Đại tướng Võ Nguyên Giáp - Tượng đài trong lòng nhân dân

(Cinet)- Hình ảnh của ông, cuộc đời của ông, lý tưởng của ông… tất cả đã trở thành tượng đài trong lòng nhân dân.

Đại tướng Võ Nguyên Giáp.Đại tướng Võ Nguyên Giáp.

“VĂN LO VẬN NƯỚC VĂN THÀNH VÕ

VÕ THẤU LÒNG DÂN, VÕ HÓA VĂN”

1. Những ngày này, trên các phương tiện thông tin đại chúng, các diễn đàn, mạng xã hội, trên những chuyến xe, trong các công sở, hay ở quán cóc ven đường… khắp nơi đâu đâu cũng đầy ắp thông tin về sự ra đi của Đại tướng Võ Nguyên Giáp. Không quá đường đột, nhưng sự ra đi của vị Tổng Tư lệnh, người “anh Cả” của Quân đội nhân dân Việt Nam để lại nỗi đau thương, tiếc nuối trong triệu triệu trái tim con dân đất Việt.

Vẫn biết sinh ly tử biệt là lẽ thường, bởi ban đầu nhiều người còn hoài nghi. Đến khi mạng xã hội ngập tràn những tấm ảnh, những lời tri ân dành cho vị tướng huyền thoại của dân tộc và các tờ báo mạng bắt đầu đưa tin thì dường như ai cũng nhận thấy một điều: Muôn lòng như một, cùng bày tỏ nỗi tiếc thương vô hạn đối với một tài năng lớn, một nhân cách lớn - Đại tướng Võ Nguyên Giáp.

Lại một điều nữa, có lẽ là lần thứ hai trong lịch sử, sau sự ra đi của Chủ tịch Hồ Chí Minh, dòng người cứ lặng lẽ xếp hàng viếng Đại tướng Võ Nguyên Giáp tại ngôi nhà thân thuộc mà không chờ đến khi lễ tang được cử hành. Những đoàn người kéo dài hàng cây số như là một chỉ dấu về sự đồng thuận trong lòng dân khi bày tỏ nỗi tiếc thương đối với một người con vĩ đại của dân tộc.

Đại tướng Võ Nguyên Giáp - Tượng đài trong lòng nhân dân - ảnh 2
Đại tướng Võ Nguyên Giáp - Tượng đài trong lòng nhân dân - ảnh 3
Đại tướng Võ Nguyên Giáp - Tượng đài trong lòng nhân dân - ảnh 4
Những ngày này, dòng người xếp hàng vào viếng Đại tướng Võ Nguyên Giáp dài như vô tận.

Mặc dù phải đến 14h30 ngày 06/10 mới bắt đầu được vào viếng, nhưng từ đêm ngày 4.10 và những ngày sau đó ngay từ sáng sớm, nhiều người dân đã quần tụ về trước ngôi nhà 30 Hoàng Diệu, nơi ở của Đại tướng Võ Nguyên Giáp. Nỗi xúc động bao trùm khi rất nhiều người đã không cầm được nước mắt, nghẹn ngào khi thấy ngôi nhà còn đó với những dấu ấn in đậm về vị tướng của nhân dân vừa từ biệt cõi trần. Đứng trong dòng người già có, trẻ có, nghe về những chiến công hiển hách của vị tướng huyền thoại mà cả nhân loại phải kính nể... Từng bước chậm, thật chậm qua các con phố… Có những người thậm chí còn không kịp thắp một nén hương. Trời chiều đã về muộn, dòng người ngậm ngùi ra về trong lòng đầy phân ưu...

2. Trước ban thờ giản dị mà trang trọng, khói hương trầm tỏa nghi ngút, người người vào viếng không ai cầm được nước mắt, kính cẩn nghiêng mình, cúi đầu trước di ảnh bày tỏ lòng thành kính bởi những công lao to lớn của Đại tướng đối với nhân dân, với đất nước.

Danh tướng thao lược

Cổ nhân có câu “Thời thế tạo anh hùng” nhưng cũng có những anh hùng tạo ra thời thế. Đó là quy luật của lịch sử. Và cuộc đời, sự nghiệp của Đại tướng Võ Nguyên Giáp - Tổng Tư lệnh đầu tiên của Quân đội nhân dân Việt Nam anh hùng - là một minh chứng sinh động cho điều này.

Sinh ra tại một làng quê hẻo lánh, ở một huyện nghèo (Lệ Thủy) của một tỉnh thuộc vào loại nghèo nhất miền Trung (Quảng Bình), thấm đượm bao câu chuyện vừa hào hùng, vừa bi thương của nghĩa binh chống Tây, với lời vè “Thất thủ kinh đô” đêm đêm vẫn nghe mẹ kể, một cách tự nhiên, chàng thanh niên họ Võ đã hăng hái tham gia phong trào đấu tranh, lập câu lạc bộ thơ văn yêu nước, bí mật chuyền tay nhau đọc các sách báo từ Pháp gửi về, vận động học sinh ngày Chủ nhật hàng tuần đến nhà cụ Phan Bội Châu ở đầu dốc Bến Ngự để nghe nhà yêu nước nói chuyện. Và tại nhà thầy giáo yêu nước tiến bộ Võ Liêm Sơn, lần đầu tiên anh được đọc tác phẩm chủ nghĩa Mác bằng tiếng Pháp. Với những hoạt động tích cực đó, năm 1929, Võ Nguyên Giáp đã tham gia cải tổ Tân Việt Cách mạng đảng thành Đông Dương cộng sản Liên đoàn, để trở thành Đảng Cộng sản Việt Nam (03/02/1930).

Đại tướng Võ Nguyên Giáp - Tượng đài trong lòng nhân dân - ảnh 5

"Tướng Giáp là một anh hùng dân tộc, với di sản đứng thứ 2 sau Chủ tịch Hồ Chí Minh, người đã đưa Việt Nam đi đến độc lập", báo AP viết.

Đại tướng Võ Nguyên Giáp - Tượng đài trong lòng nhân dân - ảnh 6
Đại tướng Võ Nguyên Giáp - anh Cả của Quân đội nhân dân Việt Nam.

Sau khi bị thực dân Pháp bắt giam một thời gian, đến lúc được tự do, ông ra Hà Nội vừa hoạt động báo chí, vừa dạy học. Dạy môn lịch sử ở trường trung học vào thời kỳ đất nước còn trong vòng đô hộ của thực dân Pháp, thầy giáo Võ Nguyên Giáp vẫn kín đáo giáo dục cho học sinh, thông qua các bài giảng, tư tưởng yêu nước thương nòi, tinh thần độc lập, dân chủ, tự do…

Đại tướng Võ Nguyên Giáp đã lần lượt đọ sức và đánh thắng 10 đại tướng của Pháp và Mỹ. Các tướng lĩnh Mỹ khi nhắc đến ông vẫn thường gọi ông là "Đại tướng 5 sao", "Tướng huyền thoại". Trong Bách Khoa toàn thư của Mỹ và của nhiều nước, tên và hình ảnh của ông được ghi lại như là một trong những danh nhân quân sự.

Giữa năm 1940, cùng Phạm Văn Đồng, ông bí mật lên đường sang Trung Quốc. Chuyến xuất ngoại lịch sử đó mở ra con đường phát triển tài năng cách mạng của người thanh niên trí thức họ Võ. Ngay từ cuộc gặp gỡ đầu tiên tại công viên Thúy Hồ (Côn Minh) với lãnh tụ Nguyễn Ái Quốc, Võ Nguyên Giáp vui mừng được gặp người bấy lâu hằng mong đợi, từ nay sẽ hoàn toàn gắn bó suốt đời phấn đấu hy sinh cho sự nghiệp cách mạng do Người lãnh đạo. Đặc biệt, quyết định chính xác của Bác Hồ tin tưởng giao cho phụ trách công tác quân sự đã định hướng cho cuộc đời ông với bao chiến công rực rỡ trong chiến thắng chung của toàn dân tộc. Từ những nhiệm vụ đầu tiên như phụ trách Ban xung phong Nam tiến, dùng hoạt động tuyên truyền vũ trang mở đường liên lạc giữa miền núi với đồng bằng Bắc Bộ (1942), thành lập Đội Việt Nam tuyên truyền giải phóng quân (12.1944), rồi trải qua hai cuộc kháng chiến thần thánh trực tiếp chỉ huy các chiến dịch Biên giới (1950), Điện Biên Phủ (1954) và cùng Bộ Chính trị, Quân ủy Trung ương theo dõi, chỉ đạo chiến dịch Hồ Chí Minh (1975)…, đó là những bước phát triển đi lên vững chãi của một tài năng lớn về quân sự.

Đại tướng Võ Nguyên Giáp - Tượng đài trong lòng nhân dân - ảnh 7
Tháng 3/1954, Tướng Giáp họp bàn chuẩn bị đánh trận Điện Biên Phủ, sự kiện chấm dứt chế độ thực dân Pháp tại Đông Dương. Ảnh nguồn VOV
Đại tướng Võ Nguyên Giáp - Tượng đài trong lòng nhân dân - ảnh 8
Đại tướng Tổng tư lệnh Võ Nguyên Giáp duyệt phương án đánh B52 của Mỹ tập kích vào Hà Nội năm 1972 tại Sở chỉ huy Quân chủng Phòng không - không quân. Ảnh nguồn VOV

Tài thao lược của Đại tướng Võ Nguyên Giáp thể hiện rõ ràng nhất tại Chiến dịch Điện Biên Phủ. Suy nghĩ 11 đêm liền, đến bạc trắng cả tóc, Đại tướng đã đưa ra được quyết định khó khăn nhất trong cuộc đời, là chuyển từ phương châm "đánh nhanh, thắng nhanh" sang "đánh chắc, tiến chắc", một quyết định vô cùng sáng suốt và đúng đắn để làm nên một "lừng lẫy Điện Biên, chấn động địa cầu".

Nói về Đại tướng Võ Nguyên Giáp, Trung tướng Hồng Cư nhấn mạnh: “Đại tướng Võ Nguyên Giáp là người chỉ huy cao nhất, Anh Cả của Quân đội nhân dân Việt Nam, người mà hiện nay trong nước và thế giới ngưỡng mộ và yêu mến. Đó là người học trò xuất sắc của Bác Hồ, thực hiện đúng là vì nước vì dân, "dĩ công vi thượng". Bác Hồ có dạy cho các vị tướng 6 chữ là "Trí, Dũng, Nhân, Tín, Liêm, Trung", thì Đại tướng Võ Nguyên Giáp là người thực hiện đầy đủ nhất, trọn vẹn 6 chữ ấy và là người thực hiện xuất sắc nhất nhiệm vụ Bác Hồ giao”.

Biểu tượng nhân văn

Trong suốt cuộc đời lừng lẫy của mình, Đại tướng Võ Nguyên Giáp đã nêu một tấm gương sáng ngời về chủ nghĩa yêu nước và tinh thần cách mạng triệt để, về phẩm chất bình dị, sống đôn hậu, gần gũi các tầng lớp nhân dân.

Đứng trước tượng đài các vị danh tướng trên thế giới công chúng thường hướng sự ngưỡng mộ về những chiến dịch và trận đánh nổi tiếng, những mưu kế và vũ khí lợi hại khiến đối phương bị khuất phục. Với Đại tướng Võ Nguyên Giáp thì tài năng quân sự lỗi lạc là bề nổi dễ nhận biết từ bên ngoài. Điều quan trọng hơn đóng vai trò như nền tảng và cội nguồn nuôi dưỡng tài năng đó lại là tính nhân văn trong con người ông.

Đại tướng Võ Nguyên Giáp - Tượng đài trong lòng nhân dân - ảnh 9
Đại tướng Võ Nguyên Giáp - Tượng đài trong lòng nhân dân - ảnh 10
Tính nhân văn trong con người Đại tướng Võ Nguyên Giáp đã trở thành biểu tượng.

Tính nhân văn vốn là một truyền thống ứng xử tốt đẹp của dân tộc Việt Nam, bởi vậy vị Đại tướng nhân dân chưa từng được đào tạo qua một trường quân sự chính quy nào ngay từ thủa niên thiếu đã thấm nhuần đạo lý “đem đại nghĩa để thắng hung tàn, lấy chí nhân để thay cường bạo”. Dù biết “đao kiếm vô tình”, “tên bay đạn lạc”, nhưng trong chiến trận, Võ Nguyên Giáp cũng nổi tiếng là vị tướng thương lính, luôn trăn trở tìm mọi cách để giành chiến thắng mà vẫn tiết kiệm tới từng giọt máu đào của chiến sĩ? Lòng yêu nước nồng nàn, lý tưởng kiên trung, tình thương với chiến sĩ, tất cả đã cùng hòa quyện với trí tuệ quân sự lỗi lạc một cách nhuần nhuyễn, góp phần hình thành nên phong cách cầm quân độc đáo.

Tính nhân văn hay gọi nôm na là tình Người hòa quyện với tinh hoa văn hoá để tạo nên một biểu tượng nhân văn trong con người Đại tướng Võ Nguyên Giáp. Và khi rời chiến trận, về với đời thường, Đại tướng cũng luôn là một người chồng, người ông, người cha và người bạn rất mực tận tụy, chân thành, chu đáo và hiền từ. Có lẽ đến giờ phút này chúng ta có thể hiểu được: Vì sao Bác Hồ đã tặng ông biệt danh “VĂN”. Phải chăng phải có VĂN, có chất CON NGƯỜI thì VÕ mới cao cường và bách chiến bách thắng?

Tượng đài trong lòng nhân dân

Noi gương Bác Hồ, Đại tướng Võ Nguyên Giáp đã rèn luyện cho mình đức tính khiêm tốn, sự chân thành từ trong bản chất con người, không nói về mình, biết rõ mình và biết rõ người, luôn luôn chú ý lắng nghe và học tập nhân dân. Với nụ cười hiền hậu, ông luôn bình dị, ân cần với mọi người xung quanh. Cho nên không có gì lạ khi ông được đồng đội yêu mến, coi như là “Người anh Cả”, mà đông đảo nhân dân trong nước và bạn bè năm châu đều một lòng tin tưởng và ngưỡng mộ.

Khó có thể kể hết được những tác phẩm văn học - nghệ thuật ở trong nước và nước ngoài viết, vẽ, khắc họa chân dung Đại tướng Võ Nguyên Giáp. Ông là nguồn cảm hứng sáng tạo nghệ thuật của mỗi nghệ sỹ và được sáng tác từ nguồn cảm hứng ấy là kỷ niệm không thể nào quên của mỗi người trong số họ…

Hơn 20 năm chụp ảnh Đại tướng Võ Nguyên Giáp, Đại tá - Nhà nhiếp ảnh Trần Hồng (Báo Quân đội nhân dân) có hàng nghìn tấm ảnh có giá trị về Đại tướng. Điều Đại tá Trần Hồng trăn trở nhất là làm thế nào thể hiện được chân thực nhất hình ảnh của Đại tướng trong những phút bình dị nhất. Vì vậy, ông chụp Đại tướng về thăm quê, Đại tướng trồng cây ở Quảng Bình, Đại tướng ăn ngô rang ở nhà, Đại tướng thắp hương lên bàn thờ tiên tổ, Đại tướng say sưa bên cây đàn Piano... Ở góc độ nào ông cũng thể hiện phẩm chất sáng ngời của một vị Đại tướng gần dân.

Đại tướng Võ Nguyên Giáp - Tượng đài trong lòng nhân dân - ảnh 11
Đại tướng Võ Nguyên Giáp - Tượng đài trong lòng nhân dân - ảnh 12
Đại tướng Võ Nguyên Giáp - vị tướng của nhân dân.

Đã có hàng trăm cuốn sách viết về Đại tướng Võ Nguyên Giáp, “dựng” lại bức chân dung Đại tướng Võ Nguyên Giáp từ lúc còn là một cậu bé, cho tới khi trở thành vị chỉ huy của quân đội Việt Nam trong sự tham chiếu, so sánh giữa nhiều nguồn tư liệu khác nhau. Điều đặc biệt ở đây là chân dung Đại tướng hiện lên vừa là một nhân vật của lịch sử nhưng chính bản thân ông cũng lại là một người viết nên lịch sử.

Trong số các tác phẩm âm nhạc về Đại tướng Võ Nguyên Giáp phải kể đến hợp xướng “Có một khu rừng như thế” của nhạc sĩ Doãn Nho.  Đây là một trong những tác phẩm hợp xướng quy mô đầu tiên mà nhạc sĩ Doãn Nho dành cả tình yêu mến, lòng kính trọng gửi tới Đại tướng Võ Nguyên Giáp. Hợp xướng “Có một khu rừng như thế” với giai điệu và ca từ đằm thắm, trìu mến, bày tỏ tình cảm của tác giả cũng như của nhân dân đối với Đại tướng: “Lòng yêu thương cất lên tiếng hát/Về một con người lấp lánh hào quang/Suốt cả đời mình gắn liền trận mạc/Vẫn giữ một niềm mang ơn nhân dân…”. Xuyên suốt bài hát là hình tượng “người anh Cả của Quân đội Nhân dân Việt Nam” bình dị, gần gũi với nhân dân, quý trọng những người lính như anh em ruột thịt: “Vị Tư lệnh tối cao quý từng giọt máu đào người lính/Nên suốt đời được gọi “Anh Văn”…

Ở lĩnh vực điện ảnh, cũng đã có rất nhiều bộ phim tài liệu về Đại tướng Võ Nguyên Giáp do các đạo diễn điện ảnh trong nước và nước ngoài thực hiện. Một trong số đó là bộ phim "Trận chiến giữa hổ và voi" của đạo diễn người Pháp Daniel Roussel được Đài Truyền hình Việt Nam mua bản quyền và phát sóng nhân kỷ niệm 55 năm chiến thắng Điện Biên Phủ. Bộ phim không chỉ nói về Đại tướng Võ Nguyên Giáp - một con người với nhãn quan quân sự tuyệt vời, sự dũng cảm hiếm có trước những trách nhiệm chính trị nặng nề, mà còn khắc họa chân dung một con người bình dị, dễ gần và đặc biệt hài hước. Bên cạnh đó, tác phẩm còn tái hiện những diễn biến trên chiến trường Điện Biên Phủ năm xưa, nơi quân và dân Việt Nam đã chiến đấu dũng cảm và giành thắng lợi trước thực dân Pháp xâm lược…


3. Đại tướng Võ Nguyên Giáp đã ra đi nhưng những công lao to lớn của ông đối với dân tộc và đất nước sẽ còn mãi mãi. Đại tướng không chỉ là một vị tướng tài ba của quân đội mà còn là một nhà lịch sử, nhà văn hoá uyên bác. Đại tướng thực sự là một tấm gương lớn về sự hy sinh, xả thân cho sự nghiệp giải phóng dân tộc. Sẽ là thừa khi nói về những chiến công của ông, bởi cả thế giới này đã nói đến ông và những chiến công đó. Sẽ là thừa khi nói về nhân cách của ông, bởi một con người nhận được cả sự tiếc thương, ngưỡng vọng của cựu thù thì đâu cần phải nói đến thêm về nhân cách. Đó là điều đã được minh định trong hơn một thế kỷ làm Người của ông.

Hôm nay (10/10/2013) là ngày cuối cùng đồng bào được vào viếng Di ảnh Đại tướng Võ Nguyên Giáp. Tại thời điểm này, dòng người vẫn tiếp tục vào viếng… cho đến cả hai ngày Quốc tang. Những tấm lòng thành kính, những hình ảnh xúc động vẫn đang hiện ra trên đường Hoàng Diệu, nơi dẫn vào ngôi nhà thân thương ấy. Trong số đó, biết bao người dân cần lao lam lũ, biết bao những em nhỏ chưa một lần được gặp mặt Đại tướng mà chỉ được nghe qua lời kể hay đọc qua sách báo. Trong số đó, có không ít những người lính đã bao năm chôn vùi tuổi xuân trong khói đạn chiến tranh, nếm mật nằm gai, vào sinh ra tử… khi trở về với cuộc sống đời thường vẫn vẹn nguyên nghĩa tình đồng đội. Hơn ai hết, họ chính là những ngôi sao sáng giữa đời thường, giữa cuộc sống với bộn bề lo toan. Họ là đại diện của những con người bình thường mang nhân cách phi thường rải rác trên khắp đất nước Việt Nam. Và chính họ chứ không ai khác đã tạo nên cái gọi là lòng tự hào - tự tôn của dân tộc Việt Nam.

Đại tướng Võ Nguyên Giáp - Tượng đài trong lòng nhân dân - ảnh 13
Với nhân dân Việt Nam, Đại tướng Võ Nguyên Giáp đã trở thành một tượng đài.

Chỉ còn ít thời gian nữa, hai ngày Quốc tang cho Đại tướng của nhân dân sẽ đến. Thời gian ấy có lẽ chỉ đủ để những đoàn khách ngoại giao, nhà nước đi và đến rất nhanh. Nhưng nhân dân đã về đây, ngay khi có thể, để được tự mình dâng lên ông lòng tôn kính không tì vết, lòng tôn kính họ đã trao truyền rất lâu - qua nhiều thế hệ. Còn ông - chưa từng bội tín với lòng tin ấy - cho đến phút tử biệt. Gia đình Đại tướng dù rất đau buồn, vẫn điềm tĩnh đáp lễ nhân dân tới viếng, hẳn họ hiểu hơn ai hết, hơn cả của gia đình, Đại tướng Võ Nguyên Giáp đã thuộc về nhân dân.

Hình ảnh của ông, cuộc đời của ông, lý tưởng của ông… tất cả đã trở thành tượng đài trong lòng nhân dân.

Ngàn thu vĩnh biệt Đại tướng...

Thiên Long

Bình luận

* Vui lòng nhập bình luận tiếng Việt có dấu

Tin khác