Tuồng An Khánh hồi sinh

Một thời gian dài, khán giả yêu thích bộ môn nghệ thuật tuồng ở Hà Tây chẳng còn được xem những người con của Ngãi Cầu (An Khánh, Hoài Đức) biểu diễn nữa. Chỉ đến khi trình làng trích đoạn “Tuồng ngũ biến” trong Liên hoan sân khấu Tuồng không chuyên toàn tỉnh (năm 2004), tuồng An Khánh đã tạo được sự “bứt phá” để hồi sinh.

Tuồng An Khánh hồi sinh - ảnh 1

Trích đoạn Tuồng ngũ biến (trong Lam Sơn khởi nghĩa) kể về người con gái giàu lòng yêu nước, tên Xuân Trầm. Muốn hoạt động trong lòng địch nên cô phải cải trang thành 5 nhân vật khác nhau: Khi là một ông già, thằng bé câm, lúc lại là người điên, kẻ ăn mày và thầy bói hòng che mắt bọn chúng. Người hóa thân vào 5 nhân vật là diễn viên kỳ cựu của đội tuồng An Khánh, đó là Minh Thường. Kết quả, đội giành giải Nhì toàn đoàn, HCV cho Nguyễn Minh Thường. Sau 2 năm, nay gặp lại chị để hiểu thêm về tuồng An Khánh, dường như dư âm của tuồng luôn dâng trào trong chị: Miệng chị nói, tay diễn tả, mặt thể hiện cảm tưởng như chị đang “say” tuồng vậy.
An Khánh vốn là đất tuồng, từ xa xưa nơi đây đã xuất hiện những gánh hát tuồng rong ruổi muôn nơi phục vụ các hội hè đình đám. Đất nước thống nhất, cảm mến bộ môn nghệ thuật tuồng của quê hương, lớp trẻ trong làng như: Minh Thường, Viết Tuynh, Minh Gái, Mạnh Cường, Kim Tính... đã tề tựu lại để cùng nhau hát, cùng nhau diễn. Thấy con cháu mình say mê hát tuồng, cụ Bén và cụ Đông (diễn viên còn lại của gánh tuồng xưa) đã tận tâm truyền dạy. Theo các cụ, để một vở diễn đạt trình độ nghệ thuật cao thì diễn viên và nhạc công phải như “vợ với chồng” không thể tách rời nhau, cho nên các cụ rất cẩn trọng trong việc lựa chọn các thành viên. Vở đầu tiên được hai cụ truyền dạy công phu, tỉ mỉ là Bao công xử án Trần Quý Phi. Từ mầm tuồng đó, An Khánh đã thành lập được đội tuồng gồm 38 người. Bước đầu chưa có kinh nghiệm, đội phải mời các nghệ sĩ của Nhà hát Tuồng Trung ương về dàn dựng một số vở như: Ả Lã làng Đê, Cây hồng làng Đại, Bài ca đất nước. Dần dần, đội cũng tự dàn dựng được những vở: An Tư công chúa, Mộc Quế Anh, Tuồng ngũ biến, Nghêu sò ốc hến... đi biểu diễn phục vụ nhân dân ở các làng, xã trong huyện Hoài Đức, đã để lại tiếng tăm. Vậy mà, chỉ sau 5 năm hoạt động, tuồng An Khánh lại tan rã, phần vì thiếu kinh phí, phần vì các diễn viên lập gia đình, lại có người có công tác nơi xa nên không duy trì được. May thay, một số người đã trưởng thành từ đội tuồng: Mạnh Cường, Kim Tính và NSƯT Minh Gái đang công tác ở Nhà hát Tuồng Trung ương. Còn Minh Thường và Viết Tuynh làm ăn kinh tế tại quê nhà. Đã bao năm nay, trong tâm tưởng hai người vẫn luôn ấp ủ hy vọng khôi phục lại vốn tuồng của quê hương. Cơ hội đã đến khi Hà Tây tổ chức Liên hoan Tuồng (năm 2004), Minh Thường và Viết Tuynh phải đến từng gia đình vận động người tham gia, được 21 người. Ý tưởng ban đầu đội sẽ dàn dựng trích đoạn Tuồng ngũ biến. Tuy là vở cũ, nhưng bẵng mấy chục năm không đụng đến nên người nhớ thì ít mà người quên thì nhiều, thành thử đội phải mời chị Minh Gái về dàn dựng. Thành công trong Liên hoan dã tạo bước đệm để tuồng An Khánh hồi sinh.
Tháng 6 năm  2006, CLB tuồng An Khánh chính thức ra mắt, Minh Thường được bầu làm Chủ nhiệm, Viết Tuynh làm Phó Chủ nhiệm CLB. Các thành viên trong đội, người thì làm ruộng, người thì buôn bán nhưng ở họ lại có một sân chơi chung. Nhiều người chưa hề biết đến hát tuồng, cũng chẳng đam mê nhưng nhờ sự dìu dắt tận tình của cụ Chu Chí Cang - cây “đại thụ” trong giới hát tuồng An Khánh, cùng tâm huyết truyền dạy của Minh Thường và Viết Tuynh, nên đội tuồng đã thu hút được giới trẻ tham gia như anh Tùng, anh Thành. Thậm chí một số người đi lấy chồng nơi khác cũng muốn đóng góp cho CLB như chị Mai Hoa, Minh Lý. Đội tuồng giờ đây đã hội tụ được nhiều tài năng: Anh Chí Giang không chỉ diễn tuồng tốt mà còn là một tay chơi oocgan lão luyện; chị Hồ Thu Hòa là thành viên CLB Ca trù Ngãi Cầu nhưng vẫn thích hát tuồng... Cái mới của CLB là mỗi khi tập một chương trình văn nghệ để phục vụ nhân dân vào các ngày kỷ niệm, ngoài tiết mục chính là diễn tuồng thì những bài hát về Đảng, Bác Hồ, quê hương đất nước cũng được CLB phát huy trên sân khấu để giao lưu với khán giả, làm cho buổi biểu diễn thêm hấp dẫn. Chị Minh Thường cho biết: “Hồi đầu năm, để có đêm văn nghệ chào xuân mới, chúng tôi đã thử nghiệm xen kẽ các nội dung với nhau xem sao, không ngờ được nhân dân hưởng ứng nồng nhiệt. Đây là tín hiệu đáng mừng để đưa CLB hoạt động ngày một hiệu quả”. Định kỳ hàng tháng, cứ vào đêm rằm là CLB lại tổ chức sinh hoạt. Cùng với việc triển khai hoạt động của CLB, các thành viên CLB sẽ được giao lưu, chia sẻ với nhau nỗi niềm trong cuộc sống. Khi các thành viên bị ốm đau hay gia đình có công to việc lớn, CLB đều quan tâm thăm hỏi để họ tin tưởng mà gắn bó với CLB hơn, đặng mong lưu giữ được bản sắc văn hóa của quê hương. Niềm vinh dự đã đến khi CLB có 3 thành viên (Minh Thường, Viết Tuynh, Thu Hòa) được mời vào đội tuyển tuồng của tỉnh để tham dự Liên hoan sân khấu Tuồng không chuyên toàn quốc tại Bình Định, đạt 2 HCB.
Dự dịnh sắp tới CLB tuồng An Khánh sẽ tập luyện một chương trình văn nghệ thật hấp dẫn để phục vụ nhân dân trong dịp tết này. Với sự cố gắng đó, hy vọng tuồng An Khánh ngày càng phát triển và thu hút sự mến mộ của khán giả.

Theo Báo Hà Tây

Bình luận

* Vui lòng nhập bình luận tiếng Việt có dấu

Tin khác