương đại

Khen thưởng của Nhà nước, và Giải thưởng âm nhạc trong nước & quốc tế:

- Huân chương Kháng chiến (chống Pháp) hạng Ba

- Huân chương Kháng chiến (chống Mỹ) hạng Hai

- Huân chương Lao động hạng Nhất

- Huy hiệu 40 năm tuổi Đảng.

- Huy chương "Vì Sự nghiệp Văn học Nghệ thuật"

- Huy chương "Vì Sự nghiệp Phát Thanh"

- Huy chương "Vì Sự nghiệp Công Đoàn"

- Giải A Uỷ Ban Thiếu niên - Nhi Đồng (năm 1967, bài "Con mèo ra bờ sông")

- Giải B Uỷ Ban Thiếu niên - Nhi Đồng (năm 1982) về loạt ca khúc và nhạc dành cho lứa tuổi Thiếu Nhi.

- Huy Chương Vàng Liên hoan Ca múa Á - Phi (năm 1970, Nhạc Múa "Nhân dân Đông dương đoàn kết chống xâm lược Mỹ" .

- Hạng A  nhạc Phim truyện năm 1973 : nhạc phim nhựa "Người về đồng cói"
- Giải Nhì Ca khúc Giải thưởng Âm nhạc Hội nhạc sĩ Việt Nam, năm 1997, bài "Mang theo mùa đông" (phổ  thơ Hoàng Quý).

Sau những thành công của dòng nhạc cách mạng, ở thời bình, nhạc sĩ Hoàng Hà sáng tác những ca khúc ca ngợi quê hương, đất nước, ca ngợi tình cảm chân thành, trong sáng của con người.
Đặc biệt, bằng chính tình cảm của mình dành cho trẻ thơ, nhạc sĩ đã viết nhiều nhạc thiếu nhi và để lại dấu ấn sâu đậm. Nhiều bài hát được các em thích thú và thuộc lòng như: Đàn vịt con, Chú bộ đội, Con mèo ra bờ sông, Mèo vàng, Sơn ca...
Là nhạc sĩ của thế hệ trước và có nhiều đóng góp cho sự phát triển của âm nhạc nước nhà nên lúc nào nhạc sĩ cũng quan tâm và có những trăn trở riêng về âm nhạc Việt Nam đương đại. Nhạc sĩ cho rằng, âm nhạc đương đại Việt Nam có sự phát triển đứt quãng và không có sự định hình rõ rệt về phong cách.
Ông giải thích rằng đó là do sự hấp thu văn hóa âm nhạc ngoại không có sự chọn lọc, trong khi hệ thống âm nhạc bác học không được truyền bá rộng rãi trong nhà trường, nên lỗ thủng âm nhạc của người Việt Nam còn lớn.
Bàn về giới sáng tác, ông nêu: hiện nay nhiều nhạc sĩ cố gắng đi tìm lối riêng cho âm nhạc Việt nhưng đa số bây giờ nghệ sĩ viết nhạc thiếu đi cái tâm. Họ chạy theo thị trường kiểu đơn đặt hàng của đồng tiền và danh vọng chứ không phải là đơn đặt hàng của trái tim.
Ông bộc bạch: “với tôi, âm nhạc là một cái gì đó thiêng liêng, nó như là máu thịt của tôi vậy. Thế nên tôi không có quyền cho mình cẩu thả với nghệ thuật, mỗi tác phẩm phải được nắn nót từng câu chữ sao cho thật đẹp, thật sáng”. 

Bình dị giữa đời thường

Sắp bước sang tuổi 83, với gần 60 năm làm nghệ thuật, nhạc sĩ Hoàng Hà trải qua nhiều thăng trầm của cuộc sống nhưng điều đáng quý nhất mà mỗi khi gặp ai cũng nhận thấy đấy chính là phong cách mộc mạc, giản dị.

Ngoài việc sáng tác âm nhạc, thời gian gần đây, ông chú tâm đọc kinh dịch, phật giáo, và xem đây là niềm đam mê mới của tuổi già.

Tuy tuổi đã cao nhưng ông tỏ ra vẫn rất minh mẫn, và nhanh nhạy với khoa học kỹ thuật, đặc biệt là khả năng sử dụng vi tính của nhạc sĩ khá sành sỏi. Ông thường sáng tác nhạc và tự tay thiết kế các đĩa nhạc VCD trên máy tính.
Khi chia sẻ về người bạn đời trăm năm, nhạc sĩ không hề ngần ngại: “hạnh phúc của tôi là cưới được vợ tôi, nếu như không có bà ấy có lẽ tôi không được như bây giờ”.
Trước khi chia tay, ông đã hát tặng chúng tôi nghe bài hát Hoa huệ, bài hát được ông sáng tác từ mối tình đầu của mình. Giọng hát ông du dương truyền cảm, chúng tôi cảm nhận được như tình yêu của ông vẫn đắm say, nồng nàn như hồi trẻ 50 năm về trước.

 Nhạc sĩ Hoàng Hà tên khai sinh là Hoàng Phi Hồng, sinh năm 1929 tại Yên Phụ, Tây Hồ, Hà Nội. Các bút danh: Hoàng Hà, Cẩm La.

 

Theo VnM

Bình luận

* Vui lòng nhập bình luận tiếng Việt có dấu

Tin khác