Tuồng Đào Tấn hoàn thành việc phục dựng vở “Tây Sơn tụ nghĩa”

Sau hai tháng tập luyện, Nhà hát Tuồng Đào Tấn đã hoàn thành việc phục dựng vở “Tây Sơn tụ nghĩa”. Vở diễn tái hiện buổi ban đầu của phong trào Tây Sơn bằng những hình ảnh mang đậm khí thế hào hùng.

Một cảnh trong vở “Tây Sơn tụ nghĩa”.Một cảnh trong vở “Tây Sơn tụ nghĩa”.

 * Dựng lại ngày đầu khởi nghĩa

Được dàn dựng lần đầu tiên vào năm 1977, “Tây Sơn tụ nghĩa” khắc họa lại những ngày đầu của phong trào nông dân Tây Sơn. Khi đó, vào cuối thời Lê Mạt, quyền thần Trương Phúc Loan lộng hành, gây bao nhiêu điều tàn ác, đẩy người dân vô tội chìm sâu vào biển khổ. Không chịu nổi sự áp bức, những người nông dân đã vùng dậy, hưởng ứng ngọn cờ khởi nghĩa của ba anh em Nguyễn Nhạc, Nguyễn Huệ, Nguyễn Lữ. Từ cô gái chèo thuyền bến sông Côn, đến bà Chúa Lửa; từ người dân miền xuôi, đến đồng bào vùng cao… đều nô nức tụ nghĩa. Rất nhiều nhân tài kiệt xuất đã về đầu quân cho nhà Tây Sơn như Trần Quang Diệu, Bùi Thị Xuân, Võ Văn Dũng… Nghĩa quân Tây Sơn đã ra tay trừ gian diệt bạo, cứu vớt dân lành, và chiến công vang dội đầu tiên chính là đánh chiếm Phủ thành Quy Nhơn.

Đúng 30 năm sau, vở “Tây Sơn tụ nghĩa” (tác giả Tống Phước Phổ, biên soạn Đoàn Thanh Tâm, đạo diễn Hoàng Ngọc Đình), đã được Nhà hát Tuồng Đào Tấn phục dựng, với mong muốn gởi đến cho khán giả hôm nay một vở tuồng hay, có giá trị về phong trào Tây Sơn. NSƯT Hoàng Ngọc Đình tâm sự: “Trước khi bước vào phục dựng vở diễn này, để tỏ rõ tấm lòng thành kính và quyết tâm thể hiện tốt hình tượng các nhân vật lịch sử trên sân khấu, anh chị em nghệ sĩ chúng tôi đã lên dâng hương tại điện thờ Tây Sơn Tam Kiệt; đồng thời, cử đại diện ra Đà Nẵng để thắp hương cho cố tác giả Tống Phước Phổ. Trên cơ sở kịch bản gốc, khi phục dựng lại, chúng tôi có cải tiến, nâng cao một cách hợp lý, để phát huy hơn nữa giá trị của vở diễn”. 

* Hoành tráng, hấp dẫn hơn 

Là một vở tuồng lịch sử có nhiều cảnh diễn, với sự xuất hiện của rất nhiều nhân vật, nên có thể thấy, các nghệ sĩ không có nhiều đất diễn để thể hiện nhân vật của mình. Tuy vậy, các diễn viên gạo cội của Nhà hát Tuồng Đào Tấn đều đã thể hiện rất tốt nhân vật mà mình hóa thân. Đó là một Quốc Phó Trương Phúc Loan (Đình Trương) lộng quyền, nham hiểm, bạo tàn; Bùi Thị Xuân (Thanh Sử) hiếu thảo và là một trang nữ kiệt với khí phách hiên ngang; Trần Quang Diệu (NSƯT Minh Ngọc) với tài nghệ phi thường và bầu nhiệt huyết cứu nước, giúp dân… Đặc biệt là hình ảnh anh hùng Nguyễn Huệ (NSƯT Xuân Hợi) nhân nghĩa, điềm đạm và tài trí hơn người. Trong một vở diễn hừng hực khí thế của buổi đầu khởi nghĩa ấy; người xem lại được chứng kiến sự nảy nở mối tình giữa Bùi Thị Xuân và Trần Quang Diệu, bởi khi “mũi tên cùng chung mục đích” thì “dệt cảnh đời thắt chặt tơ xuân” cũng là lẽ tự nhiên. Ấn tượng nhất là cảnh bà Chúa Lửa dẫn nữ binh người dân tộc thiểu số xuống núi, để cùng góp sức cho sự lớn mạnh của phong trào Tây Sơn.

Một điểm quan trọng, góp phần làm nên thành công cho vở diễn, chính là phần âm nhạc. Ngoài âm nhạc tuồng truyền thống, vở diễn còn sử dụng chất liệu âm nhạc của trống trận Quang Trung, dân ca Nam Trung Bộ; đan kết với âm hưởng của âm nhạc Tây Nguyên. Cách bố trí dàn nhạc trong vở diễn với hai trống chầu lớn hai bên, các nhạc công đôi khi cũng tham gia để trở thành diễn viên trên sân khấu, đã góp phần tạo nên ấn tượng hào hùng của toàn vở. Việc đưa vào các điệu múa Tây Nguyên, múa Chăm đã khiến vở diễn sinh động, lôi cuốn hơn và nhận được nhiều tán thưởng từ phía người xem.

NSND Đình Bôi nhận xét: “So với vở diễn của thế hệ nghệ sĩ chúng tôi ngày trước, vở diễn lần này được phục dựng lại theo hướng nâng cao một cách hiệu quả và hấp dẫn hơn. Bên cạnh sự thể hiện tốt vai diễn của các nghệ sĩ, việc đưa vào dàn dựng trong vở diễn những cảnh diễn hoành tráng, đẹp mắt như các màn múa, màn đấu võ, cảnh cắt máu ăn thề, cảnh xuất quân ra trận… là sáng tạo và tạo nên cảm giác hào hùng, hứng thú cho người xem”.

NSND Nguyễn Thị Hòa Bình, Giám đốc Nhà hát Tuồng Đào Tấn, cho biết: “Cùng với những vở đã dựng trước đó của Nhà hát như “Quang Trung đại phá quân Thanh”, “Mặt trời đêm thế kỷ”, “Trời Nam”, vở “Tây Sơn tụ nghĩa” sẽ góp phần hoàn thiện thêm pho tuồng về Quang Trung - Nguyễn Huệ từ lúc bắt đầu dựng cờ khởi nghĩa, đến khi ông lên ngôi Hoàng Đế. Sau khi tổng duyệt, chúng tôi đã nhận được các ý kiến đóng góp, để tiếp tục hoàn thiện hơn vở diễn. Hy vọng vở diễn này sẽ được chọn làm tiết mục biểu diễn chào mừng Festival Tây Sơn - Bình Định năm 2008".

Theo báo Bình Định

 

Bình luận

* Vui lòng nhập bình luận tiếng Việt có dấu

Tin khác