Trước thềm LH sân khấu thử nghiệm 2008: Tính "thử nghiệm" phải có ngay từ kịch bản!

Tối nay 27/11 vẫn duyệt vở cuối cùng, nhưng thời điểm này BTC đã chắc như “đinh đóng cột” rằng có 14 vở tham gia LH sân khấu thử nghiệm 2008 tại Hà Nội (sẽ diễn ra từ 1-8/12). LH chưa khai cuộc, nhưng bên lề đã có ý kiến nghi ngại về bản chất của hai từ “thử nghiệm” và câu hỏi: “có hay không việc Hội NSSK vừa đá bóng vừa thổi còi?”. Chúng tôi đã trao đổi với NSƯT Lê Chức, Phó chủ tịch Hội NSSK, Trưởng BTC LH xung quanh vấn đề này.

Trước thềm LH sân khấu thử nghiệm 2008:  Tính

* Được biết, sau khi thẩm định lần 1, Hội sẽ hỗ trợ cho các vở tham gia LH 20 triệu/ vở để nâng cao trước khi vào cuộc đấu chính thức. Tuy nhiên, có tới gần một nửa số vở trước ngày khai cuộc vài hôm mới thẩm định lần 1. Vậy số tiền 20 triệu hỗ trợ nâng cao vở có phải chỉ mang tính hình thức không, thưa ông?

- Trong nghệ thuật, đôi khi chỉ “gảy” vài ba chi tiết chất lượng tác phẩm đã khác rồi. Và để làm điều này, vài hôm không phải là quá ít.

* Có ý kiến cho rằng, đã là vở diễn thử nghiệm thì tính thử nghiệm phải được thể hiện ngay từ kịch bản. Nói cách khác là tác giả khi đặt bút viết kịch bản đã sẵn có tư duy thử nghiệm rồi. Nhưng lâu nay, phần lớn các đạo diễn chỉ làm thử nghiệm trên những kịch bản sẵn có, không hàm chứa yếu tố thử nghiệm và kết cục là những vở diễn nửa vời, nhàn nhạt, giới chuyên môn không thừa nhận mà người xem cũng chẳng mặn mà. Liệu điều này có xảy ra ở LH năm nay?

- Tôi cũng đồng ý quan điểm đã thử nghiệm thì yếu tố thử nghiệm phải được thể hiện ngay từ kịch bản. Vì thế, LH lần này chúng tôi làm rất bài bản. Những yêu cầu về thử nghiệm được thông báo cụ thể cho các đơn vị nghệ thuật, trong đó cho phép các đơn vị có thể đăng ký thử nghiệm 1 yếu tố, 1 phần của vở diễn, như: thử nghiệm về không gian; thời gian; các yếu tố kỹ thuật. Nói tóm lại, là chúng tôi đã “mở “ đến tận cùng để tìm kiếm cho được những yếu tố thử nghiệm thực sự là giá trị mới cho sân khấu đương đại. Khi gửi kịch bản cho BTC, các đơn vị phải gửi kèm theo giải trình nghệ thuật, ma-két… Nếu thấy "ok", chúng tôi bảo “làm” thì họ mới làm. 14 vở tham dự LH lần này đã được triển khai theo đúng quy trình như vậy. Tuy nhiên, cần phải hiểu đã là “thử” tức là đi tìm nghiệm số, có thể nhận được kết quả, cũng có thể chỉ là biến ảo của kết quả.

* Để có một LH phải tốn hàng tỉ đồng, nên cho dù là thử nghiệm thì cũng phải đạt đến cái đích là hay về nghệ thuật; hoặc có khách, chứ không thể thử nghiệm kiểu chung chung, trừu tượng, giống như những bộ thời trang lạ mắt trên sân khấu, diễn một lần rồi bỏ, vì chẳng thể mặc được?

- Hay và có khán giả là điều mà bất cứ tác giả nào, đơn vị nghệ thuật nào và BTC LH sân khấu nào cũng mong muốn. Tuy nhiên, mục đích của LH lần này là chuẩn bị cho LH sân khấu thử nghiệm quốc tế tổ chức vào năm 2009. Những vở có tính thử nghiệm cao, có giá trị nghệ thuật sẽ được tiếp tục đầu tư, nâng cao để bước vào cuộc “đọ giầy” quốc tế ngay tại sân nhà. Mỗi LH có một tiêu chí riêng. Nếu làm để “đối thoại” với các vở diễn thử nghiệm của các nước, thì chưa chắc đã “lọt mắt” người xem trong nước. Vì thế, chúng tôi đã đề nghị các đoàn nên có 2 phương án dựng kịch bản. Một, nghiêng về thử nghiệm, đẩy yếu tố thử nghiệm đến tận cùng có thể. Một, phục vụ khán giả đại trà trong nước. Nói thật, ngày hôm nay thật khó có thể tìm được 1 “món ăn văn hóa” cho tất cả mọi người, làm vừa lòng tất cả cả mọi người. Nó có hợp khẩu vị với đối tượng khán giả này, nhưng có thể lại là “khó dung nạp” với đối tượng khán giả khác.

 * Ông đã xem phần lớn bản dựng nháp các vở tham gia LH. Vậy, theo ông chất lượng các vở thử nghiệm lần này có khả quan không?

- Tôi cho là rất khá. Một số vở yếu tố thử nghiệm rất rõ. Một số vở chắc chắn sẽ có người xem. Ví dụ, như vở Những quân bài định mệnh của Đoàn kịch CAND chẳng hạn. Đây là kịch bản của tác giả Phan Gia Liên, đã dựng kịch diễn mãi rồi nhưng qua bàn tay của đạo diễn Trần Nhượng thì có nhiều cái bất ngờ, cho dù đôi chỗ dàn trải, mênh mang, cần phải cắt gọt thêm.

* Trong số 14 vở tham dự LH có 2 vở (Cuộc sống là thế đấy và Câu Kiều ru một đời người) do NSND Trọng Khôi đạo diễn và cá nhân ông thì có hai kịch bản (Biến vĩ tình yêu và Lời thề Diệm Thiên Hùng) được dựng thành kịch hình thể và tuồng. Vì điều này, nên đang có ý kiến cho rằng Hội NSSK vừa đá bóng vừa thổi còi. Bởi lẽ, vì muốn có giải của Hội, nên các đơn vị quyết phải mời người của Hội làm đạo diễn và “xài” kịch bản của “người trong Hội”?

- Thử nhìn sang các LH sân khấu do Cục NTBD tổ chức có thế không? Lý giải thế nào với một LH mà đạo diễn Lê Hùng dàn dựng tới 7- 8 vở? Nói như vậy là không khách quan trong điều kiện cụ thể của sân khấu hiện nay. Nói thật, Hội NSSK bây giờ không còn là cái “sân bao cấp” theo cả nghĩa đen và nghĩa bóng nữa. Mọi cuộc chơi đều sòng phẳng trên tinh thần đề cao giá trị nghệ thuật. Ai có vở, có kịch bản được dựng tham dự LH thì không được chấm vở của mình. Các đồng nghiệp thì rất công tâm, họ chẳng vì tên ông Lê Chức mà nể nang đâu.

* Xin cảm ơn ông!

 Theo TTVH

 

Bình luận

* Vui lòng nhập bình luận tiếng Việt có dấu

Tin khác