Xiếc nội dung, một hướng đổi mới

Trước đây, Liên đoàn xiếc Việt Nam cũng từng xây dựng chương trình xiếc mang nội dung, chủ đề dựa trên truyện cổ Việt Nam. Vừa qua, liên đoàn đã xây dựng thành công chương trình xiếc "Sơn Tinh - Thủy Tinh" để lại nhiều ấn tượng.

Cảnh trong chương trình Sơn Tinh - Thủy Tinh.Cảnh trong chương trình Sơn Tinh - Thủy Tinh.

Chương trình xiếc "Sơn Tinh - Thủy Tinh" có nội dung, chủ đề xuyên suốt, nhiều chất xiếc như xiếc cá sấu, trăn, voi, khỉ, nhào lộn, đu tiên, đu dây trên không, thăng bằng trên dây chùng, v.v.

Chương trình dựa trên một truyền thuyết dân gian Việt Nam về cuộc đấu tranh chống thiên tai, lũ lụt. Mang ý nghĩa rộng hơn, đó là cuộc đấu tranh chống cái ác, cái phi nghĩa, bảo vệ điều thiện và chính nghĩa, có ý nghĩa giáo dục tốt với người xem, nhất là các em nhỏ.

Có thể nói, truyền thuyết này là "mảnh đất màu mỡ" cho xiếc có điều kiện thể hiện bằng ngôn ngữ nghệ thuật của mình, đặc biệt là xiếc thú. Ðể dàn dựng chương trình, Liên đoàn xiếc Việt Nam đã đầu tư làm một sân khấu khá đặc trưng, trong đó có sân khấu gỗ riêng trên mặt sàn sân khấu cũ để biểu diễn xiếc thú và xiếc người, có một phần không gian thể hiện hồ nước, sông biển để Sơn Tinh biểu diễn cùng các con thú trăn, cá sấu. Phía sau, là sân khấu trên cao, làm chỗ diễn cho các nhân vật vua cha, công chúa và các diễn viên khác.

Chương trình xiếc "Sơn Tinh - Thủy Tinh" đã được sử dụng kết hợp khéo léo, đúng chỗ các yếu tố nghệ thuật như: thiết kế mỹ thuật, trang trí (tạo hình người thành các con thú bạch tuộc, ba ba, cảnh trí núi rừng, sông biển rộng mênh mông treo ở trên cao và một hệ thống nhiều vòi phun nước tạo cảm giác cho người xem thấy các con thú biển đang bơi lội, vùng vẫy đánh nhau với Sơn Tinh và thú rừng).

Yếu tố vũ đạo thể hiện cuộc đấu tranh dữ dội giữa Sơn Tinh, thú rừng với Thủy Tinh và những loài vật sống ở dưới nước. Âm nhạc được sử dụng tốt, đúng chỗ: âm thanh vang lên mạnh mẽ lúc có những cuộc giao tranh, chiến đấu của thú rừng và thú biển; vui vẻ lãng mạn trong sinh hoạt vui chơi của muôn loài; nghiêm trang và tình cảm khi vua cha nói với Sơn Tinh. Vua cha được sử dụng như một người dẫn chuyện từ đầu đến cuối chương trình với giọng điệu hấp dẫn.

Có nhiều cảnh diễn trong chương trình đã đạt tới thành công với kỹ thuật và những hình tượng xiếc khá đẹp như: cảnh con thú rừng đu dây trên không, lúc bay lên cao, lúc sà xuống thấp chiến đấu cùng thú biển, xen lẫn tiếng nhạc sôi động và màn nước phun trắng xóa. Hay như hình ảnh Sơn Tinh chinh phục cá sấu và trăn. Hai cảnh diễn đó là biểu tượng trung tâm của cả chương trình, phản ánh cuộc đấu tranh chiến thắng thiên tai, bảo vệ cuộc sống yên bình của muôn loài. 

Ðể xây dựng một tiết mục mới, có chất lượng cao, bộ môn xiếc bao giờ cũng gặp phải nhiều khó khăn hơn các loại hình nghệ thuật khác. Từ chương trình xiếc "Sơn Tinh - Thủy Tinh", có thể thấy, muốn hấp dẫn người xem, nghệ thuật xiếc không thể dẫm chân tại chỗ, phải luôn đổi mới và phát triển bằng nhiều cách. Xiếc phải vươn lên tìm tòi sáng tạo, không ngừng nâng cao chất lượng các tiết mục đã có, bổ sung những động tác kỹ xảo mới, đồng thời cố gắng xây dựng cho được những tiết mục xiếc có chất lượng, coi đó là mục tiêu hàng đầu, một hướng đi quan trọng nhất, mang tính chất sống còn.

Mặt khác, phải tiếp tục đổi mới và phát triển theo hướng đưa nội dung và một số yếu tố nghệ thuật khác vào tiết mục hoặc cả chương trình, thu hút người xem đến với xiếc. Ðó là một cách làm, một hướng đi có thể và cần thiết, nhất là trong tình hình nghệ thuật xiếc có nhiều khó khăn như hiện nay. Người xem đang đòi hỏi, chương trình xiếc có nội dung, chủ đề cần được nâng cao hơn về chất lượng nghệ thuật, có thêm nhiều chất xiếc hơn trong từng trò xiếc như chương trình xiếc "Sơn Tinh - Thủy Tinh" đã làm. Cách làm này đã thu hút người xem đến với xiếc.

Thực ra, đây cũng không phải là cách làm mới, xiếc Nga, xiếc Trung Quốc và một số nước trên thế giới từng dàn dựng những chương trình xiếc nội dung và được người xem ưa thích. Mong rằng, rồi đây chương trình xiếc "Sơn Tinh - Thủy Tinh" sẽ còn được bổ sung và có thêm chất xiếc hơn như: tăng thêm thành bốn con thú rừng đu trên dây cao sà xuống từ bốn góc của rạp trong tiết mục chiến đấu với thú biển; con thú đế kiếm trên mâm hoa quả nên diễn trên đu dây xuất hiện từ sân khấu trên cao, đu vài vòng trên không rồi sà xuống cùng đoàn thú rừng. Voi chín ngà, gà chín cựa, ngựa chín hồng mao cần được luyện tập để trở thành ngựa trò và gà trò, v.v.

(Theo ND)

Bình luận

* Vui lòng nhập bình luận tiếng Việt có dấu

Tin khác