Sinh hoạt văn hoá vùng đồng bào Khmer ở ĐBSCL: Có thể khôi phục các đội Dù kê?

Vùng đồng bào Khmer ở Trà Vinh, Sóc Trăng, Bạc Liêu... trước đây có khá nhiều đội, nhóm văn nghệ quần chúng; trong đó nhiều nhất là các đội Dù kê. Có nơi như thị trấn Ngan Dừa (Bạc Liêu) hình thành tới vài ba đội.

Ngay đội ngũ diễn viên, nhạc công nòng cốt của Đoàn Nghệ thuật Khmer Ánh Bình Minh (Trà Vinh) khi mới thành lập (năm 1963) cũng là lớp diễn viên quần chúng của đội Dù kê ấp Cây Xanh (xã Tam Ngãi, huyện Cầu Kè).

Các đội, nhóm này hình thành tự phát, biểu diễn các bộ môn nghệ thuật Dù kê, Dì kê, Rô băm... phục vụ cộng  đồng trong những ngày lễ hội, cầu phước... ở các chùa, trong phum, sóc hoặc gia đình.

Theo một số nghệ nhân cao tuổi: Trước đây, người làm ruộng, người làm những nghề khác, nhưng do mê hát Dù kê nên tự tập hợp lại, hùn tiền mua nhạc cụ, tập dượt đi phục vụ bà con!

Ấy nhưng, từ thập niên 80, số đội, nhóm này ở nhiều địa phương mai một và tan rã dần khi đối mặt với nhiều khó khăn: Thiếu nhạc cụ, kịch bản, người chỉ đạo nghệ thuật... Hiện toàn vùng ĐBSCL chỉ còn khoảng 4 đoàn Dù kê không chuyên ở Sóc Trăng, 1 đoàn Dì kê ở An Giang được đánh giá hoạt động có hiệu quả. 

Trước đây có những đội, nhóm văn nghệ quần chúng người Khmer có thể biểu diễn vở trường ca Ream Kê (nghệ thuật múa Rô băm), song hiện sân khấu múa Rô băm chỉ giữ lại được 2 nhân vật chằn Krông Reap và khỉ Hanuman kết hợp với đội trống Chhay Dăm - hình nộm biểu diễn vào dịp lễ, tết...

Vùng đồng bào Khmer Nam Bộ hiện vẫn còn tồn tại các dạng thức văn nghệ quần chúng với quy mô nhỏ. Đó là các đội nhạc cưới, đội nhạc ngũ âm, đội trống Chhay Dăm - hình nộm...

Tuy nhiên, để đáp ứng nhu cầu sinh hoạt văn hoá của bà con, một số địa phương đang tính tới việc khôi phục lại các đội Dù kê như huyện Hồng Dân (Bạc Liêu). Thế nhưng, dù Đội Thông tin - Văn nghệ Khmer tỉnh Bạc Liêu sẵn sàng hỗ trợ về chuyên môn (dàn dựng kịch bản), song vấn đề đặt ra là kinh phí để trang bị nhạc cụ.

Một bộ nhạc cụ ngũ âm hiện nay trị giá khoảng 50 triệu đồng, dù không lớn, nhưng với cơ sở là cả một... vấn đề! Mặt khác, ngay tại một số địa phương trong khu vực được đánh giá hội đủ điều kiện cần thiết để thành lập (hoặc khôi phục) các đoàn, đội Dù kê, Rô băm... thì vẫn đứng trước một vấn đề khá nan giải là kịch bản.
 
Cho tới nay, hầu hết các tiết mục trình diễn của các đội, nhóm văn nghệ quần chúng người Khmer đều được xây dựng trên cơ sở những câu chuyện dân gian, thần thoại; rất thiếu kịch bản đề tài gắn với cuộc sống đương đại của cộng đồng người dân tộc Khmer Nam Bộ...

Theo LDCT

Bình luận

* Vui lòng nhập bình luận tiếng Việt có dấu

Tin khác