Bộ trưởng Nguyễn Ngọc Thiện thăm và làm việc tại Bảo tàng Lịch sử quốc gia

“Có cảm giác tâm lý chấp nhận sự tàm tạm đang khiến cho hoạt động của Bảo tàng, đặc biệt là công tác trưng bày cũng chỉ dừng ở mức độ tàm tạm là nhận xét của Bộ trưởng Nguyễn Ngọc Thiện trong buổi thăm và làm việc tại Bảo tàng Lịch sử quốc gia hôm 26/8 vừa qua.
Bộ trưởng Nguyễn Ngọc Thiện thăm và làm việc tại Bảo tàng Lịch sử quốc gia - ảnh 1
Bộ trưởng Nguyễn Ngọc Thiện thăm hệ thống trưng bày tại Bảo tàng. (Ảnh: Baotanglichsu.vn)

Không thể nói là tốt nếu Bảo tàng vắng khách

Thăm các kho lưu giữ hiện vật cùng hệ thống trưng bày tại Bảo tàng Lịch sử quốc gia, Bộ trưởng Nguyễn Ngọc Thiện khẳng định, hoạt động nghiên cứu, sưu tầm, bảo quản hiện vật... được Bảo tàng thực hiện tốt. Những bảo vật quốc gia cùng nhiều hiện vật tiêu biểu, độc đáo đã góp phần tạo nên sức hút của Bảo tàng với công chúng. Qua những triển lãm chuyên đề về văn hóa Đông Sơn, Sa Huỳnh, Chăm Pa, Óc Eo hay các chủ đề thời sự nóng bỏng về chủ quyền biển đảo Việt Nam, công cuộc đổi mới đất nước..., Bảo tàng Lịch sử quốc gia đã trở thành một địa chỉ ghi được những dấu ấn nhất định trong đời sống văn hóa nước nhà.

Tuy nhiên, để trở thành một Bảo tàng đầu ngành, xứng với tầm vóc của thương hiệu Bảo tàng Lịch sử quốc gia, Bộ trưởng Nguyễn Ngọc Thiện cho rằng, còn có rất nhiều vấn đề cần thay đổi. Quan tâm về lượng khách mỗi năm cũng như mức thu từ bán vé của Bảo tàng, Bộ trưởng yêu cầu lãnh đạo Bảo tàng trả lời câu hỏi: Làm thế nào để tăng lượng khách đến tham quan cũng như tăng doanh thu từ bán vé? Giám đốc Bảo tàng Lịch sử quốc gia Nguyễn Văn Cường thừa nhận, đó chính là nỗi niềm trăn trở mà Bảo tàng hiện vẫn đang lúng túng. Những năm gần đây, mỗi năm trung bình Bảo tàng thu được trên 4 tỉ đồng tiền bán vé. Ông Cường cho biết thêm, khách quốc tế chiếm 70% tổng lượng khách đến Bảo tàng. Sự thưa vắng khách Việt vẫn đang là một lúng túng kéo dài và không dễ bề tháo gỡ.

Bộ trưởng lưu ý: “Bảo tàng chính là diện mạo văn hóa quốc gia. Các Bảo tàng luôn đóng vai trò là thiết chế văn hóa quan trọng bậc nhất, nơi hội tụ những di sản tinh hoa riêng có của mỗi quốc gia, dân tộc. Bảo tàng cũng luôn là những điểm đến không thể thiếu của du khách trong hành trình tìm hiểu, khám phá đặc trưng văn hóa của mỗi vùng đất. Bảo tàng Lịch sử quốc gia lại càng phải làm được điều đó”.

Tuy nhiên, Bộ trưởng cũng thẳng thắn nhận xét hệ thống trưng bày của Bảo tàng chưa hấp dẫn.“Điều đó phần nào lý giải vì sao du khách còn thờ ơ. Tôi có cảm giác tâm lý chấp nhận sự“tàm tạm”đang khiến cho hoạt động của Bảo tàng, đặc biệt là công tác trưng bày cũng chỉ dừng ở mức độ “tàm tạm”. Trưng bày chính là “bến cuối” trong chuỗi hoạt động của Bảo tàng, nơi quan trọng nhất để người xem biết được Bảo tàng đang lưu giữ những gì, sưu tập hiện vật đó quý giá đến đâu, tiêu biểu như thế nào... Cứ nói rằng quý lắm, độc đáo lắm nhưng không giới thiệu được với công chúng thì cũng vô nghĩa thôi. Không thể nói là tốt nếu Bảo tàng vắng khách…”, Bộ trưởng nhấn mạnh.

Bài toán kéo khách đến Bảo tàng
 
Bộ trưởng Nguyễn Ngọc Thiện thăm và làm việc tại Bảo tàng Lịch sử quốc gia - ảnh 2
Toàn cảnh buổi làm việc giữa Bộ trưởng Nguyễn Ngọc Thiện với cán bộ chủ chốt BTLSQG. (Ảnh: Baotanglichsu.vn)

Sự tồn tại khoảng cách giữa Bảo tàng với công chúng đang là một bài toán đau đầu đối với không ít Bảo tàng. Bộ trưởng yêu cầu, Bảo tàng Lịch sử quốc gia phải tìm được lời giải cho bài toán đó. “Muốn kéo du khách đến với Bảo tàng thì trước hết phải hiểu du khách muốn xem gì, muốn tìm hiểu điều gì. Đã qua rồi thời kỳ các Bảo tàng bày ra món gì công chúng thưởng thức món đó. Thời bây giờ nếu dở chắc chắn người ta không “ăn”. Mà không chỉ cần món ngon, phải trình bày đẹp và hấp dẫn nữa...”, Bộ trưởng thẳng thắn. Theo ông, sự nhàm chán, xơ cứng trong hoạt động trưng bày chính là lỗi cơ bản khiến cho công chúng không tìm được cảm giác thú vị, không bị cuốn hút.

“Là những người làm văn hóa, chúng ta phải thực sự thấy buồn, thấm thía và không thể ngồi yên trước thực tế này. Mỗi cán bộ Bảo tàng chính là một người bắc cầu nối từ kho tàng di sản văn hóa vô giá đến với người xem. Để làm được điều đó, không chỉ là vấn đề trách nhiệm mà còn là tình yêu, là niềm tự hào tự có trong bản thân mỗi người.

Một khi đã yêu, đã tự hào thì chúng ta sẽ có cách để chắp cánh cho tình yêu đó. Hãy nở nụ cười thân thiện, hãy thể hiện phong cách chuyên nghiệp khi tiếp đón du khách. Hãy tháo bỏ nhanh chóng nếp tư duy và cách làm hiện vật cứ bày mà không quan tâm đến nhu cầu của người xem là gì...”, Bộ trưởng chia sẻ.

Ở góc độ một du khách, Bộ trưởng cho biết, bản thân ông có nhiều điều mong mỏi khi đi xem hệ thống trưng bày ở mỗi Bảo tàng. Những mong mỏi của du khách chính là gợi ý quý giá để trưng bày, để từng hiện vật được công bố có thể chạm đến cảm xúc của người xem. Những hiện vật giá trị khi đó cũng không còn là kho báu đơn thuần được bày trong tủ kính mà sẽ trở nên những hiện vật có linh hồn và gần gũi với người xem.

Phát huy sức mạnh từ truyền thông cũng là yêu cầu của Bộ trưởng đối với việc thay đổi phương thức hoạt động của Bảo tàng. Ông nhấn mạnh, chưa bao giờ khái niệm marketing lại được đặt ra cấp thiết như hiện nay đối với hoạt động của các Bảo tàng, di tích. Truyền thông để tạo ấn tượng, để du khách tìm đến là một vấn đề không đơn giản. Truyền thông Bảo tàng nếu chỉ đứng một mình, không có sự kết nối với chuỗi Bảo tàng để gia tăng sức mạnh của cả hệ thống, không có sự kết nối với các tour, tuyến du lịch để đưa du khách đến thì kết quả sẽ không thu được gì nhiều. “Sẽ đến một ngày không xa, các địa chỉ văn hóa lớn ở thủ đô, trong đó có các Bảo tàng, Nhà hát Lớn trở thành những điểm dừng chân không thể thiếu của các tour du lịch. Hoạt động truyền thông, quảng bá, xúc tiến đang là những việc phải làm để gia tăng sức hút cho các bảo tàng.

Tuy nhiên, việc trước mắt là tự thân các Bảo tàng phải chuyển động, phải thay đổi, chỉnh trang diện mạo cũng như nội hàm hoạt động của mình. Hoạt động nào không phải là chuyên môn Bảo tàng thì phải lược bỏ dần đi. Chúng ta phải sang trọng và hấp dẫn bằng chính tiềm năng của mình”, Bộ trưởng yêu cầu.

Cuối cùng, Bộ trưởng lưu ý, đội ngũ cán bộ Bảo tàng với vai tròthen chốt, nhân tố cốt lõi trong mọi hoạt động cần được chú trọng đầu tư, đào tạo. Từ đội ngũ lãnh đạo đến các nhân viên, thuyết minh viên của Bảo tàng đều cần hướng đến sự chuyên nghiệp, năng động, đổi mới. “Bảo tàng Lịch sử quốc gia với vị thế hàng đầu trong hệ thống Bảo tàng cả nước phải đi đầu trong việc xây dựng một đội ngũ cán bộ có năng lực, trí tuệ, tâm huyết. Mọi thay đổi suy cho cùng đều bắt nguồn từ nhân tố con người. Có một đội ngũ cán bộ có tâm, đủ tầm thì những bài toán nan giải đang đặt ra rồi sẽ tìm được lời giải đáp. Phải năng động, phải đổi mới, nếu như không muốn Bảo tàng trở thành một thiết chế “chết” trong lòng công chúng…”, Bộ trưởng Nguyễn Ngọc Thiện nhấn mạnh.

Nguồn: Baovanhoa
 

Bình luận

* Vui lòng nhập bình luận tiếng Việt có dấu

Tin khác