Sân khấu Việt Nam 2007: Làn gió mới… chưa mát lòng khán giả

Với “Nửa thế kỷ sân khấu Việt Nam” đã diễn ra tại Hà Nội năm 2007, thi tài năng trẻ đạo diễn, rồi kịch nói, chèo, tuồng, cải lương. Đây được coi như những bữa tiệc vui của giới làm nghề, cũng là dịp “tổng kiểm kê lực lượng” của nền sân khấu Việt Nam. Bởi tổng kê mà những người làm trong nghề đã đánh giá rằng: sân khấu có mới nhưng chưa thể phát triển…

Nở rộ tài năng sân khấu

Trước tiên là phải kể đến khoá tập huấn diễn viên kịch nói trẻ. 67 học viên của 11 đơn vị kịch nói trên toàn quốc đã tập trung tại Trường Cao đẳng Múa Việt Nam tham gia lớp học. Đặc điểm nổi bật của lớp tập huấn này là các học viên tham dự còn rất trẻ. Nhưng trong đó có những diễn viên đã thành danh, từng đảm nhiệm nhiều vai diễn trong các chương trình kịch mục của đơn vị, và cũng có cả những gương mặt mới được tuyển dụng một vài năm gần đây…

Tiếp đó là cuộc thi tài năng trẻ sân khấu tuồng, chèo, cải lương tại Nam Định và Cần Thơ. Tại cuộc thi chèo, tuồng, đã hội tụ được 64 trích đoạn sân khấu của 64 thí sinh; trong đó có 12 trích đoạn được sáng tác vào những thập kỷ gần đây, còn lại là các trích đoạn được rút ra từ các tác phẩm kinh điển của chèo, tuồng truyền thống và đã trở thành những vai mẫu để đào tạo diễn viên và để các diễn viên trẻ thể hiện khả năng của mình. Có thể nói, trên sân khấu cuộc thi đã xuất hiện những tài năng trẻ có triển vọng. Sự lóe sáng chưa nhiều, nhưng cuộc thi cũng cho thấy một thế hệ nghệ sĩ mới đã nắm bắt được bài bản của nghề tổ, đã rèn luyện công phu, tái tạo trên sân khấu những hình tượng tiêu biểu nhất của tuồng, chèo truyền thống và góp phần cùng tác giả, đạo diễn sáng tạo nên những hình tượng nhân vật mới, có sức thuyết phục cao hơn.

“Nổ” nhất là cuộc thi “Tài năng trẻ đạo diễn sân khấu” tại TP Hồ Chí Minh. Các thành viên của Ban giám khảo cuộc thi này tuyên bố, họ đã tìm thấy những đạo diễn sân khấu trẻ tài năng để yên tâm trao "sứ mệnh" sân khấu nước nhà. Lần đầu tiên trong Cái lò gạch cũ, Hoàng Thuý (Nhà hát Thế giới trẻ trường Cao đẳng SK & ĐA TP.Hồ Chí Minh) dám cho Thị Nở tắm bằng nước thật trên sân khấu. Tiếp đó là vở chèo Trầu cau, một huyền thoại dân gian đã được Trần Hoàng Mai (chèo Hải Phòng) phả vào hơi thở đương đại, không phải bằng tiết tấu mà là múa, từng nhân vật trong câu chuyện độc thoại một mình trong vũ đạo của chèo. Đây là những nét mới lạ mà Hoàng Mai đã dám làm và thành công…

Nỗ lực hợp tác, dựng vở…

Nỗ lực hợp tác-là một trong những kế hoạch hoạt động của các nhà hát. Điển hình là sự hợp tác giữa Nhà hát Tuổi trẻ trong thời gian vừa qua với Đại sứ quán Đan Mạch tại Việt Nam. Vở kịch hình thể Vườn thiên đàng là một trong những sản phẩm của sự hợp tác này. Với Vườn thiên đàng, sân khấu đã có hơi thở đương đại của một loại hình kịch mới, đồng thời mở rộng tới lượng khán giả trẻ. Bởi trong việc hợp tác dựng vở, Nhà hát Tuổi trẻ đã đưa vở đi biểu diễn tại các trường đại học, cao đẳng để phục vụ miễn phí cho sinh viên. Hiệu quả cao nhất của sự hợp tác này là sinh viên-những người thường xuyên “viêm màng túi” đã có cơ hội được tiếp xúc với nghệ sĩ, diễn viên, được tiếp xúc với nghệ thuật sân khấu.

Kêu gọi dàn dựng vở diễn bằng phương thức xã hội hoá cũng là một trong những xu hướng của các nhà hát, đoàn nghệ thuật. Đoàn kịch Quảng Ninh năm qua nổi lên với vở Người tôi yêu, khi kêu gọi được các doanh nghiệp đầu từ gần 1 tỷ dựng vở cũng như thuê Nhà hát Lớn Hà Nội để ra mắt đông đảo khán giả Thủ đô và du khách gần 30 xuất diễn (giá thuê sân khấu cho mỗi xuất diễn là 10 triệu đồng).

Nhà hát Kịch Việt Nam vừa dựng xong vở Cuội buôn quan. Đây là tác phẩm đầu tiên của Nhà hát được dàn dựng không qua xét thẩm của Cục Nghệ thuật biểu diễn về kịch bản văn học và sân khấu (Nét mới của việc xã hội hoá sân khấu Việt Nam)…

Các nhà hát của phía Nam cũng ra sức đầu tư sân khâu và dàn dựng vở với nhiều đề tài mới, trong đó phải kể đến là đề tài kinh dị, đã thu hút rất đông khán giả…

…chưa thoả lòng khán giả

Đó là phương tiện kỹ thuật sân khấu; đề tài cũ, lặp lại…vô hình chung đã khiến cho sân khấu chưa thu hút được khán giả, đặc biệt là sân khấu phía Bắc.

Đề cập tới đề tài, NSND Trọng Khôi nói: tác giả của chúng ta mới viết theo ý thích của mình chứ không phải điều mà khán giả cần. Còn NSND Doãn Hoàng Giang-một trong những đạo diễn bậc thầy của sân khấu Việt Nam hiện nay cho biết, lâu lắm rồi ông không nhận được một kịch bản nào khiến mình phải vò đầu bứt tai để phát hiện ra ý mới, bứt phá…Hầu hết các kịch bản viết đều đều, lặp lại, hoặc là cóp nhặt từ trước…

Tuy còn những điều bất cập, nhưng thành công của các cuộc liên hoan tìm tài năng trẻ sân khấu, nỗ lực tìm những hướng đi mới để dựng vở chính là lòng yêu nghề, tha thiết với nghề, khát vọng được rèn luyện, thể hiện và đảm đương các vai diễn cũng như tinh thần vượt khó khăn để theo nghề của mội thế hệ diễn viên, nghệ sĩ với hy vọng sân khấu Việt Nam làm mát lòng khán giả trong thời gian tới.

Theo QĐND

Bình luận

* Vui lòng nhập bình luận tiếng Việt có dấu

Tin khác