Campuchia: Angkor quá tải đến mức báo động

Bất chấp nỗ lực của hơn 30 nhóm chuyên gia quốc tế, công tác bảo tồn các đền đài tại Di sản thế giới Angkor Wat, Campuchia vẫn quá tải đến mức báo động

Campuchia: Angkor quá tải đến mức báo động - ảnh 1

Sau khoảng 1000 năm, trải qua các cuộc chiến tranh, khu đền đài Angkor vẫn đứng vững, trở thành biểu tượng của Campuchia thời bình và là niềm tự hào của người dân nước này. Hình ảnh Angkor Wat xuất hiện khắp nơi, từ trên quốc kỳ Campuchia đến các nhãn hiệu bia, thuốc lá, áo phông… Nhưng kể từ khi khu đền được UNESCO đưa vào danh sách Di sản Thế giới năm 2004, Angkor trở thành nạn nhân của chính sự yêu mến quá mức. Vào đầu thế kỷ, có khi cả ngày lang thang qua các đền đài khách du lịch nước ngoài chả chạm trán nhau, nhưng chỉ hơn một thập kỷ sau, giờ điều này dường như là viễn tưởng.

Theo con số thống kê, năm 2012 có đến 3 triệu lượt khách tham quan Angkor. 3 tháng đầu năm 2013, đã có 640.000 lượt khách nước ngoài đến Angkor, tăng 45% so với 12 tháng trước đó. Còn báo cáo của Quỹ Di sản toàn cầu (GHF) năm 2010 cho biết, lượng khách du lịch đến Angkor Wat từ năm 2000 đến 2009 đã tăng tới 188%, doanh thu từ du lịch là hơn 1 tỷ USD, trong khi những năm 1990 chỉ 10 - 20 triệu USD. Dự tính đến năm 2015, số lượng khách du lịch sẽ lên đến 7 triệu lượt. Các khu vực đền đài đông nghịt khách du lịch, từ bình minh đến hoàng hôn. Làm thế nào có thể chứa hết được lượng đông khách du lịch như vậy trên những công trình kiến trúc mong manh, được xây dựng cách đây hơn 10 thế kỷ? Khin Po Thai làm hướng dẫn viên du lịch tại Angkor Wat hơn thập kỷ qua và cũng là nhân viên tổ chức bảo tồn World Monuments Fund. Chứng kiến mọi đổi thay ở đây, Khin Po Thai khẳng định, khu di tích này đang trong tình trạng nguy hiểm trầm trọng. “Chúng tôi phải canh chừng mọi người đi tham quan xung quanh, không để họ giẫm lên đá hay sờ những chỗ chạm khắc. Họ (khách du lịch) phải coi đây là khu đền đài, khu vực tôn giáo. Nếu mọi người tiếp tục sờ vào (các bức chạm khắc), chả mấy mà chúng biến mất”.

Được biết, một nhóm chuyên gia quốc tế gặp chính quyền vùng Apsara mỗi năm 2 lần để bàn cách bảo tồn Angkor, nhưng chính quyền địa phương đã quá thận trọng nên di sản càng ngày càng xuống cấp. Đại diện UNESCO tại Campuchia Anne Lemaistre cho biết: “Đây là mối quan tâm lớn. Nhiều năm qua, UNESCO đã cảnh báo việc chuẩn bị đón lượng khách du lịch khổng lồ, nhưng vì nhiều lý do, không ai tin điều đó”. Hiện các chuyên gia quốc tế đang tìm giải pháp, không chỉ cho khu vực đền đài mà cả Siem Reap, phát triển thành một trung tâm du lịch của đất nước.

Thực tế, để bảo vệ khu đền, chính quyền Apsara đã thực hiện một loạt biện pháp điều chỉnh giao thông trong khuôn viên rộng đến 400km2 như cấm lưu thông các loại ôtô trên 25 chỗ... Đồng thời, dự án phát triển lối đi dành cho xe đạp và ôtô điện cũng đang được tiến hành. Kêu gọi khách du lịch tôn trọng các di tích cổ cũng trở nên khẩn cấp, đặc biệt là tuân thủ các quy định hay hướng dẫn bảo tồn các di khảo cổ. Chỉ tính riêng công tác dọn vệ sinh, Apsara phải tốn đến 30.000 USD/tháng. Nếu nhìn vào tổng số tiền thu được từ bán vé cho khách du lịch, quả thật số tiền trên chỉ là hạt cát. Thế nhưng, chính quyền Campuchia trưng thu đến 3/4 số tiền đó, phần còn lại (khoảng 8 - 10 triệu USD) là để cho công tác trùng tu và bảo dưỡng khu đền.

Nhật báo Công giáo La Croix (Pháp) mới đây đã đưa tít lớn trên trang nhất Kho báu của Angkor, đính kèm tấm ảnh chụp dãy tượng bán thân các vị thần Hindu bằng đá khổng lồ, nằm dọc theo con đường dẫn đến khu đền Bayon nổi tiếng, xây dựng vào cuối thế kỷ XII. La Croix lấy làm tiếc là do khu vực đền quá rộng lớn, nên trong số 200 công trình kiến trúc của Angkor, chỉ có 98 địa điểm được đưa vào danh sách của UNESCO, và chỉ có những khu vực đền nổi tiếng mới được các nhóm trùng tu quốc tế quan tâm. Đó là chưa kể đến việc do có đến 16 nhóm trùng tu quốc tế khác nhau, mỗi nhóm làm một kiểu. Hậu quả là nhiều chỗ phải làm đi làm lại nhiều lần và có những điểm khập khiễng giữa vết tích cũ và mới. Ví dụ, các chuyên gia Trung Quốc đã không ngần ngại làm lại một số cái đầu hoàn toàn mới cho các nhân vật khổng lồ uy nghi nằm dọc theo lan can của khu đền Preah Khan bị trộm cưa mất.

Theo ĐBND

Bình luận

* Vui lòng nhập bình luận tiếng Việt có dấu

Tin khác