Ngày Di sản văn hóa Việt Nam 23/11.

(Cinet) – Ngày 23 tháng 11 hàng năm đã được Thủ tướng Chính phủ chính thức lựa chọn là ngày Di sản văn hóa hóa Việt Nam. Năm nay là lần thứ IX, Việt Nam chào mừng ngày kỷ niệm này. Cùng CINET điểm lại các hoạt động của ngành di sản đã được thực hiện trong năm 2013.

Nhiều chương trình và các hoạt động về di sản có ý nghĩa đã được tổ chức trong năm qua tại Việt Nam.Nhiều chương trình và các hoạt động về di sản có ý nghĩa đã được tổ chức trong năm qua tại Việt Nam.

>Những Di sản mới được công nhận và những hồ sơ đã, đang trong quá trình xây dựng, hoàn thiện đệ trình Unesco công nhận di sản thế giới trong năm 2013

Trong năm 2013, Bộ VHTTDL công nhận thêm 13 Di sản Văn hóa phi vật thể theo Quyết định số 3084/QĐ-BVHTTL ngày 09/9 và Quyết định số 3820/QĐ-BVHTTDL ngày 31/10. Theo đó trong lần công bố danh mục đợt 3 có 05 di sản được công nhận và đợt 4 có 08 di sản được công nhận gồm có các di sản:

1.Lễ hội chùa Vĩnh Nghiêm, xã Trí Yên, huyện Yên Dũng, tỉnh Bắc Giang;

2.Lễ hội Phủ Dầy, xã Kim Thái, huyện Vụ Bản, tỉnh Nam Định;

3.Lễ hội Nghinh Ông, huyện Cần Giờ, thành phố Hồ Chí Minh;

4.Hát bả trạo, huyện Thăng Bình, huyện Duy Xuyên, huyện Điện Bàn, thành phố Tam Kỳ và thành phố Hội An, tỉnh Quảng Nam;

5.Nghề dệt chiếu, xã Định Yên, xã Định An, huyện Lấp Vò, tỉnh Đồng Tháp.

6. Lễ hội Roóng poọc của người Giáy – lễ hội truyền thống tại xã Tả Van, huyện Sa Pa, tỉnh Lào Cai;

7. Lễ Pút tồng của người Dao đỏ - Tập quán xã hội và tín ngưỡng tại Huyện Sa Pa, tỉnh Lào Cai;

8. Nghề chạm khắc bạc của người Mông – Nghề thủ công truyền thống tại Huyện Sa Pa, tỉnh Lào Cai;

9. Nghề Chàng slaw của người Nùng Dín – Nghề thủ công truyền thống tại huyện Mường Khương, tỉnh Lào Cai;

10. Hát Páo dung của người Dao – Nghệ thuật trình diễn dân gian tại tỉnh Tuyên Quang;

11. Nghi lễ Cấp sắc của người Dao – Tập quán xã hội và tín ngưỡng tại tỉnh Tuyên Quang;

12. Nghệ thuật Xòe Thái – Nghệ thuật trình diễn dân gian tại tỉnh Điện Biên;

13. Lễ cũng biển Mỹ Long – Lễ hội truyền thống tại xã Mỹ Long Bắc, xã Mỹ Long Nam và thị trấn Mỹ Long, huyện Cầu ngang, tỉnh Trà Vinh.

Ngày Di sản văn hóa Việt Nam 23/11. - ảnh 2
Nghệ thuật Xòe Thái, một trong 13 di sản mới được công nhận là Di sản văn hóa phi vật thể cấp quốc gia năm 2013

Như vậy, sau 04 đợt công nhận, hiện nay Việt Nam có tổng cộng 48 Di sản văn hóa phi vật thể cấp quốc gia.

Đối với các Di sản văn hóa, Di sản văn hóa phi vật thể, Di sản thiên nhiên trong danh sách lập hồ sơ đệ trình Unesco công nhận là Di sản thế giới, trong năm vừa qua, ngành di sản của Việt Nam cũng đã và đang hoàn thiện các hồ sơ gồm: Hoàn thiện hồ sơ đề nghị công nhận rừng Quốc gia Phong Nha Kẻ Bàng là Di sản thiên nhiên thế giới lần thứ 2; Hồ sơ Nghi lễ Chầu văn của người Việt  đang được xây dựng; Hồ sơ Quần thể danh thắng Tràng An đang được điều chỉnh quy hoạch vùng đệm tiến tới hoàn thiện hồ sơ đệ trình Unesco; Hồ sơ quần thể danh thắng Yên Tử đang trong giai đoạn hoàn thiện.

Trong kỳ họp Đại hội đồng Liên Hiệp quốc lần thứ 37, diễn ra tại thủ đô Paris nước Pháp từ ngày 05 đến ngày 20 tháng 11, Việt Nam đón nhận một vinh dự lớn khi Đại thi hào Nguyễn Du của Việt Nam chính thức được vinh danh Danh nhân văn hóa thế giới. Để được Đại hội đồng ra Nghị quyết vinh danh trong kỳ họp này, Việt Nam đã phải hoàn thiện hồ sơ và gửi từ cuối năm 2012. Sau đó Ban thư ký Tổ chức Unesco đã phải trình Hội đồng chấp hành xét duyệt trong phiên họp hồi tháng 4 vừa qua, sau khi Hội đồng xét duyệt và chấp thuận còn phải chờ Đại Hội Đồng chính thức thông qua và ra Nghị quyết.

Ngày 04/11 mới đây, Bộ VHTTDL có văn bản số 4034/BVHTTDL-DSVH báo cáo Thủ tướng Chính phủ việc đề xuất tham gia xây dựng hồ sơ đa quốc gia Kéo co truyền thống trình Unesco. Đồng thời cho biết Tổng Cục Di sản văn hóa Hàn Quốc đã mời Việt Nam tham gia xây dựng hồ sơ cùng với một số quốc gia Đông Á khác cũng có loại hình di sản văn hóa phi vật thể này.

>>Các chương trình, hoạt động về Di sản được tổ chức trong năm 2013

Mở đầu cho những hoạt động  ngành di sản năm 2013 là Festival Di sản Quảng Nam lần thứ V được tổ chức tại tỉnh Quảng Nam. Festival Di sản diễn ra từ ngày 22 đến ngày 26 tháng 6 với chủ đề tôn vinh di sản văn hóa đã thu hút sự quan tâm đặc biệt của công chúng và các phóng viên báo chí trong nước, cũng như quốc tế.

 Ngày Di sản văn hóa Việt Nam 23/11. - ảnh 3
 Ngày Di sản văn hóa Việt Nam 23/11. - ảnh 4
 Festival Di sản Quảng Nam đã được tổ chức quy mô với nhiều hoạt động ý nghĩa

Trong khuôn khổ Festival nhiều hoạt động, chương trình ý nghĩa đã được tổ chức như: Hội thi Hợp xướng Quốc tế Việt Nam lần thứ III với sự tham gia của gần 600 nghệ sĩ, diễn viên đến từ 15 đoàn thuộc 9 quốc gia và vùng lãnh thổ; Liên hoan Nghệ thuật quần chúng các dân tộc Việt Nam thu hút 500 nghệ sĩ, diễn viên đến từ 16 tỉnh/ thành trong cả nước với 80 tiết mục ca, múa, nhạc thể hiện những nét văn hóa đặc trưng, phong phú, đa dạng của các vùng, miền; Cuộc thi hậu các dân tộc Việt Nam lần thứ III với sự tham gia của 62 thí sinh của 20 dân tộc thuộc 39 tỉnh, thành phố trong cả nước... Đặc biệt, Chương trình “Không gian di sản văn hóa Việt Nam- ASEAN” diễn ra từ ngày 21-26/6 với sự tham dự của 22 tỉnh, thành phố trong cả nước và một gian trưng bày của các nước ASEAN, chương trình đã quy tụ nhiều nền văn hóa đặc sắc, thu hút hàng nghìn lượt khách thưởng lãm mỗi ngày; Lễ kỷ niệm 10 năm Công ước Unesco về bảo vệ di sản văn hóa phi vật thể cũng được tổ chức trong dịp này với sự tham gia của nhiều quốc gia trong khu vực.

Ngày Di sản văn hóa Việt Nam 23/11. - ảnh 5
Ngày Di sản văn hóa Việt Nam 23/11. - ảnh 6
Tuần văn hóa du lịch Di sản xanh  và Tuần lễ "Đại đoàn kết các dân tộc- Di sản văn hóa Việt Nam"là những  hoạt động được tổ chức chào mừng ngày Di sản Việt Nam 23/11

Kỷ niệm ngày Di sản Việt Nam lần thứ IX, Bộ VHTTDL phối hợp cùng các Sở VHTTDL địa phương; các cơ quan, tổ chức có liên quan đến ngành văn hóa tổ chức nhiều hoạt động, sự kiện có ý nghĩa. Trong đó có thể kể đến “Tuần văn hóa du lịch Di sản xanh, nơi gặp gỡ con người và thiên nhiên”. Đây là một nội dung rất mới của Ngày Di sản Văn hóa Việt so với những lần tổ chức trước đó nhằm tôn vinh, phát huy giá trị di sản văn hóa và thiên nhiên độc đáo của Việt Nam, đặc biệt là những Di sản thiên nhiên của Việt Nam đã được thế giới công nhận. Hoạt động này không chỉ có ý nghĩa kỷ niệm và còn là cách kêu gọi tinh thần trách nhiệm của cộng đồng với việc bảo vệ tài nguyên, thiên nhiên đất nước.

Cũng trong khuôn khổ các hoạt động chào mừng ngày Di sản văn hóa Việt Nam, tối ngày 18 tháng 11 vừa qua tại Làng Văn hóa- Du lịch các dân tộc Việt Nam, Đồng Mô, Sơn Tây, Hà Nội. Tuần lễ “Đại đoàn kết các dân tộc – Di sản Văn hóa Việt Nam” cũng đã chính thức khai mạc. Tuần lễ “Đại đoàn kết các dân tộc – Di sản Văn hóa Việt Nam” được tổ chức từ ngày 18-24/11/2013 với nhiều hoạt động phong phú, đặc sắc, tái hiện các nghi lễ, lễ hội của cộng đồng các dân tộc như: Hội đua bò Bảy Núi; Lễ hội Ok Om Bok; Không gian văn hóa Chợ nổi Nam Bộ và Chợ vùng cao phía Bắc; Lễ hội Căm Mường dân tộc Lự; Lễ hội Arieuping của dân tộc Tà Ôi; Nghi lễ Tết Xíp Xí của dân tộc Thái… Thông qua các hoạt động này nhằm giới thiệu, quảng bá, tôn vinh các giá trị văn hóa vật thể, phi vật thể của các dân tộc Việt Nam, tăng cường giao lưu, góp phần xây dựng, củng cố khối đại đoàn kết toàn dân tộc, tăng cường giao lưu và phát triển tình cảm gắn bó giữa các dân tộc Việt Nam, qua đó tôn vinh tinh thần đại đoàn kết với ý nghĩa là di sản văn hóa đặc biệt quý báu của dân tộc Việt Nam, cần được trân trọng, giữ gìn và phát triển.

>>>Những nỗ lực trong công tác bảo tồn, trùng tu di sản trong năm 2013

Kể từ đầu năm đến nay, Việt Nam đã có nhiều chương trình cũng như các dự án hoạt động nhằm bảo tồn các di sản, di tích. Trong số đó không thể không nhắc đến những nỗ lực trong việc áp dụng các công nghệ tiên tiến của thế giới vào việc bảo vệ di sản, di tích của quốc gia.

Những ngày đầu tháng 11 mới đây, công trình kiến trúc Thế Miếu – Hiểm Lâm Các thuộc quần thể Di sản văn hóa Cố đô Huế đã được lập dự án bảo tồn bằng công nghệ 3D tiên tiến của thế giới. Mặc dù, công nghệ này đã quen thuộc trên thế giới nhưng ở Việt Nam thì đây vẫn là một khái niệm rất mới. Dự án Thế Miếu – Hiểm Lâm Các được lập cơ sở dữ liệu 3D cho phép lưu lại toàn bộ những hình ảnh trung thực về mọi góc cạnh, màu sắc, đường nét đến từng centimet của di tích.  Các dữ liệu 3 D này sẽ tạo nên cơ sở dữ liệu làm nền tảng cho quá trình phục dựng, thử nghiệm các phương án thiết kế cho toàn bộ công trình, đồng thời nếu có bất kỳ sự cố nào xảy ra ảnh hưởng tới công trình sẽ có thể xử lý kịp thời, chính xác nhờ cơ sở dữ liệu này.

Ngày Di sản văn hóa Việt Nam 23/11. - ảnh 7
Ngày Di sản văn hóa Việt Nam 23/11. - ảnh 8
Nhiều dự án ứng dụng công nghệ tiên tiến của thế giới đã được ngành di sản Việt Nam áp dụng trong công tác bảo tồn, trung tu các di sản, di tích

Cũng trong tháng 11 vừa qua, tháp Chăm Chiên Đàn tại tỉnh Quảng Nam đã được thí điểm áp dụng công nghệ mới – công nghệ nano để thực hiện hoạt động bảo tồn. Trên thế giới công nghệ nano đã được biết đến từ lâu và khá phổ biến do cách thức bảo quản bằng công nghệ này đem lại hiệu quả cao. Việt Nam, đã chứng tỏ sự nhạy bén trong việc ứng dụng các công nghê tiên tiến vào công tác bảo tồn, trùng tu di sản khi đã quyết định lập dự án bảo tồn tháp Chăm Chiên Đàn bằng công nghệ nano. Trước đó, Di sản văn hóa Hoàng Thành Thăng Long – Hà Nội cũng đã được thí điểm áp dụng công nghệ này và đạt kết quả tốt.

>>>>Những kết quả được ghi nhận

Năm 2013 , ngành di sản Việt Nam đã có nhiều thành tựu được quốc tế ghi nhận trong công tác bảo tồn, trùng tu cũng như phát huy giá trị di sản.

Thành tựu được ghi nhận đầu tiên có thể kể đến đó chính là Giải thưởng Bảo tồn của Tổ chức Unesco khu vực Châu Á – Thái Bình Dương đối với 2 dự án Bảo tồn của Việt Nam.

Cụ thể 2 dự án bảo tồn gồm: dự án bảo tồn 5 ngôi nhà cổ Đường Lâm và dự án khôi phục hầm trú ẩn ở khách sạn Sofitel Legend Metropole (Hà Nội). Trong đó, dự án bảo tồn 5 ngôi nhà cổ Đường Lâm đoạt “Giải thưởng xuất sắc và dự án khôi phục hầm trú ẩn ở khách sạn Sofitel Legend Metropole” giành “Giải danh dự”.

Ngày Di sản văn hóa Việt Nam 23/11. - ảnh 9
Dự án bảo tồn 5 ngôi nhà cổ Đường Lam đã vinh dự nhận giải thưởng xuất sắc trong chương trình Giải thưởng bảo tồn khu vực Châu Á - Thái Bình Dương.
Ngày Di sản văn hóa Việt Nam 23/11. - ảnh 10
Di sản văn hóa phố cổ Hội An được trao giải Thành phố cảnh quan năm 2013

Với nhiều dự án bảo tồn, trùng tu cũng nhưng phát huy giá trị di sản cùng với công tác quản lý tốt trong nhiều năm qua đối với Di sản văn hóa thế giới Phố cổ Hội An. Tháng 10 vừa qua, Di sản văn hóa thế giới này của Việt Nam đã vinh dự dành danh hiệu Thành phố cảnh quan năm 2013 khu vực Châu Á do Tổ chức Định cư con người Liên Hiệp Quốc tại Châu Á ( UN Habita) tổ chức xét thưởng và bình chọn. Những tiêu chí mà UN Habita đặt ra để xét chọn khá nghiêm ngặt gồm: Thành phố tham gia xét chọn phải có sự phát triển đô thị bền vững gắn liền với cuộc sống của con người với cây xanh, không khi trong lành, không bị ô nhiễm và đảm bảo tốt nhất sự an cư cho người dân.

Ngày Di sản văn hóa Việt Nam 23/11. - ảnh 11
Ngày 19 tháng 11, Việt Nam đã chính thức trở thành thành viên của Ủy ban Di sản Thế giới. Đây là vinh dự quá lớn cũng là câu trả lời của quốc tế đối với những nỗ lực của ngành di sản Việt Nam thời gian qua.

Tại phiên họp toàn thể của Đại hội đồng Liên hiệp quốc lần thứ 37 đang diễn ra tại Paris, Pháp. Công tác bảo tồn di sản của Việt Nam đã được cộng đồng quốc tế đánh giá cao. Cụ thể: các di sản văn hóa và thiên nhiên được thế giới công nhận của Việt Nam đều được bảo tồn khá tốt. Việt Nam hoàn toàn xứng đáng là một trong những thành viên quan trọng nhất của tổ chức ở khu vực Châu Á. Điều đặc biệt cũng là tin vui đối với Việt Nam đó là ngày 19 tháng 11, Việt Nam đã chính thức trở thành thành viên của Ủy ban Di sản Thế giới nhiệm kỳ 2013 – 2017. Đây là vinh dự to lớn và là lời khẳng định các nỗ lực của Việt Nam đã được quốc tế ghi nhận.

>>>>>Kết

Tuy vẫn còn một số hạn chế trong công tác bảo tồn di sản như : Việc trả lại di tích của một số hộ dân thuộc Làng cổ Đường Lâm; Khu phố cổ Đồng Văn hay Chùa một Cột kêu cứu là những vấn đề thu hút sự quan tâm của dư luận đã và đang được tháo gỡ từng bước để có thể giải quyết triệt để vấn đề. Tuy nhiên,trên thực tế  không thể chỉ riêng ngành văn hóa mà cần phải có sự chung tay của những Bộ, ngành khác đặc biệt là của cộng đồng.

Ngày Di sản văn hóa Việt Nam 23/11. - ảnh 12
Mặc dù vẫn còn có những sự việc chưa thực sự được giải quyết triệt để, chưa đạt được những kết quả như mong muốn...

Năm 2013, một năm nhiều biến động không chỉ với Việt Nam mà còn với cả thế giới, khi khủng hoảng kinh tế đang ngày càng lan rộng và chưa có dấu hiệu dừng lại. Trong hoàn cảnh khó khăn chung, ngành di sản Việt Nam nói riêng và ngành văn hóa nói chung đã rất nỗ lực để thực hiện nhiệm vụ của ngành với những kết quả đáng ghi nhận.
Nói như vậy không có nghĩa là thỏa mãn với những gì đã đạt được, bởi trên thực tế Việt Nam vẫn còn rất nhiều di tích đang xuống cấp cần được trùng tu, nhiều di sản chưa có dự án bảo tồn toàn diện cũng như các chiến lược hoạt động để phát huy giá trị. ..Trong những năm tới đây, ngành văn hóa nói chung,  ngành di sản nói riêng còn rất nhiều việc phải làm, phải hoàn thành, phải nỗ lực hơn bước tiếp chặng đường còn lại trên con đường khẳng định giá trị, bản sắc dân tộc Việt Nam đối với thế giới

Ngày Di sản văn hóa Việt Nam 23/11. - ảnh 13
Mặc dù vậy, chặng đường trước mắt của ngành di sản Việt Nam vẫn còn rất nhiều việc phải thực hiện, phải hoàn thành...

Nguyễn Hương

Bình luận

* Vui lòng nhập bình luận tiếng Việt có dấu

Tin khác