Scotland: Chiến lược bảo tồn và quản lý di sản biển 2012 – 2015

(Cinet)-  Chiến lược bảo tồn và quản lý di sản biển 2012 – 2015 của Scotland nhằm tăng cường cung cấp kiến thức về di sản biển, tăng cường hoạt động quản lý các khu di sản biển quan trọng và tăng cường sự hiểu biết về công việc trong ngành di sản biển.
Scotland: Chiến lược bảo tồn và quản lý di sản biển 2012 – 2015 - ảnh 1
Ảnh minh họa
I. Giới thiệu
1. Tầm nhìn:
1.1. Nhiệm vụ của Cơ quan điều hành di sản lịch sử Scotland là đảm bảo rằng môi trường lịch sử tạo nền tảng bền vững trong quá trình xây dựng một tương lai thành công cho Scotland như đã được thiết lập trong Kế hoạch liên kết 2012-2015.
1.2. Cơ quan điều hành di sản lịch sử Scotland sẽ đóng vai trò trong hỗ trợ phát triển tầm nhìn của chính phủ Scotland vì một môi trường biển và bờ biển sạch, lành mạnh, an toàn và phát triển đa dạng về mặt sinh học, đáp ứng nhu cầu dài hạn của người dân và tự nhiên. Hoạt động này bao gồm bảo tồn và khi cần thiết tăng cường phát triển các tài sản vốn là di sản biển quan trọng theo cách thức chúng có thể tạo giá trị, được mọi người nhìn nhận và yêu thích.
2. Mục đích
2.1. Chiến lược này xác định các ưu tiên hàng đầu của Cơ quan điều hành di sản lịch sử Scotland trong công việc liên quan đến môi trường lịch sử biển giai đoạn 2012-2015 phù hợp với các mục đích chiến lược sau:
- tăng cường cung cấp kiến thức về di sản biển và làm cho các thông tin này sẵn có trên diện rộng
- tăng cường hoạt động quản lý các khu di sản biển quan trọng
- tăng cường sự hiểu biết và công việc trong ngành di sản biển.
2.2. Bằng cách theo đuổi các mục tiêu này thông qua chương trình làm việc, Cơ quan điều hành di sản lịch sử Scotland sẽ có thể đóng vai trò tích cực trong góp phần đạt được các mục tiêu của ngành di sản biển trên phạm vi toàn Vương Quốc Anh (UK) và tầm nhìn về di sản biển của chính phủ Scotland .
2.3. Một kế hoạch hành động hàng năm sẽ được đưa ra cùng với chiến lược này, xác định những gì Cơ quan điều hành di sản lịch sử Scotland dự kiến thực hiện để tạo sự tiến triển cho chiến lược.
3. Bối cảnh
3.1. Chiến lược được đưa ra vào thời điểm có sự thay đổi quan trọng trong cách thức quản lý môi trường biển của Scotland. Luật về biển của Scotland 2010 và Luật tiếp cận biển và bờ biển 2009 đã đưa ra khung quản lý biển mới với sự hỗ trợ đạt được một tầm nhìn về môi trường biển sạch, lành mạnh, an toàn và phát triển đa dạng về mặt sinh học, đáp ứng nhu cầu dài hạn của người dân và tự nhiên. Các nhân tố chính của luật pháp Scotland liên quan đến di sản văn hóa là một hệ thống quy hoạch di sản biển mới, đơn giản thủ tục cấp phép và hệ thống mới về các khu vực biển cần được bảo vệ nhằm tăng cường bảo tồn và quảng bá di sản văn hóa và tự nhiên của biển rất độc đáo.
Scotland: Chiến lược bảo tồn và quản lý di sản biển 2012 – 2015 - ảnh 2
Scotland: Chiến lược bảo tồn và quản lý di sản biển 2012 – 2015 - ảnh 3

Di sản biển là gì và tại sao nó quan trọng?
3.2. Từ thời kỳ tiền sử khi là vùng đất có người định cư sớm nhất, Scotland đã hình thành xu hướng phát triển vùng biển như cuộc cách mạng công nghiệp, đồng thời các vùng bờ biển và biển của Scotland là một bộ phận cấu thành nên nét đặc trưng văn hóa của vùng đất này. Cho đến nay ít ai biết về di sản còn tồn tại trên vùng biển hơn là các tòa nhà lịch sử và các khu khảo cổ học, các lăng tẩm trên đất liền. Tuy nhiên, Scotland đã ngày càng làm cho người dân hiểu về tầm quan trọng, giá trị di sản văn hóa biển.
3.3. Dù dọc bờ biển hay dưới nước, di sản giúp xác định ý thức về một địa điểm, sự giàu có và đặc tính của nó, tạo các mối liên kết giữa con người và các địa điểm nơi họ sinh sống, làm việc và giải trí. Di sản văn hóa cũng đóng góp đáng kể cho nền kinh tế Scotland. Nhiều di sản như các cảng biển và đèn biển lịch sử, những hiện vật còn được lưu lại trong quá trình sử dụng công nghiệp và các di sản khác tạo nên những giá trị kinh tế từ ngành du lịch. Bản đồ hằng hải Scotland đã xác định các số liệu thống kê cơ bản sau về ngành du lịch di sản dọc bờ biển và trong môi trường biển:
- thu nhập từ du khách (bán vé và các chi phí khác của du khách) với số tiền 1,55 triệu bảng vào năm 2008 đối với 20 khu di sản bờ biển được quản lý và có thể vào tham quan, đây là nguồn cung cấp dữ liệu về kinh tế cho nghiên cứu.
- từ năm 1994 đến 2009, 1.640 thợ lặn đã đến tham quan ba trong số tám khu vực được thiết kế riêng cho môn thể thao lặn dưới biển với “giấy phép” được cấp cho du khách từ Cơ quan điều hành di sản lịch sử Scotland.
- Scotland có 16 khu vực lặn biển trong danh sách 100 khu vực lặn hàng đầu của Vương Quốc Anh (bao gồm SS Hispania, Sound of Mull) và ước tính 15.260 cuộc lặn biển đã được thực hiện trên các khu vực lặn của Hạm đội biển khơi của Đức tại Scapa Flow (Đảo Orkney) năm 2006.
Những nguy cơ đối với di sản biển của chúng ta là gì?
3.4. Nguồn di sản biển dường như không chỉ đa dạng và giàu có mà còn là nguồn tài nguyên có hạn và dễ bị tổn hại tới sự tác động qua lại giữa các hoạt động của con người và các quá trình phát triển tự nhiên. Chúng ta vẫn phải tìm hiểu rất nhiều về ảnh hưởng của các hoạt động này tới các di sản, tuy nhiên quá trình quản lý nghiêm túc và cẩn trọng sẽ góp phần đảm bảo rằng các hoạt động và sự phát triển của biển trong tương lai được thực hiện theo cách tôn trọng di sản văn hóa biển và bảo vệ chúng nhằm mang lại lợi ích cho các thế hệ tương lai.
Tại sao phát triển chiến lược bảo vệ, quản lý và quảng bá di sản biển?
3.5. Cơ quan điều hành di sản lịch sử Scotland đã cam kết trong Kế hoạch liên kết 2008-11 sẽ phát triển một chiến lược bảo vệ, quản lý và quảng bá di sản biển. Mục đích của hành động này là xác định các ưu tiên hàng đầu của Cơ quan điều hành di sản lịch sử Scotland trong thực hiện trách nhiệm và chính sách của các bộ trưởng Scotland về môi trường lịch sử theo luật pháp mới về biển, chú trọng đến các nguồn tài nguyên sẵn có hiện nay nhằm đạt được các mục tiêu này. Cơ quan hằng hải Scotland đã xuất bản chiến lược song ngữ về Bảo tồn tài nguyên biển tại các vùng biển thuộc Scotland.
3.6. Giai đoạn đầu tiên trong quá trình phát triển chiến lược này là sự ra đời của bản thảo luận do Cơ quan điều hành di sản lịch sử Scotland đưa ra với tiêu đề Hướng tới một chiến lược phát triển môi trường biển Scotland trong mối liên kết với đơn vị chuyên trách về biển của Diễn đàn Môi trường xây dựng Scotland (BEFS). Hướng tới một chiến lược phát triển môi trường biển Scotland xác định các vấn đề chính, thách thức và cơ hội liên quan đến các dữ liệu và thông tin sẵn có về di sản biển; sự quản lý các nguồn tài nguyên, khả năng và sự hiểu biết, sự yêu thích – đây là cơ sở chứng minh một cách hợp lý cho HS xây dựng chiến lược này.
Chiến lược này vì ai?
3.7. Chiến lược đang được phát triển bởi Cơ quan điều hành di sản lịch sử Scotland, cơ quan quản lý của chính phủ Scotland trong thực hiện các trách nhiệm của các Bộ trưởng Scotland về môi trường lịch sử. Vai trò của Cơ quan điều hành di sản lịch sử Scotland bao gồm thiết kế các tài sản vốn là di sản biển, chăm sóc các tài sản nằm trong sự quan tâm của các Bộ trưởng Scotland và phát huy tối đa tiềm năng tạo sự phát triển kinh tế ổn định, cung cấp các dịch vụ tư vấn và sự hỗ trợ về công tác quản lý các di sản quan trọng nhất của chúng ta, đồng thời  cung cấp các dịch vụ tư vấn về chính sách cho các Bộ trưởng Scotland về môi trường lịch sử.
3.8. Mặc dù chiến lược này tập trung vào vai trò của Cơ quan điều hành di sản lịch sử Scotland và sẽ chỉ dẫn hoạt động của cơ quan, quản lý môi trường biển khi xét trên khía cạnh lịch sử, ảnh hưởng trên diện rộng đến nhiều cấp chính quyền bao gồm:
- Cơ quan quản lý biển Scotland (cấp chính quyền chịu trách nhiệm quy hoạch và cấp phép cho Khu vực biển Scotland)
- Các cấp chính quyền Vương Quốc Anh – đặc biệt Cục An ninh bờ biển và hằng hải, Bộ Quân sự và Công ty bất động sản hoàng gia Anh (chủ sở hữu của phần lớn vùng biển Scotland)
- Ủy ban Hoàng gia về Lăng cổ và tượng đài lịch sử của Scotland (RCAHMS) – hoạt động như một cơ quan lưu trữ quốc gia về môi trường lịch sử.
- Các cấp chính quyền địa phương – bao gồm hoạt động của Cục dịch vụ khảo cổ địa phương trong mối quan hệ với ảnh hưởng tiềm ẩn đến các di sản chưa được xác định rõ.
Ngoài ra, các cộng đồng tri thức và các ngành học thuật có vai trò quan trọng trong điều tra về nguồn di sản biển, các ngành giải trí và tình nguyện viên, cộng đồng góp phần quan trọng vào quá trình quản lý các di sản này và xã hội nhìn một cách tổng thể đều quan tâm đến lĩnh vực tăng cường sự hiểu biết và sự yêu thích các di sản này. Cơ quan điều hành di sản lịch sử Scotland đang giữ vai trò chỉ đạo quá trình hình thành chiến lược, tuy nhiên tất cả các bên tham gia được khuyến khích chia sẻ ý thức trách nhiệm chung và sự làm chủ cũng như các hoạt động liên kết đối tác.
Tính hiệu quả của chiến lược sẽ được xem xét như thế nào?
3.9. Chính sách của chính phủ đang tập trung rất lớn cho lĩnh vực này và chiến lược nên được xem như một tài liệu cơ sở linh động trong việc thực hiện các cuộc rà soát nội bộ hàng năm nhằm đảm bảo rằng chính sách phù hợp với chiến lược trên quy mô lớn hơn của Cơ quan điều hành di sản lịch sử Scotland và các ưu tiên hàng đầu của chính phủ Scotland. Kế hoạch hành động sẽ được cập nhật hàng năm theo từng thời kỳ với các bản báo cáo về tiến độ thực hiện so sánh với các hành động của năm trước đó bằng cách sử dụng các thông tin sẵn có trên trang web của Cơ quan điều hành di sản lịch sử Scotland .
Scotland: Chiến lược bảo tồn và quản lý di sản biển 2012 – 2015 - ảnh 4
Scotland: Chiến lược bảo tồn và quản lý di sản biển 2012 – 2015 - ảnh 5
II. Chiến lược
Trong giai đoạn 2012-2015, Cơ quan điều hành di sản lịch sử Scotland sẽ tìm cách xác định các vấn đề, thách thức và cơ hội như đã được đề cập đến trong chiến lược “Hướng tới ưu tiên các nguồn lực hiện có cho hoạt động trên biển nhằm tăng cường sự hiểu biết về di sản biển,  làm cho các thông tin luôn sẵn có, cải thiện các hoạt động quản lý các khu di tích biển quan trọng, đồng thời tăng cường sự hiểu biết và sự yêu thích các di sản biển”.
1. Mục đích chiến lược 1: Hỗ trợ nâng cao hiểu biết về di sản biển và làm cho các thông tin sẵn có trên phạm vi rộng.
1.1. Tóm tắt về vị trí hiện tại
Ủy ban Hoàng gia về Lăng cổ và tượng đài lịch sử của Scotland đang lưu trữ các thông tin về biển từ các nguồn thông tin sẵn có trong các bộ sưu tập quốc gia về di sản kiến trúc, công nghiệp, khảo cổ học và di sản biển của Scotland kể từ ít nhất năm 1995. Nhiều các cơ quan cung cấp dịch vụ khảo cổ địa phương cũng lưu giữ hồ sơ về di sản đối với môi trường biển trong Hồ sơ lưu trữ về Khu di tích và lăng tẩm hoặc Môi trường lịch sử (SMR/HERs). Các cuộc thống kê này là cơ sở thông tin có giá trị nhằm khuyến khích các hoạt động quản lý các nguồn di sản. Tuy nhiên, Hướng tới một chiến lược cho thấy rằng chúng ta biết khá ít về quá trình phát triển của đường bờ biển và các phong cảnh đẹp văn hóa thời tiền sử bị chìm trong nước hoặc về phạm vi và đặc điểm của các di sản biển hiện còn lại ở Scotland. Cơ sở dữ liệu về biển hiện đang được thu thập bởi các cấp chính quyền và các ngành kinh tế công vì nhiều mục đích khác nhau, tuy nhiên các hệ thống cơ sở dữ liệu hữu ích này vẫn phải được kiểm tra đối với các thông tin về di sản và nguồn thông tin bổ sung giá trị này sẽ cần được lưu trữ và phân bổ vì lợi ích của cộng đồng. Từ việc giới thiệu hoạt động quy hoạch biển, nhà quy hoạch và các nhà quản lý di sản sẽ nhận được lợi ích từ hoạt động lập bản đồ về thời gian và nâng cấp về mặt kỹ thuật, đặc điểm của nguồn di sản biển nhằm tăng cường quản lý hiệu quả và chỉ dẫn thúc đẩy sự phát triển ổn định của các nguồn tài nguyên ngoài khơi.
1.2. Mục tiêu 1: Liên kết với tất cả các bên liên quan nhằm tăng cường lưu trữ về môi trường lịch sử biển và phân bổ thông tin trên diện rộng để hỗ trợ quá trình quy hoạch trên biển.
Chúng ta sẽ đạt được mục tiêu này bằng cách:
a. Liên kết với RCAHMS và Trung tâm dịch vụ khảo cổ học địa phương về các vấn đề liên quan đến lợi ích của các hai bên đối với các thông tin liên quan đến di sản biển.
b. Chú trọng và quan tâm đến di sản biển khi thảo luận về các chiến lược này trong Hồ sơ lưu trữ môi trường lịch sử với các đối tác: RCAHMS, ALGAO Scotland (Hiệp hội các nhà khảo cổ học chính quyền địa phương) và Diễn đàn Hồ sơ về khu di tích và lăng tẩm Scotland (SMR). Sự ưu tiên đặc biệt dành cho việc xác định vai trò và trách nhiệm trong quá trình quản lý thông tin về di sản trong phạm vi trách nhiệm về quy hoạch biển của các Bộ trưởng Scotland.
c. Cân nhắc sự hỗ trợ dành cho các hoạt động nghiên cứu nhằm nâng cao kiến thức về nguồn di sản biển và sự phân bổ thông tin theo cách tiết kiệm chi phí và hiệu quả. Nhằm giúp chúng ta ưu tiên bất kỳ hoạt động đầu tư nào có thể thực hiện được trong lĩnh vực này, chúng ta sẽ xác định các kết quả từ các báo cáo sắp tới của nhóm đại biểu tham gia hội thảo về biển – hằng hải với Cơ sở nghiên cứu ngành khảo cổ học của Scotland và chú trọng các bài học từ cuộc kiểm toán về số liệu môi trường lịch sử biển của Scotland.
d. Xây dựng các mối liên kết với cộng đồng khoa học ngành hằng hải Scotland và nỗ lực đưa các vấn đề về di sản biển vào trong các chương trình lập bản đồ quy hoạch biển của ngành kinh tế công. Các cơ hội chính bao gồm sự tham gia của các cơ quan thuộc ngành kinh tế công trong Dự án phát triển khu vực biển cần được bảo vệ của Scotland và Nhóm lập bản đồ đa chiều của chính phủ Scotland.
e. Phối hợp với các nhà quản lý và các nhà kinh doanh nhằm đảm bảo rằng sự quan tâm ở mức độ hợp lý đến môi trường lịch sử sẽ được đưa vào quy trình đánh giá môi trường và tăng cường giá trị của hoạt động lưu trữ thông tin về di sản được rút ra từ các hoạt động của các nhà phát triển nhằm mang lại lợi ích cho cộng đồng.
f. Cùng tham gia với RCAHMS trong các cuộc thảo luận với Mạng lưới dữ liệu thông tin về môi trường biển (MEDIN) trong hoạt động thu thập dữ liệu về di sản biển và đảm bảo rằng tất cả công việc được sự hỗ trợ của HS sẽ đảm bảo đạt được hiệu quả cao nhất.
g. Khuyến khích các thành viên khác tham gia báo cáo, lưu trữ và phân bổ thông tin về khảo cổ trên biển và các dữ liệu liên quan phù hợp với các hoạt động hiệu quả nhất. Xét ở một mức độ nhất định, hoạt động này chủ yếu thiên về tìm cách thức tiếp cận những kiến thức chưa được biết đến ở các đối tượng là các cộng đồng địa phương và các nhóm sử dụng biển. Ngoài ra, chưa tận dụng hết tiềm năng của các thông tin được thu thập qua các cuộc điều tra về khảo cổ học trước đây của một số khu vực .
2. Mục đích chiến lược 2: Tăng cường quản lý các khu di sản biển trọng điểm
2.1. Tóm tắt về vị trí hiện tại
a. Thiếu một hệ thống quy hoạch biển toàn diện, hoạt động quản lý di sản biển chỉ tập trung vào bảo tồn theo quy định của pháp luật đối với một số lượng nhỏ các tàu bị chìm vốn là các di sản lịch sử trong đó chủ yếu là các con tàu sau thời Trung cổ bắt nguồn từ các nước châu Âu và thường thể hiện các mỗi đe dọa khi cứu tàu bị đắm. Đại diện cho các di sản biển và lịch sử, nhiều khu vực đã được xác định ở quy mô nhỏ so sánh với các nguồn tài nguyên nói chung. Hướng tới một chiến lược cho thấy rằng không công nhận đầy đủ các di vật vốn là các minh chứng quan trọng khác của tàu bị chìm đóng vai trò quan trọng với lịch sử ngành hằng hải của Scotland hoặc các khu vực khảo cổ khác minh chứng cho sự gắn kết giữa lịch sử với vùng biển. Các nhân tố này cùng lúc đóng góp quan trọng vào tăng khả năng hiểu biết của chúng ta về lịch sử ngành hằng hải nước Anh và châu Âu. 
b. Các cơ chế quản lý và lưu trữ thông tin về nguồn tài nguyên này vẫn trong quá trình mới được áp dụng. Chúng ta chỉ có kiến thức cơ bản về quy mô và tầm quan trọng của những mối nguy cơ đối với tài nguyên này và ít hoạt động được thực hiện nhằm phát triển, ưu tiên và tiến hành giảm nhẹ một cách hiệu quả các nguy cơ này trong trường hợp có thể và khi cần thiết.
c. Theo luật mới về biển hiện nay, sự ra đời của HPMAs gắn liền với các hoạt động bảo tồn di sản biển với các chương trình bảo vệ môi trường biển và hệ thống quản lý biển mới tại Scotland. HPMA cho phép chỉ định theo đúng pháp luật các danh mục di sản trước đây không đủ điều kiện. Hơn nữa, Ban chính sách biển trên khắp UK đã thống nhất rằng môi trường biển phải được chú trọng và vấn đề này phải được phản ánh trong Chính sách môi trường lịch sử Scotland. Các cấp chính quyền địa phương có trách nhiệm quy hoạch liên quan đến hệ sinh vật trên biển. Hiện nay, một hệ thống quy hoạch biển mới đang hình thành thông qua Kế hoạch biển quốc gia trong đó xác định chính phủ Scotland hi vọng rằng các ngành trọng điểm sẽ phát triển theo hướng đạt được các mục tiêu sử dụng ổn định nguồn tài nguyên biển và thực hiện hiệu quả các chính sách liên quan nhằm mục đích hỗ trợ giải quyết các tranh chấp trên vùng biển. Trong suốt thời gian thực hiện chiến lược này, triển vọng về hoạt động quy hoạch biển trong khu vực với các vùng biển thuộc Scotland thông qua hoạt động của Nhóm đối tác quy hoạch biển. Nhóm cấp phép hoạt động trên biển của Scotland (MS-LOT) đang vận hành một hệ thống cấp phép trên biển mới và tinh giản với các hoạt động cấp phép kể từ tháng 4 năm 2011.
2.2.Mục tiêu 2: Liên kết với các nhà hoạt động, đưa ra khuyến nghị cho các Bộ trưởng Scoltand về lựa chọn, chỉ định và quản lý các Khu vực di sản biển lịch sử cần được bảo vệ (HMPAs).
a. Chúng ta sẽ bước đầu phát triển và đưa ra các chỉ dẫn hoạt động cho việc lựa chọn, chỉ định và quản lý các HMPAs sau khi thảo luận với các nhà hoạt động trong lĩnh vực này.
b. Chúng ta sẽ đảm nhận vai trò đi đầu trong lựa chọn và chỉ định các HMPAs.
- Liên kết với Cục hằng hải Scotland, Di sản tự nhiên Scotland (SNH), Cục bảo vệ môi trường Scotland (SEPA) và Ủy ban liên kết bảo tồn tự nhiên (JNCC) về Dự án về các khu di sản biển cần được bảo tồn của Scotland trong quá trình đưa ra các khuyến nghị tới các Bộ trưởng Scotland về xây dựng mạng lưới ổn định về mặt sinh thái của các khu vực biển cần được bảo vệ và quản lý tốt (MPAs) tại các vùng biển của Scotland. Tại khu vực cần phải thực hiện cuộc kiểm tra về khảo cổ học để thông tin về quá trình chỉ định cụ thể, chúng ta sẽ giới thiệu các nghiên cứu cần thiết bởi vì sự phân bổ của Cơ quan điều hành di sản lịch sử Scotland với các hợp đồng dịch vụ về khảo cổ học di sản biển trên khắp Vương Quốc Anh hoặc các nhiệm vụ sắp tới của chúng ta.
- Thực hiện một chương trình bao gồm ba giai đoạn của quá trình chỉ định Khu vực di sản biển cần được bảo vệ (HMPA)
 + Giai đoạn 1: rà soát tám khu vực tàu bị đắm đã được xác định hiện nay và tại các vị trí thích hợp, chuyển đổi các khu vực này thành HMPA.
 + Giai đoạn 2: rà soát và chuyển các lăng tẩm đã được quy hoạch dưới nước tại Scapa Flow thành HMPA và xác định bất kỳ khu vực ưu tiên thêm nào trong Scapa Flow được bao tồn trong danh sách HMPA.
 + Giai đoạn 3: xem xét các trường hợp ở mức ưu tiên cao khác với sự phù hợp với khuyến nghị trong Hướng tới một chiến lược rằng nguồn di sản biển đã được xác định nên phản ánh những gì quan trọng nhất về lịch sử Scotland và vùng biển. Bất kỳ quyết định nào về chỉ định các di sản biển phải được thực hiện trên cơ sở là các bằng chứng xác thực. Chúng ta sẽ tiếp thu các bài học từ báo cáo về ngành hằng hải trong thời gian tới của Cơ sở nghiên cứu khảo cổ học Scotland cũng như các nghiên cứu về tầm quan trọng của nguồn di sản biển do Cơ quan điều hành di sản lịch sử Scotland thực hiện nhằm hỗ trợ chúng ta tìm ra các bằng chứng trên khắp Scotland, ví dụ: a) sự tồn tại của các di vật còn lại của tàu bị đắm; b) khu vực tàu bị đắm liên quan đến chủ đề về biển có mối liên hệ đặc biệt tới Scotland như ngành đóng tàu, sự di dân hoặc nghề đánh cá. Các nghiên cứu như vậy sẽ hỗ trợ chúng ta xác định các ưu tiên hàng đầu liên quan đến lựa chọn bất kỳ HMPAs trong tương lai. Các nghiên cứu cũng hỗ trợ tăng cường quy hoạch biển trong khu vực bằng cách tập trung vào phạm vi của các di sản có thể không đáp ứng các tiêu chuẩn về chỉ định HMPA nhưng nằm trong danh sách cần quan tâm.
- Tăng cường sự tham gia của bộ phận lớn các nhà hoạt động trong các cuộc thảo luận về HMPAs. Diễn đàn chiến lược phát triển biển cấp quốc gia với một nhóm liên ngành dưới sự điều hành Cục Hằng hải Scotland, đại diện cho các nhóm chính quan tâm đến ngành biển. Nhóm sẽ cung cấp các diễn đàn quan trọng về sự tham gia chiến lược của Cơ quan điều hành di sản lịch sử Scotland trong giải quyết các vấn đề liên quan HMPAs và các vấn đề quản lý di sản khác. Bản chất và phạm vi của tăng cường sự tham gia sẽ thay đổi cách thức phụ thuộc vào mục đích và phạm vi về mặt địa lý của các cuộc thảo luận, tuy nhiên tăng cường khả năng tham gia trong các cuộc họp đa ngành, các mạng lưới thông tin trong ngành truyền thông, các cuộc hội thảo hoặc các cuộc tư vấn. Sau khi xóa bỏ Ủy ban tư vấn Vương Quốc Anh trong thời gian gần đây về các khu vực đắm tàu có tính chất lịch sử, sự tham gia của Cơ quan điều hành di sản lịch sử Scotland trong ngành di sản sẽ được thực hiện chủ yếu thông qua nhóm chuyên trách về hằng hải của Diễn đàn Môi trường nhân tạo của Scotland (BEFS). Đây là đơn vị liên kết của ngành môi trường lịch sử tại Scotland. Nhóm chuyên trách về hằng hải thuộc BEFS bao gồm đại diện từ các nhóm chính có tầm ảnh hưởng lớn như ALGAO Scotland và các đơn vị phụ trách về chuyên môn như Viện đào tạo các nhà khảo cổ học và chịu trách nhiệm cung cấp một diễn đàn hữu ích trong thu thập quan điểm từ mọi khía cạnh và thành viên của ngành di sản.
- Duy trì mối liên kết với Bộ Văn hóa, Thông tin và Thể thao (DCMS), Đơn vị tiếp nhận tàu bị đắm (Cục hằng hải và an ninh biển), Công ty bất động sản hoàng gia Anh, Bộ An ninh và các cơ quan ngành di sản tại Anh, Wales và Bắc Ireland quan tâm đến một phương thức tiếp cận liên kết trong quản lý di sản biển trên khắp Vương Quốc Anh.
c. Cơ quan điều hành di sản lịch sử Scotland cam kết thực hiện một chương trình trong giai đoạn 2012-2015 và thông tin thường xuyên về những tiến bộ đạt được nhằm mục đích các nhà lập kế hoạch, các nhà phát triển và các nhà hoạt động khác luôn luôn nhận thức rõ về những ưu tiên hàng đầu của Cơ quan điều hành di sản lịch sử Scotland. Sau ba giai đoạn đầu tiên của quá trình xác định di sản biển được hoàn thành, Cơ quan điều hành di sản lịch sử Scotland sẽ rà soát hoạt động chỉ định này và khi cần thiết đánh giá những khám phá mới và các điểm quan trọng khác cho quá trình chỉ định khi sự hiểu biết về môi trường biển ngày càng tăng. Đồng thời, chúng ta sẽ tiếp tục tăng cường bảo vệ về mặt pháp luật các lăng tẩm quan trọng và các tòa nhà có giá trị trên bờ biển như các cảng biển và các đèn hải đăng thông qua các chương trình lập danh sách và lộ trình của Cơ quan điều hành di sản lịch sử Scotland.
d. Khi quản lý HMPAs được quan tâm, chúng ta sẽ:
- Thực hiện đầy đủ trách nhiệm đối với các Bộ trưởng của Scotland khi báo cáo cho Quốc hội Scolland về những tiến bộ đạt được liên quan đến HMPAs trong thời kỳ sáu năm một lần. Báo cáo đầu tiên theo kế hoạch kết thúc vào ngày 31 tháng 12 năm 2012 và HS sẽ liên kết chặt chẽ với Cục hằng hải Scotland trong hoàn chỉnh báo cáo này. Tại khu vực cần phải thực hiện cuộc kiểm tra về khảo cổ học để thông tin về quá trình chỉ định cụ thể, chúng ta sẽ giới thiệu các nghiên cứu cần thiết bởi vì sự phân bổ của Cơ quan điều hành di sản lịch sử Scotland với các hợp đồng dịch vụ về khảo cổ học di sản biển trên khắp UK hoặc các nhiệm vụ sắp tới.
- Đảm bảo rằng các nhà hoạt động hiểu ý nghĩa của quá trình chỉ định HMPA đối với họ và khuyến khích các nhóm chính đóng vai trò tích cực trong hoạt động quản lý. Một số sáng kiến bao gồm:
+ Tăng cường các chỉ dẫn về HMPAs và cung cấp các thông tin cho các nhà phát triển, các nhà quản lý và những người sử dụng biển có thể tiếp cận nhằm mục đích họ có thể chú trọng đến sự cần thiết của HMPAs trong công việc của họ.
+ Trong trường hợp có thể, hỗ trợ các dự án nhằm tăng cường thực hiện các mục tiêu bảo vệ các khu vực này theo các phương thức tiết kiệm chi phí và hiệu quả bằng cách khuyến khích du khách và các nhóm người dân địa phương (như các trung tâm lặn trên biển) hỗ trợ quản lý điều kiện tồn tại và hoạt động của các khu vực này trong HMPAs.
+ Khuyến khích thực hiện các kế hoạch quản lý không theo các quy định của pháp luật với HMPAs khi các bên tham gia quan tâm đến nhiều vấn đề và các hoạt động quản lý hiệu quả có thể được thực hiện tốt nhất bằng cách đưa cộng đồng tham gia vào ngay từ giai đoạn đầu.
- Chúng ta nhận ra rằng nhiều thành công có thể đạt được thông qua giáo dục và các dịch vụ cung cấp cho cộng đồng. Tuy nhiên, Cơ quan điều hành di sản lịch sử Scotland cũng sẽ liên kết với Cục Hằng hải Scotland phát triển khả năng quản lý theo quy định trong phương thức tăng cường đối với HMPAs. Là một mạng lưới bao gồm các văn phòng quản lý dọc bờ biển, Cục hằng hải Scotland quản lý các tàu hoạt động tuần tra ngoài bờ và các máy bay giám sát, đồng thời hiện nay đang tăng cường khả năng hoạt động trong bờ thông qua mua một loạt các tàu có thể thổi phồng với cấu tạo bằng vỏ cứng (RIBs). Bằng cách liên kết với Cục hằng hải Scotland, chúng ta sẽ có thể có được các thông tin chính xác hơn về hoạt động trên biển trong quá trình tiếp cận các HMPAs và sử dụng các thông tin này để cung cấp các hoạt động bảo vệ tốt hơn.
- Tư vấn cho các Bộ trưởng Scotland và liên kết với các nhà hoạt động khác khi cần phải sử dụng Sắc lệnh về Bảo tồn tài nguyên biển (MCOs) nhằm hỗ trợ đạt được các mục tiêu về bảo tồn HMPAs và quản lý hệ thống cấp phép.
2.3. Mục tiêu 3: Tận dụng hiệu quả các cơ chế của các hệ thống quy hoạch và cấp phép trên biển nhằm chỉ dẫn các hoạt động phát triển ổn định nguồn tài nguyên ngoài khơi.
Chúng ta sẽ đạt được mục tiêu này bằng cách:
a. Góp phần vào hoạt động của Cục hằng hải Scotland trong chuẩn bị Kế hoạch biển quốc gia và tư vấn về các kế hoạch biển nói chung trong quá trình thực hiện trách nhiệm của chúng ta theo Đánh giá về môi trường chiến lược (SEA)
b. Khi các hoạt động quy hoạch biển khu vực được thực hiện và các khu vực biển Scotland được thành lập, hỗ trợ Cục hằng hải Scotland và các nhà hoạt động khác phát triển hoạt động sắp xếp tổ chức một cách hiệu quả trong quá trình liên kết với Cơ quan phát triển đối tác quy hoạch biển nhằm chú trọng đến nhiều di sản chưa được xác định trong khu vực này. Hoạt động này cũng đóng góp tích cực cho môi trường biển và nền kinh tế địa phương trên quy mô lớn hơn.
c. Cung cấp các dịch vụ tư vấn hữu ích về các di sản cho các đánh giá về ảnh hưởng của môi trường (EIA) và các hoạt động cấp phép của Nhóm quản lý cấp phép của Cục hằng hải Scotland (MS-LOT). Chúng ta cũng sẽ cung cấp các dịch vụ tư vấn liên quan đến các hệ thống quản lý khác trong môi trường biển (như quy hoạch phù hợp với hệ sinh thái trên biển). Chúng ta sẽ tập trung các nỗ lực vào ảnh hưởng tiềm tàng đến các di sản đã được xác định, các khu vực chưa được xác định nhưng tầm quan trọng tương đương với các di sản biển hoặc chưa được đánh giá hoặc làm hồ sơ đầy đủ hoặc trong các lĩnh vực ngoài phạm vi chỉ định các di sản (ví dụ - vùng biển ngoài khơi của Scotland vượt quá 12 dặm trên biển), đồng thời liên kết với Dịch vụ khảo cổ của các cấp chính quyền địa phương khi phù hợp.
a. Tăng cường các chỉ dẫn và tiêu chuẩn về hoạt động hiệu quả nhất cho ngành di sản trong phát triển các di sản và vùng biển.
2.4. Mục tiêu 4: Tăng cường hiểu biết về quá trình và hoạt động ảnh hưởng đến khu vực di sản biển.
Chúng ta sẽ đạt được mục tiêu này bằng cách:
a. Tìm cách tốt nhất đề lưu trữ thông tin về điều kiện tồn tại và bảo tồn các khu di sản biển thông qua các hoạt động với HMPAs, tìm cách đánh giá các nguy cơ đối với các tài sản biển có giá trị lịch sử và cách quản lý những thành công đạt được từ các mục tiêu bảo tồn các khu vực này. Hoạt động này sẽ hỗ trợ đảm bảo rằng các hoạt động tư vấn và hỗ trợ, cung cấp thông tin rõ ràng và hiệu quả, đồng thời chúng ta đang tập trung vào những nguồn tài nguyên hiện chúng ta đang sở hữu hướng tới quản lý tốt các HMPA khi các nguy cơ ở mức cao nhất.
b. Cân nhắc các hoạt động hỗ trợ cho các dự án giúp chúng ta tăng cường sự hiểu biết về bản chất và mức độ của các nguy cơ từ các quá trình tự nhiên hoặc các hoạt động của con người tác động đến các nguồn di sản biển và tiến hành các giải pháp phù hợp. Ở khu vực bờ biển, một ví dụ hiện nay là hoạt động của Tổ chức SCAPE ( Khảo cổ học bờ biển và Vấn đề xói  mòn tại Scotland) nhằm hỗ trợ Cơ quan điều hành di sản lịch sử Scotland trong cách hiểu về phạm vi của mối đe dọa từ các hoạt động xói mòn vùng bờ biển tới các lăng tẩm trong các khu vực dễ bị ảnh hưởng và ưu tiên các phương thức giải quyết phù hợp. Một ưu tiên hành động khác có thể liên quan đến các quá trình tự nhiên là khám phá một nguồn lực quan trọng trong việc tìm kiếm các tàu kim loại bị chìm từ thế kỷ 19 đến thế kỷ 20. Sự tàn phá với tốc độ rất nhanh các di sản biển sẽ dẫn tới sự mất đi các thông tin và có thể đặt ra nguy cơ ô nhiễm tiềm ẩn cho môi trường biển tự nhiên.
c. Cẩn trọng với các cơ hội khác khi tham gia vào các hoạt động bảo tồn di sản biển một cách tích cực – ví dụ với các hoạt động ngoài khơi có thể hỗ trợ quá trình bảo vệ sự xói mòn dọc bờ biển.'
Scotland: Chiến lược bảo tồn và quản lý di sản biển 2012 – 2015 - ảnh 6
Scotland: Chiến lược bảo tồn và quản lý di sản biển 2012 – 2015 - ảnh 7
3. Tăng cường sự hiểu biết và sự yêu thích các di sản biển trên phạm vi rộng hơn
3.1. Tóm tắt vị trí hiện nay
a. Bản đồ Biển Scotland và Thống kê môi trường lịch sử biển của Scotland là những minh cho sự đóng góp của môi di sản văn hóa và môi trường lịch sử vào sự phát triển ổn định về mặt kinh tế cũng như những lợi ích khá lớn về kinh tế và xã hội như giáo dục, y tế và sự giàu có. Tuy nhiên, dù các câu chuyện về tàu bị đắm và các khu vực thời tiền sử mới được phát hiện tạo sự quan tâm đến công chúng nói chung, các nguồn di sản biển vẫn chưa được hiểu một cách đầy đủ và khá ít người có thể tiếp cận với các khía cạnh về di sản biển. Tóm lại, có thể không phải tất cả mọi người đều đến thăm các khu di sản biển, các chuyến đi này có thể đắt và đôi khi nguy hiểm. Tuy nhiên, cần tăng cường thông tin về các tài sản đã được chỉ định nhằm mục đích những người sử dụng biển có ý thức và có thể hành động một cách có trách nhiệm. Khả năng tăng sự đóng góp của di sản biển vào nâng cao nhận thức và sự yêu thích bằng cách tăng cường nguồn di sản biển theo một phương thức tích cực. Các di vật còn lại của di sản biển có thể tiếp cận được với khá ít người nhưng kỹ thuật số sẽ mang lại các cơ hội mới trong tăng cường nguồn di sản này tại tất cả các khu vực lặn trên thế giới.
b. Vào thời điểm khi hệ thống quản lý biển mới bước đầu được áp dụng, Hướng tới một chiến lược xác định sự yếu kém về khả năng trong ngành di sản ở cả lĩnh vực chuyên nghiệp và không chuyên nhằm tăng cường các cuộc kiểm tra và quản lý các nguồn di sản biển. Chiến lược này xác định sự cần thiết phải phát triển các kỹ năng và trình độ chuyên môn của những người làm việc hoặc đang mong muốn làm việc trong lĩnh vực này thông qua quá trình đào tạo, hỗ trợ, khuyến khích và chỉ dẫn khi cần thiết.
3.2. Mục tiêu 5: Tăng cường khả năng tiếp cận ổn định tăng cường thông tin tới khu vực di sản biển xung quanh bờ biển nhằm nâng cao nhận thức và tăng sự yêu thích di sản biển.
Chúng ta sẽ đạt được mục tiêu này bằng cách:
a. Đưa ra thông tin chi tiết trong hồ sơ xác định khu vực di sản biển lịch sử cần được bảo vệ mới và về cách thức chú trọng đến di sản biển thông qua trang web của Cơ quan điều hành di sản lịch sử Scotland và các kênh truyền thông khác.
b. Phát triển các mối liên kết giữa các trang web về ngành biển của Cơ quan điều hành di sản lịch sử Scotland, các trang web của các tổ chức đối tác khác trong Dự án MPA của Scotland và bất kỳ sáng kiến liên quan đến di sản biển.
c. Đảm bảo rằng dữ liệu về không gian được truy cập trên mạng sẵn có trên phạm vi rộng nhằm mục đích tất cả các bên đều ý thức về vị trí của HMPAs và các tài sản lịch sử đã được xác định khác trong môi trường biển. Đặc biệt, cơ hội thảo luận với Văn phòng Thủy văn UK và các nhà cung cấp bản đồ về biển khác về cách thức trình bày thông tin về không gian của HMPAs thông qua các biểu đồ hằng hải. Với các khu vực riêng biệt, Cơ quan điều hành di sản lịch sử Scotland sẽ xem xét sự cần thiết phải phát triển trang đăng ký qua mạng (hoạt động này rất hữu ích khi các tài sản được xác định vị trí gần sát khu vực bờ biển), cũng như các công cụ quảng bá khác dựa trên các thông tin nghiên cứu về từng trường hợp cụ thể.
d. Liên kết với các nhà hoạt động khác tại địa phương và các cơ quan quản lý du lịch nhằm khuyến khích du khách tiếp cận một cách ổn định với HMPAs.
e. Cân nhắc sự tham gia hoặc hỗ trợ các dự án giúp mở rộng cách thức tiếp cận  HMPAs với số ít người có thể lặn trên biển. Điều này liên quan đến sự liên kết thông tin về di sản biển trong các sáng kiến về giáo dục và các phạm vi khác của Cơ quan điều hành di sản lịch sử Scotland, hỗ trợ xuất bản các tài liệu từ các hoạt động kiểm tra vốn của Cơ quan điều hành di sản lịch sử Scotland, phối hợp với các chương trình phát triển đối tác về phong cảnh nhằm tăng cường cách thức tiếp cận và sự hiểu biết về di sản biển, thông qua các mô hình kỹ thuật số và hình ảnh 3D sẽ góp phần quảng bá các khu vực di sản biển quan trọng ra công chúng theo cách thức mới. Đây là một lĩnh vực mà Scotland đang đi đầu cùng với dự án thứ 10 của Cơ quan điều hành di sản lịch sử Scotland  trên đất liền và các sáng kiến của ngành kinh tế tư nhân hoặc các ý tưởng nghiên cứu mới như Dự án thiết lập Wrecksight (ứng dụng kỹ thuật số tìm xác tàu bị đắm) và Dự án khảo cổ học vùng biển thuộc Scapa Flow.
3.3. Mục tiêu 6: Nâng cao nhận thức và khả năng của các tổ chức chuyên nghiệp và các nhóm nghiệp dư thông qua các hoạt động giáo dục và đào tạo đích thực.
Chúng ta sẽ thực hiện hành động này bằng cách:
a. Tăng cường nâng cao ý thức và khả năng trong lĩnh vực chuyên môn, trong phạm vi Cơ quan điều hành di sản lịch sử Scotland (HS) và ngoài HS – ví dụ, thông qua các cuộc hội thảo về đào tạo và phát triển nghề nghiệp liên tục nhằm tăng sự hiểu biết về xem xét các di sản biển trong các lĩnh vực quy hoạch, cấp phép và phát triển vùng biển. Khám phá các phương thức khuyến khích các nhà khảo cổ học trên vùng biển tại Scotland sẽ mang lại giá trị khi tăng cường kinh nghiệm chuyên môn trong các lĩnh vực mới (ví dụ, thông qua sự hỗ trợ đích cho hoạt động kinh doanh lặn trên biển). Phương thức tiếp cận này có thể hỗ trợ quá trình phát triển hiện đang được thực hiện trong ngành học thuật tại Scotland khi đưa nghiên cứu về khảo cổ học trên biển ở các trường đại học trong các chương trình trên quy mô lớn hơn về khảo cổ và khoa học biển. Hoạt động này sẽ hỗ trợ thực hiện cuộc nghiên cứu về biển và khảo cổ học trên vùng biển và tăng cường phát triển một đội ngũ các nhà khảo cổ học có khả năng phản ứng nhanh nhạy với những khám phá quan trọng ngoài khơi trên khắp Scotland.
b. Khuyến khích các sáng kiến ngoài ngành và trong lĩnh vực giáo dục nhằm hỗ trợ thực hiện chiến lược này bằng cách tăng cường việc làm ổn định trong lĩnh vực di sản biển – đặc biệt trong các lĩnh vực ưu tiên về nâng cao trình độ và khả năng quản lý. Các minh chứng hiện nay là hoạt động của Tổ chức SCAPE hiện đang thu hút sự tham gia đông đảo của công chúng trong các hoạt động quản lý các khu khảo cổ trong vùng bờ biển và Hiệp hội khảo cổ hằng hải với bốn trung tâm đào tạo trong khu vực tại Orkney, Lochaline, Loch Tay và Edinburge nơi cung cấp các hoạt động đào tạo ngành khảo cổ hằng hải. Các sáng kiến bổ sung về bảo tồn di sản biển được thực hiện bởi các tổ chức giải trí về lặn biển (ví dụ Tôn trọng quy ước về hoạt động của các vùng tàu bị đắm đối với những người thợ lặn).
 
Hiền Lê lược dịch. Nguồn: Scotlandsea
 

Bình luận

* Vui lòng nhập bình luận tiếng Việt có dấu

Tin khác