NSND Trần Thu Hà: Mặt bằng tài năng âm nhạc trẻ VN đã nâng lên rất nhiều

Là 1 trong 20 thành viên sáng lập Hội đồng Bảo trợ tài năng trẻ VN, đồng thời cũng là người đã có công lớn trong việc góp phần đưa nhiều tài năng âm nhạc trẻ VN ra với thế giới..., GS-TS-NSND Trần Thu Hà - nguyên Giám đốc Học viện Âm nhạc quốc gia VN đã có với Lao Động một câu chuyện về đào tạo tài năng âm nhạc trẻ.

NSND Trần Thu Hà: Mặt bằng tài năng âm nhạc trẻ VN đã nâng lên rất nhiều - ảnh 1

Ngày càng có nhiều mùa vàng cho làng nhạc thính phòng VN để hầu như chưa bao giờ là tay trắng trở về từ những cuộc thi âm nhạc quốc tế. Vậy theo bà, có thể "xác định tọa độ" VN đang ở đâu trên bản đồ âm nhạc hàn lâm thế giới?

- Để xác định được tọa độ chính xác trên một phạm vi rộng thì tôi e là khó, vì còn cần nhiều góc nhìn khác nữa chứ không chỉ nhìn từ các cuộc thi. Tuy nhiên, điều mà tôi có thể khẳng định là: Vị trí của VN hiện nay trong khu vực là ở một thứ bậc khá cao, nếu xét trong phạm vi các bảng thi dành cho lứa từ 20 tuổi trở xuống, khi mà như chúng ta đã thấy: Không ít lần thí sinh VN đã đủ sức "qua mặt" được các thí sinh đến từ các cường quốc âm nhạc Châu Á như Nhật Bản, Trung Quốc... Mặc dù vậy, để tiến được sâu hơn vào những cuộc thi tầm cỡ hơn, dành cho những lứa tuổi lớn hơn, tôi nghĩ VN mình còn cần rất nhiều nỗ lực.

Tuy nhiên, cũng có nhận định rằng: Trăm mùa vàng đó cũng chưa "lại" được với giải thưởng Chopin danh giá mà NSND Đặng Thái Sơn từng là người đầu tiên mang lại không chỉ cho VN mà còn là Châu Á năm anh 22 tuổi. Bà có nghĩ thế?

- Sự so sánh theo tôi là khập khiễng. Mỗi thời kỳ tôi nghĩ có những cái khó khác nhau và những đỉnh cao khác nhau. Chưa nói, còn là chuyện: Có khi dễ phải mất tới hàng chục năm mới có được một thiên tài, không riêng gì ở VN. Dù là chưa có lại được đỉnh cao như Đặng Thái Sơn, nhưng so với trước, rõ ràng âm nhạc thính phòng VN đã có được một bước tiến dài đáng tự hào, mặt bằng tài năng đã được nâng lên rất nhiều.
Nếu như trước đây, VN chỉ có thể giành được giải cao nhờ vào những tài năng được đào tạo nâng cao chủ yếu tại nước ngoài thì kể từ năm 1999 trở lại đây, ta đã có nhiều hơn và liên tiếp hơn những giải cao do những tài năng được đào tạo hoàn toàn trong nước như Nguyễn Hoàng Phương (giải nhất cuộc thi tài năng trẻ piano quốc tế năm 1999 tại ); Lưu Hồng Quang (với bảng thành tích đáng nể: Sở hữu 6 giải thưởng âm nhạc quốc tế ở tuổi 18); Lưu Đức Anh (em ruột Lưu Hồng Quang, hai lần đoạt giải quốc tế), hay mới nhất là 7 em vừa đoạt giải cao tại cuộc thi quốc tế Jakarta hồi tháng 8 vừa rồi... 

Hiện tượng "chảy máu chất xám" trong làng nhạc hàn lâm Việt gần đây dường như cũng được cải thiện?

- Hiện tượng, có lúc đã gây lo ngại. Nhưng tôi luôn quan niệm: Có những thời điểm, tài năng cần phải ra đi mới phát triển được và chuyện họ có trở về - bằng cách này hay cách khác - không hoàn toàn là chuyện đáng phải lo ngại và đã vội cho rằng đó là chuyện "chảy máu chất xám".

Đặng Thái Sơn chẳng hạn, mặc dù định cư tại Canada, nhưng hằng năm anh đều về biểu diễn tại VN và thường xuyên tạo điều kiện giới thiệu, hướng dẫn khá nhiều lưu học sinh của ta tại nước ngoài. Có nhiều lý do khiến tài năng không trở về, trong đó có môi trường làm việc. So với thời Đặng Thái Sơn, môi trường âm nhạc trong nước đã được cải thiện đáng kể, đủ để đáp ứng phần nào điều kiện làm việc cho các tài năng âm nhạc. Đó cũng là lý do khiến ngày càng có nhiều tài năng âm nhạc trở về sau khi tu nghiệp tại nước ngoài.

4 dàn nhạc giao hưởng (3 tại Hà Nội và TPHCM), biểu diễn khoảng 30 - 40 buổi/năm - một tần suất như vậy, theo bà, liệu có quá ít, cho những tài năng được thoả chí làm nghề?

- Hoàn toàn không quá ít, nếu không muốn nói là còn khá nhiều, nếu chia cho lượng khán giả có nhu cầu và số dàn nhạc mà ta hiện có. 

Vẻ như bà vẫn chưa được lạc quan cho lắm về công chúng của âm nhạc hàn lâm? Theo bà, ngoài nguyên nhân thói quen và trình độ thưởng thức, một phần liệu có vì giá vé vào cửa các đêm nhạc quá cao?

- Chuyện giảm giá vé cũng đã được tính đến, nhưng nói thật, ở ta làm gì có thói quen mua vé nghe nhạc thính phòng đâu mà... giảm! Còn chuyện giá vé, không thể nói là quá cao so với nhạc nhẹ. Mặc dù vậy, cũng có thể thấy rằng: Đã có sự thay đổi đáng kể trong nhận thức và thái độ đón nhận của một bộ phận công chúng trẻ đối với âm nhạc hàn lâm và đó là một sự khích lệ không nhỏ đối với nghệ sĩ chúng tôi. 

 

Theo LD

Bình luận

* Vui lòng nhập bình luận tiếng Việt có dấu

Tin khác