Thu phí tải nhạc: Thị trường nhạc Việt liệu có thay đổi?

(Cinet) – Đầu tháng 11, quy định thu phí tải nhạc đồng loạt được áp dụng với các trang Web nhạc online tại Việt Nam. Quy định này hứa hẹn mở ra một thời kỳ mới của nhạc số vậy giai đoạn thực hiện này sẽ có gì thay đổi và thay đổi theo chiều hướng nào vẫn còn tồn tại nhiều ý kiến.

Thị trường nhạc Việt sẽ phát triển?Thị trường nhạc Việt sẽ phát triển?

Một thời kỳ mới của sự chuyên nghiệp?

Chấp nhận ký kết thu phí tải nhạc, các trang web nhạc số được hợp thức hóa việc khai thác bản quyền các tác phẩm nhạc số phục vụ người nghe miễn phí lâu nay.

Khởi động ngày 01 tháng 11 với sự đồng thuận của bảy đối tác lớn là Zing; Nhaccuatui; Nhacvui.vn; yeucahat.com; music.vn; keeng.vn và go.vn. Hiệp hội công nghiệp ghi âm Việt Nam RIAV sẽ bắt đầu thu phí với mức giá khởi điểm là 1000 đồng/1 bài hát. Trong số 100 album được MV Corp và RIAV chọn cho đợt thu phí thử nghiệm này có khoảng 1000 ca khúc được lựa chọn theo tiêu chí người yêu thích, ca sĩ có tên tuổi. Điều đặc biệt là những bài hát được thu phí đợt này đều được chuẩn hóa 320 kbps stereo, đầy đủ ảnh album bìa và ID 3Tags ( thông tin bài hát, ca sĩ, hãng phát hành, ngày tháng phát hành…). Giai đoạn thử nghiệm mô hình thu phí tải nhạc số dự kiến kéo dài đến hết năm nay, áp dụng hình thức thu phí đồng bộ trên từng lượt tải. Hình thức thanh toán chủ yếu là tin nhắn và thẻ cào. Cũng có một số trang web áp dụng cả hình thức thu phí khác như thẻ tín dụng, ngân hàng trực tuyến hoặc thanh toán trực tiếp qua tài khoản di động.

Thu phí tải nhạc: Thị trường nhạc Việt liệu có thay đổi? - ảnh 2
Thu phí tải nhạc: Thị trường nhạc Việt liệu có thay đổi? - ảnh 3
Nhaccuatui và Mp3 là hai trong số 7 trang web âm nhạc cam kết thu phí trong đợt thu phí tải nhạc thử nhiệm đầu tiên..

Ông Phùng Tiến Công – Phó Tổng giám đốc MV Corp cho biết: 2 tháng là khoảng thời gian để thử nghiệm hệ thống thanh toán, quản lý, đối soát và thăm dò thị trường. Phương án thu phí qua thuê bao tháng sẽ được áp dụng vào đầu năm 2013, sau khi thị trường tải nhạc được hình thành. Sau khi quy định thu phí được thực hiện hơn 2 tuần thì đã có thêm 11 đơn vị khác ký hợp đồng hợp tác với MV Corp và RIAV để chuẩn bị, triển khai việc thu phí trong thời gian tới. Trong danh sách 11 đơn vị đó thì có nhiều tên tuổi như: VC corp, FPT, 123tv, Moore Corp…

Thu phí tải nhạc: Thị trường nhạc Việt liệu có thay đổi? - ảnh 4
Kể từ ngày 1/11 trước khi nhấn nút download...người nghe sẽ phải suy nghĩ bởi việc tải nhạc sẽ không còn miễn phí như trước đây

Việc thu phí tải nhạc cũng nhận được sự hưởng ứng của nhiều người hoạt động nghệ thuật. Nhạc sĩ Phó Đức Phương – Giám đốc Trung tâm bản quyền âm nhạc Việt Nam cho biết: hành động này có thể coi là một bước tiến đáng kể trên con đường xây dựng một thị trường âm nhạc chuyên nghiệp.

Bà Phạm Thanh Thủy – Phó Giám đốc VCPMC thì có ý kiến cho rằng với động thái này của các nhà mạng, các nhạc sĩ sẽ có thêm nguồn thu nhập như vậy cũng sẽ yên tâm hơn trong sự nghiệp sáng tác đồng thời có nguồn để đầu tư vào các sản phẩm âm nhạc chất lượng. Ca sĩ Thái Thùy Linh – người từng kiện đòi bồi thường những website đã sử dụng trái phép album Bộ đội của cô cũng thừa nhận đây là một tín hiệu đáng mừng cho thị trường âm nhạc Việt nam và là tiến đề cho một thị trường chuyên nghiệp.

Vậy nhưng không phải ai cũng tin tưởng vào quy định mới được áp dụng này cũng như tin vào sự phát triển chuyên nghiệp của một thị trường đã quá quen với việc được thả nổi ở Việt nam.

Thu phí tải nhạc: Thị trường nhạc Việt liệu có thay đổi? - ảnh 5
Vì mới chỉ trong giai đoạn thử nghiệm và còn là hình thức quá mới mẻ nên đa phần người nghe vẫn không hiểu vì sao họ phải trả tiền? và trả tiền để làm gì?

Nhạc sĩ Giáng Son cho rằng không kỳ vọng gì nhiều vào việc này vì nó sẽ có rất ít tác dụng. Nữ tác giả cho biết thêm chị đã nói chuyện với rất nhiều người và câu trả lời của họ đa phần là nếu vẫn được nghe miễn phí thì tại sao phải tải nhạc khi mà hiện nay đâu đâu cũng có sóng wifi hoặc 3G.Thậm trí với việc thu phí tải nhạc thì số lượng người nghe online sẽ còn tăng nhiều hơn bởi ý thức sử dụng cũng như hiểu biết về bản quyền của người Việt rất hạn chế.

Chưa kể đến vấn đề ăn chia cũng là một trong những rắc rối lớn, bởi theo như dự kiến thì tỉ lệ ăn chia giữa các website là 40% - 45% trong đó chủ website sẽ được hưởng 55%-60%, còn lại là phần tác giả được hưởng. Quyền liên quan và trung tâm bản quyền là đại diện cho các nhạc sĩ dự kiến được chia theo tỉ lệ trung tâm 20%, nhạc sĩ 80%. Với tỉ lệ ăn chia như vậy thì chắc chắn sẽ không tránh khỏi những vụ việc không công bằng khi có những album hot, bản nhac hit…Chưa hết, với việc thu phí này các nhạc sĩ có thể nhờ cậy trung tâm bản quyền nhưng những ca sĩ đã mua độc quyền ca khúc hoặc tự bỏ tiền ra làm CD, DVD thì rất khó để đòi quyền lợi cho mình.

Kèm theo đó là việc bất hợp tác hoặc lách luật của các website, bởi lâu nay chính người nghe là người đem lại lợi nhuận cho các trang web qua hình thức bán quảng cáo. Website càng có nhiều lượt truy cập càng bán được nhiều quảng cáo như vậy hiển nhiên các website nhạc phải ưu tiên khách hàng của mình hơn. Vậy nên chủ những trang nhạc này bên cạnh một số bài nhạc thu phí thì đa phần vẫn là miễn phí để phục vụ các “thượng đế” của mình.

Thu phí tải nhạc: Thị trường nhạc Việt liệu có thay đổi? - ảnh 6
Đại diện các website âm nhạc trong một cuộc tọa đàm tìm giải pháp cho nhạc Việt ...

Có nhiều nhạc sĩ đã đặt câu hỏi trong một tọa đàm gần đây là liệu các trang nhạc số có thể thu tiền được không khi mà hàng trăm trăm trang khác vẫn tải nhạc được vô tư? Đã cho nghe nhạc miễn phí thì thu phí tải nhạc có ích gì?...

Tuy khó nhưng vẫn cần thực hiện

Với nhiều ý kiến trái chiều, nhiều vấn đế vướng mắc còn chưa có cách giải quyết, tương lai cho một thị trường âm nhạc chuyên nghiệp tại Việt Nam có vẻ còn rất xa vời. Mặc dù vậy vẫn cần nghiêm túc thực hiện quy định này bởi cái gì bắt đầu cũng khó khăn, cái gì cũng cần phải có thời gian để thích nghi, để sửa đổi cho thật phù hợp..Nếu không ươm mầm thì làm sao có thể thành cây? Thị trường phát hành nhạc Việt Nam đã quá tự do trong suốt thời gian dài vừa qua, điều nay đã gây ảnh hưởng rất nhiều đến sự phát triển của nền âm nhạc Việt nói chung. Vậy nên cần cương quyết áp dụng những hình thức thu phí tải nhạc, phí bản quyền…để âm nhạc Việt Nam có cơ hội khẳng định trên thị trường âm nhạc quốc tế.

Thu phí tải nhạc: Thị trường nhạc Việt liệu có thay đổi? - ảnh 7
Việc thu phí sẽ khó khăn bởi người nghe vẫn có thể nghe nhạc online miễn phí..

Ông Trần Chiến Thắng – Chủ tịch RIAV cho biết: “Thực tế trong nhiều năm qua, ngành công nghiệp ghi âm Việt nam đã bị thiệt hại nghiêm trọng do tình trạng tải nhạc miễn phí trên Internet và điện thoại di động. Sản lượng băng đĩa của hiệp hội sụt giảm hơn 8-% trong năm năm gần đây. Các nhà sản xuất không thể tiếp tục đầu tư cho những dự án âm nhạc mới vì như vậy là nắm chắc phần thua lỗ”.

Nếu là người thích nghe nhạc hay quan tâm tới âm nhạc Việt Nam thì sẽ không quá khó để nhận ra rằng thị trường nhạc Việt sẽ không thể phát triển trước tình trạng tràn lan của băng đĩa lậu cộng với sự bùng nổ của công nghệ số như hiện nay. Chỉ cần điểm qua một lượt sẽ thấy, những năm gần đây hiếm có hãng băng đĩa nào dám tự bỏ tiền làm đĩa, đa số chỉ đứng tên xin giấy phép phát hành. Hầu hết các sản phẩm CD, DVD trên thị trường đều do chính ca sĩ hay nhạc sĩ tự bỏ tiền túi thực hiện và chấp nhận thua lỗ.

Chính bởi tự bỏ tiền ra thực hiện album nên dẫn đến sự mất cân đối trong việc phát triển. Các ablum được đầu tư bằng tiền túi của các ca sĩ đa số đều để phục vụ việc đánh bóng tên tuổi và chạy theo dòng nhạc thị trường. Điều này làm nghèo nàn nền âm nhạc Việt Nam bởi thiếu vắng hẳn những phần nhạc truyền thống, nhạc dân ca, trữ tình, giao hưởng hay nhạc dành cho thiếu nhi…Chưa kể đến chất lượng, định hướng âm nhạc, thẩm mỹ cũng không đảm bảo của một số cá nhân khiến thị trường nhạc Việt bị ảnh hưởng.

Thu phí tải nhạc: Thị trường nhạc Việt liệu có thay đổi? - ảnh 8
Chỉ với 1000 đồng cho một sản phẩm trí tuệ, người nghe đã góp phần xây dựng một thị trường âm nhạc Việt Nam theo hướng chuyên nghiệp.

Dù rằng việc thu phí tải nhạc sẽ là một hành động “thu hẹp quyền lợi ” của người nghe song nếu nhìn nhận một cách tích cực sẽ thấy rằng việc làm này không những giúp cho các ca sĩ, nhạc sĩ được hưởng quyền lợi đã bị tước mất lâu nay của mình mà còn giúp cho chính người nghe tìm được quyền thụ hưởng các tác phẩm chất lượng. Bởi chỉ với 1000 đồng – con số quá nhỏ để sở hữu một sản phẩm trí tuệ, chính những người nghe nhạc, tải nhạc đã giúp các nghệ sĩ có thêm niềm tin, động lực để cống hiến cho việc lao động nghệ thuật chân chính. Và với sự lao động chân chính của các nhạc sĩ, ca sĩ thì người nghe lại chính là người được hưởng lợi. Chưa kể đến thông qua việc này, thị trường âm nhạc Việt Nam sẽ có thêm cơ hội để tiến tới sự chuyên nghiệp, và có chuyên nghiệp thì mới có thể phát triển so với thế giới.

Vậy nên dẫu có khó, dẫu còn nhiều vướng mắc hay những ý kiến trái chiều song việc thu phí tải nhạc là việc làm rất thiết thực và ý nghĩa để vực dậy một nền âm nhạc trì trệ lâu nay tại Việt Nam.

Nguyễn Hương

Bình luận

* Vui lòng nhập bình luận tiếng Việt có dấu

Tin khác