Thoi thóp cải lương miền Tây

Sự rã gánh của các đoàn cải lương (CL) chuyên nghiệp, sự ra đi của các diễn viên ngôi sao, chuyện nghệ sĩ bỏ nghề để đi hát ở các quán nhậu đang báo động về tình trạng... sống thoi thóp của sân khấu CL đồng bằng sông Cửu Long (ĐBSCL) hiện nay.

Càng ngày càng ít khán giả!

“Trước đây mỗi lần có đoàn CL đến biểu diễn thì người dân phải xếp hàng mua vé, mỗi suất diễn trên dưới 3.000 vé đều bán hết. Những năm 1977-1985, đoàn đi lưu diễn ở miền Trung, có đêm 15.000 vé cũng bán sạch...

Còn giờ đây, mỗi suất diễn bình quân của một đoàn CL có 300-400 người xem đã được coi là lý tưởng lắm(!), dù giá vé bình dân 3.000-10.000đ/vé. Thậm chí, hiện nay hầu hết các đoàn CL ở ĐBSCL đều biểu diễn phục vụ không doanh thu, nhưng số người đến xem cũng không thể sánh với trước đây được” - ông Trần Văn Thiện, phó đoàn CL Tây Đô (Cần Thơ), người đã gắn bó với CL hơn 30 năm trong nghề, than.

Một thực tế đáng buồn là hơn 10 năm trở lại đây, không có một đoàn CL chuyên nghiệp nào của các địa phương trong khu vực ĐBSCL còn đủ sức thu hút khán giả để có thể trụ lại tại các trung tâm tỉnh, thành phố một vài đêm diễn. Lối thoát đối với các đoàn CL là “rút” về địa bàn nông thôn sâu để biểu diễn, vì ở đó may ra còn người xem CL.

Hiện nay, ở 13 tỉnh thành ĐBSCL chỉ có bảy đoàn CL còn hoạt động nhưng cũng chỉ hoạt động cầm chừng trong tư thế co cụm. Đoàn CL Tây Đô  (Cần Thơ) dù có nhiều diễn viên ngôi sao như: NSƯT Thảo Vân (hai huy chương vàng sân khấu chuyên nghiệp toàn quốc), Ngọc Trắng, Ngọc Nhung (huy chương vàng giải Trần Hữu Trang)... nhưng ngay tại sân nhà cũng chỉ thu hút được vài trăm người xem mỗi suất diễn. Đoàn CL Cao Văn Lầu (Bạc Liêu), đoàn Văn Công (Đồng Tháp), Hương Tràm (Cà Mau)... chỉ thật sự “nóng máy” vào dịp tết hay có sự kiện đặc biệt, đoàn CL nhân dân Kiên Giang, CL Long An thỉnh thoảng biểu diễn phục vụ miễn phí bà con vùng sâu.

Địa bàn nông thôn vẫn là “đất sống” của các đoàn CL nhưng tất cả đều diễn với mục đích phục vụ, gây quĩ là chính. “Nếu không có nguồn kinh phí hỗ trợ từ ngân sách tỉnh (mỗi năm dao động từ 1-1,5 tỉ đồng tùy theo kinh phí của từng tỉnh) thì các đoàn CL ở ĐBSCL sẽ không thể hoạt động”, một cán bộ ở Sở Văn hóa - thông tin Cần Thơ cho biết.

Tìm “đất sống” nơi quán nhậu!

Không thể chờ đến lúc cải lương vô viện bảo tàng

Ông Nguyễn Minh Đương, trưởng đoàn CL Hương Tràm (Cà Mau), cho rằng: hiện nay, CL trên sàn diễn đang chịu áp lực cạnh tranh khá quyết liệt từ CL trên loại hình video, audio, trên sóng truyền hình và nhiều loại hình giải trí đa dạng khác; trong khi các đoàn CL lại thiếu kịch bản hay nên không thu hút được khán giả.

Theo ông Nhâm Hùng, phân hội trưởng Phân hội sân khấu TP Cần Thơ, cần xem lại chất lượng nghệ thuật của các vở diễn, cần đổi mới từ thời lượng đến nội dung kịch bản, mà nội dung kịch bản phải mang hơi thở của cuộc sống hiện đại.

Các nhà quản lý CL phải cho CL một cơ chế mới, chứ hiện nay CL còn rề rà lắm, còn lỗi nhịp với cuộc sống hiện đại lắm, phải làm cái gì đó thôi, không thể chờ đến lúc CL vô viện bảo tàng rồi mới tá hỏa!

Các quán nhậu có hát ca cổ là loại hình hiện đang rất thịnh hành và có xu hướng mọc lên ngày càng nhiều từ thành thị đến nông thôn các tỉnh ĐBSCL. Bà Lê Thị Ái Nam, giám đốc Sở Văn hóa - thông tin tỉnh Bạc Liêu, cho biết: thời gian gần đây, trên địa bàn tỉnh Bạc Liêu các quán nhậu có ca cổ phát triển vùn vụt.

Ở Sóc Trăng có vợ chồng nghệ sĩ Linh Tuấn - Thanh Kim Hiền mở quán ca cổ. Ở Bạc Liêu có Công Tràng, Lệ Mỹ, Ngân Trinh - Mạnh Tường, Hoài Cổ... Ở đoàn CL Hương Tràm - Cà Mau có Tuấn Liêm - Hồng Chi, Minh Sang... Các nghệ sĩ khác không mở quán thì đi hát ở các quán nhậu để kiếm thêm thu nhập.

Các nghệ sĩ CL chua chát khi đề cập đến thực tế đau lòng: “Mức thu nhập ít ỏi trên dưới 1 triệu đồng/tháng như hiện nay thì muốn gắn bó lâu dài với nghề cũng không phải là chuyện dễ!”.

NSND Doãn Hoàng Giang, chủ tịch hội đồng nghệ thuật của Hội Nghệ sĩ sân khấu VN, nhận định: “CL có sức hấp dẫn rất kỳ lạ, nó từng có mặt khắp nơi và đã làm say đắm biết bao trái tim, không chỉ ở miền Nam mà kể cả những nơi xa xôi ở đất Bắc. Về miền Nam đi đâu tôi cũng nghe dân mình hát vọng cổ. Vậy nguyên nhân nào người ta lại quay lưng với CL ngay trên mảnh đất vốn mệnh danh là cái nôi cải lương?”.

NSND Doãn Hoàng Giang đề xuất: “Chúng ta phải xem lại lời thoại và cần nâng nó lên một tầm cao hơn, có tính triết lý hơn, tránh bi lụy, sáo rỗng. Cái “gu” thẩm mỹ của một số nghệ sĩ CL cũng có “vấn đề”. Đàn ông con trai mà bơm môi, sửa má, ăn mặc lòe loẹt. Trong khi con người thời hiện đại cần cái “gu” thẩm mỹ chuẩn hơn, đẹp hơn, nội dung chuyển tải nhanh, gọn, cung cấp cho họ lượng thông tin nhiều nhất”.

Cũng theo ông Giang, một nền nghệ thuật mà bị lớp trẻ từ chối là một nền nghệ thuật “có vấn đề”. Không ai làm nghệ thuật với mục đích chỉ phục vụ người già cả. 

 Theo Thanh niên

Bình luận

* Vui lòng nhập bình luận tiếng Việt có dấu

Tin khác