NSƯT Vương Duy Biên: Tôi gợi chuyện chứ đâu có kể chuyện!

Vừa là thành viên Ban giám khảo, vừa có tới hai vở dự thi (Hồn quê và Chuyện Tò he), NSƯT Vương Duy Biên (Giám đốc Nhà hát Múa rối T.Ư) là gương mặt rất được chú ý tại Liên hoan Múa rối quốc tế lần thứ nhất (16-23.2) tại Hà Nội.

Tác phẩm Hồn quê trình diễn tại liên hoanTác phẩm Hồn quê trình diễn tại liên hoan

*Thưa ông, với gần 20 đoàn tham dự và lượng khán giả khá đông, liên hoan lần này đã được coi là thành công chưa?

- Để có một liên hoan quốc tế thành công, tiêu chí đầu tiên là phải có nhiều đoàn quốc tế. Ban đầu, nhìn đi nhìn lại danh sách các đoàn bạn tham dự, ban tổ chức rất lo lắng. Nhưng cuối cùng, ngày khai mạc, chúng ta đã chào đón đến 11 đoàn quốc tế. Đấy là một con số lạc quan. Chúng ta đã có thể tự tin nghĩ đến Liên hoan Múa rối quốc tế lần hai. Nếu không có gì thay đổi sẽ diễn ra vào năm 2010.

* Tuy nhiên, đó mới chỉ là thành công về số lượng. Một liên hoan thành công về chất lượng phải là một liên hoan có điểm sàn cao đồng đều, hoặc có những tác phẩm "đỉnh cao". Có ý kiến cho rằng, trong liên hoan, tác phẩm "đỉnh cao" đã "lấp ló" (dù hơi ít), nhưng điểm sàn lại không đồng đều, đặc biệt giữa đoàn Việt Nam và các đoàn quốc tế...

 - Vấn đề là, nếu để chấm điểm tác phẩm, Ban giám khảo có rất nhiều tiêu chí cụ thể. Nhưng khán giả lại thưởng thức tác phẩm bằng cảm nhận riêng, không theo một tiêu chí nào cả. Vì vậy tại liên hoan đã xảy ra trường hợp: có những tiết mục ta thích mà bạn chỉ thấy bình thường và ngược lại. Nhưng cũng có những tiết mục cả ta và bạn đều công nhận là xuất sắc. Việc chênh lệch về mức độ hấp dẫn giữa đoàn Việt Nam và nước ngoài cũng đáng để chúng ta rút kinh nghiệm. Các đoàn bạn bất lợi hơn chúng ta ở ngôn ngữ và độ hoành tráng. Do ra nước ngoài nên "tư trang" đều phải gọn nhẹ, không có điều kiện "phô diễn" thực lực như đoàn Việt Nam. Có lẽ, đến liên hoan lần hai, khi mời đoàn quốc tế, chúng ta nên lựa chọn tác phẩm kỹ hơn, vừa phải chất lượng vừa phải phù hợp với "khẩu vị" của Việt Nam.

Có khá nhiều tên tuổi lớn của làng múa rối quốc tế tham gia công tác thẩm định tác phẩm tại liên hoan. Với một ban giám khảo đa quốc tịch như vậy, không khí chấm giải có... căng thẳng lắm không?

- (Cười). Tôi chỉ nói trường hợp của tôi thôi nhé. Vừa là "chủ nhà" vừa là thí sinh, bao giờ tôi cũng lắng nghe ý kiến của các giám khảo khác đã, đặc biệt là giám khảo nước ngoài, rồi mới phát biểu. Theo tôi thì đa phần các ý kiến đó đều chính xác. 

* Hồn quê và giờ là Chuyện Tò he tiếp tục mô-típ rối cạn + rối nước + sắp đặt +... đang làm cho cái tên Vương Duy Biên trở nên "nóng sốt", và càng "nóng" hơn  khi cả hai tác phẩm  giành cả HCV lẫn HCB tại liên hoan. Liệu có thể hy vọng, thứ "rượu mới" lắm vị ấy sẽ đem đến cho múa rối Việt Nam không chỉ một làn gió mới? 

- Tôi nghĩ rằng, nó có thể trở thành một con đường mới, và đem lại nhiều cơ hội mới cho múa rối Việt Nam, nhất là khi chúng ta "đem chuông đi đánh xứ người". Nếu ai cho rằng, thứ "rượu mới" của tôi có quá nhiều vị, tôi sẽ trả lời rằng chính sự "lắm vị" ấy tạo nên nét độc đáo cho tác phẩm và mở rộng biên giới sáng tạo cho nghệ sĩ. Tôi rất phản đối việc áp đặt rằng tác phẩm là phải có đường dây, cốt truyện. Không cần. Tôi gợi câu chuyện chứ đâu có kể chuyện. Tôi không gọi Hồn quê và Chuyện Tò he là vở diễn mà gọi là tác phẩm. Tác phẩm đó, giới sân khấu thưởng thức ở góc độ sân khấu, giới hội họa thưởng thức ở góc độ mỹ thuật... Như vậy có phải là sẽ kéo về cho sân khấu múa rối thêm nhiều đối tượng khán giả không.

* Nhưng với mức đầu tư lớn cả về tiền của lẫn tâm sức, anh có thấy... phí không khi "rượu" của mình chỉ thích hợp với các kỳ liên hoan, các sự kiện lớn, tức là lâu lâu mới có dịp đem ra đãi khách?

- Theo tôi, có những tác phẩm không nên bàn đến chuyện "thu". Nếu tính thế thì ngay liên hoan lần này, không có thu nào bù lại được những khoản chi. Thế nhưng chúng ta vẫn "lãi" lớn về mặt "thương hiệu". Đủ để tin tưởng rằng, liên hoan lần sau, số lượng đoàn quốc tế sẽ tăng gấp đôi. Còn việc phí hay không phí thì có những tác phẩm cứ kiên nhẫn "găm" lại, chờ đúng dịp hãy tung ra, mới đạt hiệu quả cao nhất.

 

Theo Thanh niên

Bình luận

* Vui lòng nhập bình luận tiếng Việt có dấu

Tin khác