Các nhà làm phim tự do: Luồng gió mới cho điện ảnh Myanmar

Nhiều thay đổi đang diễn ra trong ngành công nghiệp điện ảnh từng một thời huy hoàng của Myanmar.

Các nhà làm phim tự do: Luồng gió mới cho điện ảnh Myanmar - ảnh 1Ấn bản đầu tiên của một tạp chí điện ảnh Myanmar "3-Act" có tiêu đề "Điện ảnh không chết, nhưng không còn sống động" (Courtesy of 3-Act). Ảnh Asia Nikkei  

53 triệu người dân Myanmar hiện có 103 rạp chiếu phim trên toàn quốc – một con số thấp hơn nhiều quốc gia láng giềng Thái Lan – với hơn 1.000 rạp phim cho gần 70 triệu người.

Nhưng hiện nay, các nhà làm phim trẻ và tự do của Myanmar đang tìm cách thoát ra khỏi xu hướng điện ảnh chủ đạo hiện tại mà theo họ thấy là thiếu sự đổi mới và độc đáo. Một tạp chí mới về điện ảnh đầy tham vọng, lấy cảm hứng từ phong trào điện ảnh làn sóng mới ở Pháp, Nhật Bản và Đài Loan trong thế kỷ qua, đã bán được hàng trăm bản khi được phát hành vào tháng 5 vừa qua tại Myanmar. Với tên gọi 3-Act, ấn phẩm song ngữ này đăng tải các bài viết về bí quyết làm phim, lý luận về phim và phê bình, cùng với lịch sử điện ảnh của Myanmar.

"Điện ảnh không chết, nhưng không còn sống động" là tiêu đề của ấn bản đầu tiên. Người sáng lập kiêm tổng biên tập Moe Myat May Zarchi giải thích rằng trong khi Myanmar có lịch sử điện ảnh phong phú, gần 100 năm tuổi, thì điện ảnh hiện đại đang bị trì trệ và khiến khán giả thất vọng. "Tôi biết rằng điều gì đó thú vị sẽ đến", bà nói với tạp chí Nikkei Asian Review, "nhưng điện ảnh Myanmar đang trong tình trạng lấp lửng, nó vẫn chưa sống dậy."

Hiện tại, điện ảnh Myanmar đang bị chi phối bởi các nhà sản xuất lớn -cùng nhau phát hành hơn 100 bộ phim mỗi năm. Các công ty như Heart & Soul và Lucky Seven dành rất nhiều tiền cho một số đạo diễn được yêu thích và các diễn viên ngôi sao đắt tiền hơn là đầu tư vào kịch bản và quay phim tốt. Bằng cách tung ra những bộ phim hài hay phim kinh dị chỉ nổi lên trong một vài tuần, các nhà sản xuất đang thất bại trong việc thu hút những người hâm mộ điện ảnh sành sỏi, những người khao khát giải trí mang tính nghệ thuật hơn.

Các nhà phê bình và các nhà hoạt động cũng lên án chủ trương sử dụng các khuôn mẫu gây ảnh hưởng xấu tới quyền lợi của phụ nữ, đồng tính, chuyển giới hoặc người khuyết tật - và các dân tộc thiểu số của Myanmar - để có được những tiếng cười rẻ tiền. Phim hài là thể loại thành công nhất của điện ảnh Myanmar trong năm 2017, theo Zin Wyne – một quan chức cấp cao trong ngành điện ảnh nước này cho biết, và thừa nhận rằng chất lượng phim đã giảm.

Aung Phyoe -một nhà làm phim tự do tại Yangon đã bắt tay gây quỹ để sản xuất bộ phim "Mưa theo mùa", một bộ phim ngắn miêu tả một phụ nữ trẻ thành thị đến với những nhận thức mới mẻ về tình dục trong bối cảnh bị gia đình kìm nén và giữa một xã hội bảo thủ. "Ngành công nghiệp này cần máu mới", ông nói.

"Chúng tôi cần phải thoát ra khỏi vùng an toàn của mình và can đảm với điện ảnh." Ông muốn cạnh tranh với những người tiên phong của điện ảnh châu Á như đạo diễn người Nhật Yasujiro Ozu, người có những đổi mới trong kỹ thuật biên tập, quay nhịp độ chậm và sử dụng góc quay thấp – điều khiến Nhật Bản thoát khỏi ảnh hưởng của Hollywood trong thập niên 1930.

Các nhà làm phim Myanmar đang chờ đợi một luật phim mới, mà họ hy vọng sẽ ủng hộ một hệ thống xếp hạng các bộ phim thay vì phải thông qua một ban kiểm duyệt như hiện tại.

Trong khi các nhà làm phim tự do hy vọng luật mới cũng có thể bao gồm kinh phí cho các dự án, thì ngày nay nhiều người quay những bộ phim ngắn ngay trên đường phố với giá 500 USD bằng cách nhờ vả bạn bè làm nhân viên hỗ trợ và diễn viên quần chúng. Thaiddhi, người tổ chức liên hoan phim đầu tiên của Myanmar- Wathann cho biết, “điều tốt về Myanmar là chúng ta có thể ở cùng cha mẹ, họ sẽ không bao giờ mắng chúng tôi. Ông gọi các nhà làm phim tự do ở nước này hiện tại là "các nhà làm phim phụ thuộc vào cha mẹ".

Wathann và các nhà tổ chức liên hoan phim khác đang tổ chức các hội thảo và thực hiện dự án phim với sự tài trợ từ liên hoan phim Locarno của Thụy Sĩ và trường phim và truyền hình FAMU International của Prague. Nhiều nhà làm phim Myanmar khác cũng gửi tác phẩm của họ trực tiếp đến các liên hoan phim quốc tế, tìm kiếm nguồn tài trợ hoặc tham gia vào các dự án hợp tác sản xuất.

Các nhà làm phim tự do: Luồng gió mới cho điện ảnh Myanmar - ảnh 2 Rạp chiếu phim Waziya. Ảnh Asia Nikkei

Bộ phim tâm lý kinh dị của đạo diễn Htoo Paing Zaw Oo "Nya" (Night) là một thành công thương mại hiếm hoi cho một bộ phim tự chủ - đã được công chiếu tại các rạp chiếu phim ở Myanmar năm ngoái trước khi được trình chiếu tại Singapore. Các nhà phê bình và người hâm mộ điện ảnh ca ngợi chất lượng nghệ thuật của bộ phim, việc sử dụng các diễn viên và nữ diễn viên mới nổi, và cách Nya thể hiện được không khí của cuộc sống Myanmar hàng ngày.

(Nguồn Artsi - Theo Bản tin tham khảo VHTTDL quốc tế tháng 6)

Bình luận

* Vui lòng nhập bình luận tiếng Việt có dấu

Tin khác