NSND Trọng Khôi: Sân khấu Việt vẫn đang tiến bộ

Là một người gắn bó với nghệ thuật sân khấu và hiện là CHỦ TỊCH HỘI NGHỆ SỸ SÂN KHẤU VIỆT NAM, NSND TRỌNG KHÔI đã có nhiều công hiến cho sân khấu nước nhà. Trước nhiều lo ngại về sự tồn tại và phát triển của loại hình nghệ thuật này, trao đổi với phóng viên, NSND Trọng Khôi vẫn cho rằng: Sân khấu Việt Nam vẫn đang có những bước tiến mới...

PV: Nhắc đến sân khấu Việt, người ta nói nhiều về hiện tượng các sân khấu luôn trong tình trạng tối đèn?

NSND TRỌNG KHÔI: Có thể nói trong giai đoạn gần đây sân khấu chưa có sự phát triển thêm được bao nhiêu, và đứng ở góc độ nghề nghiệp mà nói thì sân khấu có những sự sa sút. Dễ dàng nhận thấy định hướng của Nhà nước và tư duy sân khấu chưa thay đổi. Và công chúng ngày nay có quá nhiều lựa chọn cho sự giải trí của mình. Hơn nữa, có một bộ phận công chúng hiện giờ vẫn có thói quen cần ăn ngủ trước khi cần giải trí. Tuy nhiên cũng trong nhiều sự lựa chọn như thế sân khấu đã không dành cho đối tượng khán giả một cách chung chung như thời xưa nữa mà trở thành đặc sản của một số đối tượng. Trước đây khi các hình thức giải trí còn ít người ta sẵn sàng xem kịch ở sân khấu ngoài trời, kỹ thuật không đảm bảo, chất lượng nghệ thuật không thể cao được nhưng vẫn đông người xem. Nhưng giờ thì công chúng khó chấp nhận điều đó. Do đó chúng ta không thể nhìn vào đó mà đánh giá thị hiếu công chúng thấp hay chất lượng sản phẩm sân khấu thấp. Mặc dù về khách quan thì sân khấu Việt hiện chưa được công chúng đánh giá cao nhưng với người làm nghề thì tôi cho rằng sân khấu của chúng ta có những bước tiến so với trước rất nhiều.

Thưa ông, người ta vẫn kêu ca kịch bản sân khấu luôn xa rời thực tế, ít được đánh giá cao?

- Tất nhiên về phía đội ngũ làm sân khấu thì cũng còn nhiều vấn đề, đặc biệt vấn đề về kịch bản song có nhiều nguyên nhân, trong đó có những tác giả chưa đủ tài năng để bám sát. Hơn nữa ngày xưa người ta quan niệm đề tài phải mang tính khái quát. Song cuộc sống hiện đại con người có nhiều đòi hỏi hơn, và sân khấu cũng phải đáp ứng mọi yêu cầu của công chúng chứ không chỉ nặng về câu hỏi “ý nghĩa, tư tưởng của tác phẩm là gì”.  Tôi đã từng hỏi ý này với đạo diễn nước ngoài, họ nói, hiểu thể nào là quyền của người xem. Thực tế, từ trước đến nay, chúng ta luôn gò bó nên nhiều người hiểu lầm tác phẩm ngày xưa cao thượng còn bây giờ lại toàn mô tả sinh hoạt đời thường. Như vậy, chỉ có tài năng bản lĩnh và nhận thức đúng, người viết kịch bản mới bước qua được những tồn tại hiện nay. 

Điều đó có nghĩa ông luôn tự tin vào sân khấu Việt vì những tồn tại của nó chủ yếu là thuộc về khách quan?

-  Ở góc độ nào đó có thể khẳng định như thế. Cụ thể ở giai đoạn giao lưu, hội nhập văn hoá với thế giới, tuồng, chèo... của Việt Nam được thế giới yêu mến, chỉ có điều chúng ta vẫn chưa phát huy một cách tốt nhất lợi thế của nó để phục vụ cho việc hội nhập. Tuy nhiên, thực tế cũng còn thiếu điều kiện để phát huy lợi thế. Ví dụ như nhiều sân khấu còn nhỏ hẹp khiến người nghệ sỹ hạn chế trong sự sáng tạo, mọi thứ vẫn chỉ mang tính ước lệ, gọn ghẽ. Và ở thời đại này, sự gọn ghẽ ấy thể hiện sự nghèo nàn. Do đó nếu chúng ta không có sân khấu hiện đại, người nghệ sỹ khó có thể thể hiện được sự sáng tạo. Sân khấu thế giới hiện đa dạng, phong phú về hình thức biểu đạt, họ có thể hạn chế ngôn ngữ để vượt qua rào cản ngôn ngữ giữa các nước với nhau, giúp cho quá trình giao lưu, hội nhập dễ dàng hơn. Hơn nữa, sân khấu thế giới đã mạnh dạn bung ra thử nghiệm những loại hình mới và có thể đúng sai, ví như những điệu múa rất hiện đại, gần như sử dụng hình thể như vận động viên thể thao, mạnh mẽ chính xác nhưng vẫn là nghệ thuật, bởi nó được sân khấu và nghệ sỹ nâng lên tầm nghệ thuật. Ngày nay, sân khấu cũng đã tiệm cận với những cái hay của điện ảnh, các môn nghệ thuật khác... Trong khi đó, nếu chúng ta chỉ dừng lại, xoay quanh múa công, múa phượng truyền thống, không sáng tạo và không đón nhận luồng sân khấu mới, chúng ta ắt hẳn sẽ lạc hậu và sân khấu trở thành nghệ thuật của bảo tàng.

Xin cám ơn ông!

 

Theo NĐB

 

Bình luận

* Vui lòng nhập bình luận tiếng Việt có dấu

Tin khác