Sân khấu truyền thống đang cần những tài năng trẻ

Cuộc thi tài năng sân khấu tuồng, chèo toàn quốc năm 2007 đã được khai mạc ngày 1/10 tại thành phố Nam Định. Náo nức được dự thi là tâm trạng của các diễn viên viên trẻ cho dù đường vào “nghề” của họ vẫn còn không ít thử thách.

Đi tìm “đất” diễn

Cuộc thi quy tụ 64 thí sinh là các nghệ sỹ, diễn viên của 16 đơn vị nghệ thuật tuồng, chèo trong cả nước. Mỗi thí sinh dự thi biểu diễn một trích đoạn sân khấu tự chọn mang tính đặc trưng của mỗi loại hình nghệ thuật; khuyến khích các trích đoạn hiện đại tiêu biểu và các trích đoạn sáng tạo mới từ các vở truyền thống. Có thể thấy, số thí sinh dự thi còn ở mức quá khiêm tốn. Cũng dễ hiểu, bởi thời gian gần đây, "nguồn" cung cấp diễn viên các bộ môn nghệ thuật truyền thống cũng chỉ đếm trên đầu ngón tay. Điều đó cũng logic với đăng ký dự thi vào các khoa nghệ thuật truyền thống các trường nghệ thuật hầu như không có. Chính vì vậy mà các nhà hát, các đoàn nghệ thụât đã phải phối hợp với các trường VH-NT tổ chức những đợt đi tuyển diễn viên ở trên khắp các địa bàn, tới cả những vùng sâu vùng xa.

Có một thực tế là diễn viên của các đoàn nghệ thuật truyền thống cứ ngày một "già đi", tre đã già mà măng chẳng kịp mọc. Trong những đợt hội diễn vừa qua, “măng” càng ngày càng thưa hiếm. Một trong những nguyên nhân dẫn tới tình trạng khan hiếm tài năng trẻ ở các đơn vị nghệ thuật sân khấu dân tộc đó là chưa có một cơ chế chính sách ưu đãi cho các tài năng trẻ. Dẫu một số đơn vị đã mạnh dạn nâng lương, nâng ngạch, tăng thù lao bồi dưỡng nhưng so với cát- sê của ca sĩ, diễn viên các loại hình nghệ thuật khác thì còn quá ư là khiêm tốn. Đời sống của nghệ sĩ sân khấu dân tộc đã khó khăn thì đời sống nghệ sĩ trẻ theo nghiệp này còn khó khăn hơn. Chẳng trách vì sao lớp trẻ không mấy mặn mà dấn thân.

Một vấn đề nhức nhối mà các nhà hát, các đơn vị nghệ thuật đang gặp phải là Nhà nước chưa có chính sách mở tạo điều kiện cho những diễn viên đã lớn tuổi không còn khả năng diễn xuất về nghỉ để lớp trẻ có cơ hội thế chân. Qua khảo sát của Cục Nghệ thuật Biểu diễn thì trường hợp diễn viên trẻ vào đoàn tới 7- 8 năm mà vẫn chưa được biên chế chính thức là không hiếm. ở một số đơn vị, diễn viên trẻ không có vai diễn để trau dồi nghề nghiệp bởi những cây đa, cây đề vẫn giữ vai. Vở diễn thiếu sự tươi mới trẻ trung đã đành, nhưng đáng lo hơn là sự mài mòn tài năng.

Giải pháp đưa ra là Cục Nghệ thuật Biểu diễn đã liên tiếp tổ chức các lớp tập huấn về nghiệp vụ cho diễn viên trẻ, đặc biệt là các diễn viên kịch hát dân tộc. Ông Nguyễn Đăng Chương, Cục Nghệ thuật Biểu diễn, cho rằng: “Trình độ diễn viên trẻ đang yếu một cách toàn diện, từ kiến thức văn hóa cho tới khả năng tiếp nhận, phân tích kịch bản, khả năng diễn xuất”.

Động viên sự tìm tòi, sáng tạo

Khác với mọi năm, cuộc thi Tài năng trẻ sân khấu toàn quốc 2007 sẽ không dàn trải ra các loại hình nghệ thuật mà tập trung vào các loại hình sân khấu dân tộc. Diễn viên trẻ của tuồng, chèo sẽ thi từ 1 đến 9/10 tại Nhà hát 3-2 thành phố Nam Định. Còn cuộc thi tài năng trẻ cảt lương diễn ra từ 20- 30/10/2007 tại TP Cần Thơ. Sở dĩ có việc “khoanh vùng” đối tượng thuộc ba loại hình sân khấu dân tộc, theo ông Nguyễn Đăng Chương là do ngành văn hóa muốn động viên khích lệ các nghệ sĩ biểu diễn kịch hát dân tộc trong thời điểm mà các loại hình nghệ thuật này đang chịu nhiều sức ép để tồn tại và phát triển trong cơ chế thị trường. Cuộc thi tài năng trẻ lần trước, độ tuổi giới hạn không quá 35, lần này giảm thêm xuống 33 tuổi. Mỗi đơn vị dự thi không quá 4 diễn viên tương ứng 4 tiết mục. Với các nhà hát có 2 đoàn thì số lượng có thể tăng hơn. Các thí sinh sẽ trình diễn một trích đoạn sân khấu tự chọn phù hợp với sở trường của mình. Thời gian của mỗi trích đoạn không quá 20 phút. Ban tổ chức khuyến khích các trích đoạn hiện đại tiêu biểu và sáng tạo mới từ các vở truyền thống. Điều này nhằm giúp các diễn viên trẻ không chỉ lệ thuộc vào những khuôn mẫu mà cần phải phá cách tìm tòi và sáng tạo.

Tuy nhiên, ngay cả giám đốc của các nhà hát đầu ngành như : Nhà hát Tuồng Trung ương, Nhà hát Chèo Việt Nam, Nhà hát Cải lương Trung ương đều có chung mối lo là chưa thấy những gương mặt thực sự sáng giá ở đơn vị mình. Ông Bùi Xuân Tiến, Giám đốc Nhà hát Cải lương Trung ương khẳng định: “Nếu không thấy có chất lượng và khả năng, chúng tôi sẽ kiên quyết không lựa chọn”.

Nét mới đáng khích lệ trong cuộc thi lần này là có sự tham gia của các diễn viên thuộc những đoàn nghệ thuật tư nhân. Chỉ tiếc là số diễn viên này tập trung ở loại hình cải lương vì tuồng và chèo miền Bắc chưa có đoàn nghệ thuật xã hội hóa. Dù sao, đây cũng là dịp để các nghệ sĩ trẻ có cơ hộ giao lưu trao đổi học tập nghề nghiệp, thấy được những ưu và khuyết điểm của mình để phấn đấu trong hoạt động nghề nghiệp. Đồng thời qua cuộc thi lần này, các nhà quản lý sẽ đánh giá được thực trạng của đội ngũ diễn viên trẻ để tìm cách xây dựng và phát triển lực lượng.

Theo TQ

Bình luận

* Vui lòng nhập bình luận tiếng Việt có dấu

Tin khác