Người Việt ít đọc sách: Thực trạng đang được thay đổi (Phần 2)

(Cinet) – Theo thống kê từ Cục xuất bản, Bộ VHTTDL những năm gần đây trung bình mỗi năm nước ta công bố hơn 20.000 đầu sách với khoảng 250 triệu bản in. Nhìn vào con số đó cũng như sự tăng trưởng của ngành xuất bản thời gian này sẽ thấy thực trạng người Việt ít đọc sách đã và đang thay đổi tích cực.

Vài năm gần đây có thể khẳng định số người đọc sách ở Việt Nam, cũng như số lượng sách được đọc đã tăng đáng kể.Vài năm gần đây có thể khẳng định số người đọc sách ở Việt Nam, cũng như số lượng sách được đọc đã tăng đáng kể.

>>Người Việt ít đọc sách: Vấn đề không mới (Phần 1)

Thực chất con số thống kê về việc người Việt đọc chưa hết 1 quyển sách mỗi năm khiến nhiều người quan ngại là bởi chưa nhìn bao quát hết vấn đề. Người Việt Nam vốn ham học, thích tìm hiểu, dân tộc Việt có truyền thống hiếu học. Người Việt coi giặc dốt nguy hiểm hơn cả giặc ngoại xâm. Trong lịch sử dân tộc thời đại nào Việt Nam cũng có nhiều những tri thức lớn, trong số đó có nhiều danh nhân được cả thế giới biết đến. Vì thế nói người Việt không thích đọc sách hay ít đọc sách là chưa hoàn toàn đúng.

Là một đất nước nước nông nghiệp, tỉ lệ người dân nông thôn và thành phố có sự cách biệt lớn. Có tới 70% dân số Việt Nam là người nông dân, đó là con số của những năm gần đây còn ở thời điểm 10-20 năm trước người nông dân chiếm đến 80% dân số. Cuộc sống của người nông dân chủ yếu gắn với đồng ruộng, chăn nuôi, họ ít được học và cũng không có nhiều điều kiện để tiếp cận với sách, báo, tri thức nói chung…Thành phần đọc sách ở Việt Nam là những cán bộ, công chức, viên chức, học sinh, sinh viên hay nói cách khác là những đối tượng sống ở thành phố có điều kiện tiếp cận tri thức và cần đọc sách để phục vụ cho công việc của mình., số lượng này chỉ chiếm 30% dân số. Như vậy khi chia trung bình mới dẫn đến con số người Việt đọc chưa nổi 1 quyển sách mỗi năm.

Tất nhiên, chúng ta cũng không thể phủ nhận sự thật về việc chúng ta cũng đã có phần trễ nải đọc sách trong nhiều năm qua bởi những tác động đến từ cuộc sống công nghiệp. Dù không phải tất cả thì ít nhất  cũng đã có một bộ phận không nhỏ trở nên lười biếng với việc đọc sách. Tuy nhiên nhìn vào con số thống kê 3 năm gần đây của ngành xuất bản sẽ thấy nhiều tín hiệu đáng mừng cho văn hóa đọc của Việt Nam.

Năm 2011, ngành xuất bản đã xuất bản hơn 27.000 đầu sách với gần 294 triệu bản sách tăng lần lượt so với năm 2010 là 7%.

Năm 2012, công tác đăng ký kế hoạch xuất bản với Cục xuất bản ( Bộ Thông tin và Truyền thông) là 41.635 đầu sách. Xác nhận kế hoạch xuất bản là 40.627 đầu sách, phát hành hơn 812 triệu bản. Số lượng xuất bản phẩm nộp lưu chiểu là 16.413 đầu sách với hơn 181 triệu bản. Trong đó, xuất bản phẩm của 64 nhà xuất bản là 16.413 sách với 181,770 triệu bản; xuất bản phẩm không kinh doanh là 114 sách với 295 nghìn bản.

Người Việt ít đọc sách: Thực trạng đang được thay đổi  (Phần 2) - ảnh 2
Người Việt ít đọc sách: Thực trạng đang được thay đổi  (Phần 2) - ảnh 3
Người Việt ít đọc sách: Thực trạng đang được thay đổi  (Phần 2) - ảnh 4
Những diễn đàn, những hội và rất nhiều các trang web đọc sách hiện nay thu hút một số lượng thành viên lớn ở Việt Nam.

Đấy mới chỉ là con số thông kê sách được xuất bản, còn chưa tính đến những số lượng sách trên internet, sách điện tử..Hiện nay ở Việt Nam có khoảng vài chục diễn đàn và website chia sẻ e book không bản quyền với đủ mọi ngôn ngữ và thể thoại từ sách chuyên ngành đến truyện nước ngoài, truyện trong nước và truyện tranh…với số lượng thành viên không lồ. Chỉ nói riêng thành viên tham gia e-thuvien.com đã có tới 750.000 người. Bên cạnh đó còn hàng chục trang web đọc sách lớn khác như: vuthuquan.net; sachhayonline,..cũng đều thu hút một lượng thành viên lớn. Mỗi một trang web và diễn đàn kiểu này thường có đầy đủ các đầu sách như: Văn học trong nước, Văn học nước ngoài, Lịch sử, Kinh tế, Khoa học, Triết học, Tôn giáo, Thi ca, Dã sử, Truyện tranh…Nếu vào xem sẽ dễ dàng nhận thấy số lượng đầu sách ở các trang web này lớn hơn nhiều số lượng sách ở các cửa hàng sách hiện nay. Số lượng lớn, nội dung đa dạng phong phú, sách cũ từ hàng chục, hàng trăm năm cho đến sách đang “hót” đều có cả. Những kho sách ở các trang web này cho phép người dùng có thể tải về để đọc trên máy tính, điện thoại, máy tính mảng…một cách rất đơn giản, tiện lợi. Đáng nói là đa phần việc đọc hay tải sách từ những trang web này đều miễn phí, chính vì thế chúng thu hút một số lượng người đọc vô cùng lớn. Những thành viên của các trang web này là những người không mua sách in ( hoặc rất ít mua), như vậy con số thông kê việc người Việt đọc bao nhiêu sách chỉ dựa vào số lượng sách xuất bản và bán được là chưa đầy đủ.

Người Việt ít đọc sách: Thực trạng đang được thay đổi  (Phần 2) - ảnh 5
Người Việt ít đọc sách: Thực trạng đang được thay đổi  (Phần 2) - ảnh 6
Sách lậu được in và bày bán tràn lan với mức giá rẻ hơn so với sách chính thống từ 40-50%...vì thế một số lượng không hề nhỏ người Việt đọc sách đã mua sách từ những nơi bán sách lậu và tất nhiên  không thể thống kê được con số này.

Bên cạnh đó không thể không nhắc đến vấn nạn sách lậu diễn ra lâu nay trên thị trường. Trung bình 1 quyển sách lậu có giá bán rẻ hơn so với sách chính thống từ 40-50%, thế nên mới có sự việc 1 quyển sách nổi tiếng số lượng bản in lậu nhiều gấp mấy lần bản chính thống. Và tất nhiên không thể thống kê đầy đủ số sách in lậu, cũng như không thể tổng hợp số lượng người mua sách lậu.

Nếu nhìn vào số lượng thành viên của các trang web sách hay những hội yêu sách, mê sách..ngày càng tăng nhanh sẽ thấy rằng nhận định người Việt ít đọc sách là chưa hoàn toàn đúng và có phần chủ quan. Mặc dù cũng có một bộ phần thờ ờ với sách nhưng đấy chỉ là một con số nhỏ.

Nói vậy không có nghĩa là chúng ta đã hài lòng về việc đọc sách của mình bởi vẫn còn rất nhiều, rất nhiều người Việt chưa đọc sách, không được đọc sách, không có điều kiện để chạm vào kho báu tri thức nhân loại. Điều này mới là một thực tế cần suy ngẫm,

Ở Châu Âu, ví dụ như Pháp, trung bình mỗi người dân đọc từ 20 cuốn sách/1 năm. Người ở vùng nông thôn, người nông dân đọc trung bình khoảng 5 cuốn sách/1 năm còn những người dân ở thành phố, tầng lớp tri thức đọc khoảng 30-40 cuốn/1 năm, 1 số ít đọc 50 cuốn/1 năm. Tuy nhiên nếu so với Châu Âu thì khó mà theo kịp bởi ai cũng biết nền văn hóa của họ đã được xây dựng hàng nghìn năm bởi những tầng lớp quý tộc trong xã hội.

Nói ngay ở khu vực Châu Á chúng ta cũng thua gần hết các quốc gia khác như Nhật Bản, Singapore, Malyasia, Thái Lan…Tại Malaysia cách đây 10 năm, số sách người dân đọc trung bình là 2 cuốn/1 năm nhưng cho đến năm 2011, 2012 con số này đã lên trên 10 cuốn/1 năm. Sở dĩ việc đọc sách của Malaysia có thể thay đổi nhanh chóng như vậy là bởi Chính phủ đã có chiến lược và những hành động cụ thể trong việc xây dựng thói quen đọc sách của người dân.

Ở Việt Nam, 70% người dân nông thôn không có hoặc ít có điều kiện tiếp cận với sách. Thực tế, sách cần cho mọi người, mọi đối tượng trong xã hội. Sách giúp con người có thêm kiến thức, tri thức, sự hiểu biết, từ đó giúp ích cho cuộc sống của mỗi người. Vì thế người dân nông thôn cũng như người nông dân cũng rất cần đọc sách. Điều quan trọng là định hướng đúng đắn loại sách phù hợp với từng đối tượng. Để số sách đọc trung bình mỗi năm của người Việt Nam sẽ tăng từ 0,8 ( chưa bằng 1) quyển/ năm lên 10 -20 quyển/năm thì cần phải có kế hoạch, chiến lược.  Vấn đề này là công việc của các cơ quan quản lý ngành văn hóa, giáo dục cũng như các ban, ngành liên quan khác. Với truyền thống hiếu học sẵn có, hy vọng trong tương lai gần cùng với những cơ chế, chính sách và chiến lược của Nhà nước,  Việt Nam sẽ trở thành một trong những quốc gia có số lượng sách được đọc và tỉ lệ người đọc sách đứng vị trí cao trong khu vực. ( Còn tiếp)

Nguyễn Hương

Bình luận

* Vui lòng nhập bình luận tiếng Việt có dấu

Tin khác