Đề án cấp Thẻ hành nghề: Siết chặt quản lý hoạt động nghệ thuật biểu diễn

(Cinet)- Trong thời gian gần đây hoạt động nghệ thuật biểu diễn nảy sinh nhiều bất cập như chạy theo thị hiếu khán giả để trục lợi, trang phục biểu diễn hở hang, phản cảm, hát nhép... Chính vì thế, đề án cấp thẻ hành nghề cho nghệ sỹ, người mẫu được kỳ vọng sẽ giúp cho đời sống nghệ thuật đang lộn xộn hiện nay đi vào ổn định.

Đề án cấp Thẻ hành nghề: Siết chặt quản lý hoạt động nghệ thuật biểu diễn - ảnh 1

Việc cấp thẻ hành nghề là hết sức cần thiết

Đó là khẳng định của Thứ trưởng Bộ VHTTDL Hồ Anh Tuấn và ông Nguyễn Đăng Chương, Cục trưởng Cục Nghệ thuật biểu diễn tại Hội nghị lấy ý kiến các cơ quan thông tấn, báo chí về Đề án “Cấp Thẻ hành nghề cho nghệ sỹ, người mẫu lĩnh vực nghệ thuật biểu diễn” diễn ra vào ngày 08/11 tại Hà Nội. 

Nước ta đang trong tiến trình hội nhập mạnh mẽ với quốc tế trên nhiều bình diện trong đó có văn hóa. Quá trình hội nhập mang lại nhiều cơ hội nhưng cũng gặp phải nhiều thách thức, trở ngại. Sức ép về đồng hóa văn hóa của một số quốc gia lớn đang tạo áp lực mạnh mẽ đến đời sống văn hóa, nghệ thuật của nước ta, tác động không nhỏ vào quá trình nhận thức và thị hiếu về nghệ thuật, thẩm mỹ, dẫn đến hiện tượng một bộ phận giới trẻ đã bị lệch chuẩn bởi tác động của những xu hướng xấu, ngoại lai thông qua hoạt động văn hóa nghệ thuật.

Trước sức ép về nhu cầu hưởng thụ cuộc sống, một số nghệ sỹ, người mẫu bất chấp quy định của pháp luật, coi thường chuẩn mực đạo đức nghề nghiệp dẫn đến những hành vi vi phạm về thuần phong mỹ tục, đi ngược lại với truyền thống văn hóa của dân tộc. Những hành vi sai phạm này đã tác động xấu đến nhận thức của giới trẻ, làm suy giảm các chức năng nhận thức, giáo dục, thẩm mỹ của văn học nghệ thuật đối với đời sống xã hội.

Thực tiễn cho thấy giới showbiz hiện đang khá xô bồ, nhiều cá nhân không có trình độ, khả năng chuyên môn về biểu diễn nghệ thuật đã lợi dụng các trang mạng xã hội trực tuyến, website... để phổ biến những sản phẩm kém chất lượng, trái với đạo lý, gây bức xúc trong dư luận xã hội. Nhiều người không có năng khiếu, không được đào tạo cũng tham gia hoạt động biểu diễn nhằm mục đích doanh thu nhưng không đảm bảo chất lượng nghệ thuật. Những lệch lạc trong cách ứng xử của các nghệ sỹ “tài năng thì ít nhưng chiêu trò thì nhiều” này đã gây nguy hại khi họ là người của công chúng.

Đề án cấp Thẻ hành nghề: Siết chặt quản lý hoạt động nghệ thuật biểu diễn - ảnh 2
Ông Nguyễn Đăng Chương, Cục trưởng Cục Nghệ thuật biểu diễn.
Ông Nguyễn Đăng Chương cho biết, theo thống kê chưa chính thức, trên toàn quốc có khoảng gần 2.000 doanh nghiệp có chức năng tổ chức biểu diễn nghệ thuật, có khoảng gần 10.000 nghệ sỹ, người mẫu, trong đó có khoảng 1/3 ngoài công lập. Con số nghệ sỹ đông đảo, sự bùng nổ tự phát của nhiều thành phần tham gia hoạt động biểu diễn nghệ thuật dẫn đến tình trạng cơ quan quản lý nhà nước trên địa bàn toàn quốc không nắm được số lượng, nhân thân của các cá nhân tham gia hoạt động biểu diễn nghệ thuật, trình diễn thời trang trên địa bàn được giao quản lý.

Hiện cơ quan quản lý nhà nước về nghệ thuật biểu diễn đã cố gắng hoàn thiện các văn bản quy phạm pháp luật để tạo hành lang pháp lý, làm cơ sở quản lý hoạt động biểu diễn nghệ thuật, trình diễn thời trang nhưng vẫn thiếu một công cụ pháp lý quản lý trực tiếp đối với nghệ sỹ, người mẫu, nhân tố trực tiếp biểu đạt các tác phẩm nghệ thuật trước công chúng.

Do đó, việc xây dựng Đề án “Cấp Thẻ hành nghề cho nghệ sỹ, người mẫu lĩnh vực nghệ thuật biểu diễn” là hết sức cần thiết và cấp bách. Theo kết quả điều tra của Cục Nghệ thuật biểu diễn có tới 83% ý kiến được hỏi đồng tình với đề án cấp thẻ hành nghề và 100% ý kiến ủng hộ của 63 Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch trong cả nước.    

Thứ trưởng Hồ Anh Tuấn đã khẳng định, Đề án “Cấp Thẻ hành nghề cho nghệ sỹ, người mẫu lĩnh vực nghệ thuật biểu diễn” là công cụ để cơ quan quản lý nhà nước tăng cường vai trò quản lý của mình đối với lĩnh vực hết sức nhạy cảm này.  

Trả lại giá trị đích thực cho nghệ thuật

Có thể nói rằng, giá trị của nghệ thuật là không phải bàn cãi. Ngay từ khi mới xuất hiện các loại hình nghệ thuật, những giá trị chân, thiện, mỹ luôn là đích hướng đến của nghệ thuật. Quan niệm về thẩm mỹ, cảm nhận nghệ thuật, việc hình thành nhân cách của con người chịu sự chi phối và tác động lớn bởi nghệ thuật, từ nghệ thuật biểu diễn và trực tiếp qua người nghệ sỹ. Những tác động từ nghệ thuật không ảnh hưởng trực tiếp đến tính mạng con người nhưng có thể làm biến đổi sâu sắc suy nghĩ, tình cảm và cả hành động của con người, tham gia tác động, bồi đắp đến việc hình thành nhân cách đôi khi của cả một thế hệ.

Đề án cấp Thẻ hành nghề: Siết chặt quản lý hoạt động nghệ thuật biểu diễn - ảnh 3
Hình ảnh của nghệ sỹ có ảnh hưởng rất lớn đến công chúng (hình chỉ mang tính chất minh hoạ)
Tuy nhiên, có một nghịch lý ở Việt Nam là ai cũng có thể biểu diễn nghệ thuật trước công chúng, ai cũng có thể tham gia vào quá trình giáo dục chân, thiện, mỹ cho lớp trẻ và cho xã hội, kể cả những người chưa từng được đào tạo về nghệ thuật.

Thời gian qua, một số chương trình biểu diễn nghệ thuật còn có những bất cập từ phía những nhà tổ chức và người biểu diễn trực tiếp, như sử dụng trang phục, hóa trang không phù hợp với thuần phong mỹ tục dân tộc, nghệ sĩ biểu diễn có những biểu hiện thiếu văn hóa; sử dụng bản ghi âm để thay cho giọng thật của người biểu diễn hoặc thay cho âm thanh thật của nhạc cụ biểu diễn… đã xảy ra, gây những bức xúc trong dư luận xã hội, tác động xấu đến thẩm mỹ nghệ thuật.

Chỉ trong một thời gian ngắn, kể cả lần cảnh cáo ca sĩ Đàm Vĩnh Hưng mới đây, Cục Nghệ thuật biểu diễn đã có 4 quyết định được coi là khá mạnh tay nhằm chấn chỉnh những lệch lạc trong hoạt động biểu diễn nghệ thuật. Thứ nhất là rút giấy phép cuộc thi “Nữ hoàng biển 2013” ngay trước đêm chung kết vì có những sai phạm trong khâu tổ chức. Sau đó là lần lượt cấm “bà Tưng” Lê Thị Huyền Anh và Angela Phương Trinh biểu diễn trên toàn quốc vì có những hành vi trái với thuần phong mỹ tục, trình diễn trái với qui định của pháp luật.

Trả lời về việc “bà Tưng” Lê Thị Huyền Anh và Angela Phương Trinh có được cấp thẻ hành nghề, ông Nguyễn Đăng Chương cho biết: Cụ thể trưởng hợp của “bà Tưng”, cô ấy không nằm trong đối tượng cấp thẻ hành nghề vì không đủ tiêu chuẩn. Họ cần có thêm thời gian để trau dồi đạo đức, rèn luyện chuyên môn nếu thực sự có khả năng và khát vọng tham gia biểu diễn nghệ thuật chuyên nghiệp.

Còn về trường hợp của ca sĩ Đàm Vĩnh Hưng muốn được cấp thẻ hành nghề sẽ phải tham dự tập huấn. Tập huấn ở đây là về pháp luật. Nó không phải chứng chỉ đánh giá về chuyên môn, ông Nguyễn Đăng Chương khẳng định.

Đề án cấp Thẻ hành nghề: Siết chặt quản lý hoạt động nghệ thuật biểu diễn - ảnh 4
Những hành vi phản cảm sẽ bị "tuýt còi", thậm chí là thu hồi Thẻ hành nghề.
Tại hội nghị lấy ý kiến các cơ quan thông tấn, báo chí về Đề án “Cấp Thẻ hành nghề cho nghệ sỹ, người mẫu lĩnh vực nghệ thuật biểu diễn”, Thứ trưởng Hồ Anh Tuấn cho biết, với mục tiêu siết chặt hơn việc quản lý hoạt động nghệ thuật, biểu diễn, Đề án sẽ tập trung nhiều vào khâu “hậu kiểm” trên tinh thần sử dụng lực lượng thanh tra hiện thời theo ngành dọc, đồng thời thực hiện nhiều biện pháp tăng cường năng lực cho bộ phận quan trọng này.

Việc cấp thẻ lần này “mở” hoàn toàn, thật sự thông thoáng về thủ tục hành chính và không tạo cơ chế xin - cho. Đối tượng cấp thẻ hành nghề lần này rất rộng, bao gồm các nghệ sĩ được phong tặng danh hiệu; nghệ sĩ đang làm việc tại các đơn vị nghệ thuật công lập và ngoài công lập; nghệ sĩ được cấp bằng tốt nghiệp về nghệ thuật tại các cơ sở đào tạo nghệ thuật; cá nhân đoạt giải trong các cuộc thi nghệ thuật, người đẹp, người mẫu trong nước và quốc tế; cá nhân đang học tập trong các cơ sở đào tạo về nghệ thuật và các nghệ sĩ tự do có khả năng chuyên môn. Điều kiện cấp thẻ cũng khá thông thoáng với phẩm chất tốt, tư tưởng lập trường chính trị vững vàng, có đủ khả năng chuyên môn để hoạt động trình diễn nghệ thuật, thời trang…

Đề án cấp Thẻ hành nghề: Siết chặt quản lý hoạt động nghệ thuật biểu diễn - ảnh 5
Còn với người chưa đủ điều kiện, sẽ không xem xét cấp Thẻ hành nghề.
Thẻ hành nghề được xác định là công cụ để quản lý nhà nước đối với người tham gia biểu diễn nghệ thuật, không phải là nội dung nhằm đánh giá về khả năng chuyên môn. Tuy nhiên, cơ quan quản lý sẽ tăng cường hậu kiểm sau khi cấp thẻ nhằm nâng cao trách nhiệm công dân của các nghệ sỹ. Nếu vi phạm các quy định cấm, nghệ sỹ sẽ bị thu hồi thẻ hành nghề và sau 3 lần vi phạm thì vĩnh viễn không được cấp lại thẻ. Danh sách nghệ sỹ, người mẫu được cấp hoặc bị thu hồi thẻ sẽ công bố trên website của Cục Nghệ thuật Biểu diễn.

Theo lộ trình dự kiến, trong tháng 12, Cục Nghệ thuật Biểu diễn sẽ trình Bộ trưởng Bộ VHTTDL ký ban hành đề án. Tháng 1/2014 Bộ sẽ ban hành Thông tư quy định việc cấp thẻ hành nghề cho nghệ sĩ, người mẫu lĩnh vực nghệ thuật biểu diễn. Đến tháng 4/2014 bắt đầu triển khai hướng dẫn cấp thẻ hành nghề, dự kiến đến hết 2014 hoàn thành cấp thẻ. Đến năm 2016 thì chiếc thẻ này sẽ được cấp cho tất cả các cá nhân tham gia hoạt động biểu diễn nghệ thuật với mong muốn của nhà quản lý văn hóa rằng sẽ giúp cho đời sống nghệ thuật đang lộn xộn hiện nay đi vào ổn định.

T.H

 

Bình luận

* Vui lòng nhập bình luận tiếng Việt có dấu

Tin khác