Thị trường nghệ thuật Nhật tăng nhiệt.

Thị trường nghệ thuật Nhật tăng nhiệt. - ảnh 1
Tác phẩm của Tsuruko Yamazaki, nhóm Guta
 
Thập kỷ trước, bức tranh in đá của họa sỹ Yayoi Kusama chỉ bán được vài trăm USD, nhưng hiện nay tranh của bà có thể thu về tới 74.000 USD. Thị trường nghệ thuật Nhật Bản sau thời gian dài im lìm đã tăng nhiệt nhờ các chính sách kinh tế cùng sự yếu đi của đồng yen. Nhu cầu tác phẩm đương đại và hậu Chiến tranh thế giới lần thứ 2 tăng, cả trong và ngoài nước.
Các nhà sưu tập nghệ thuật Nhật Bản từng nổi tiếng bởi trả giá “hung hăng” trong các cuộc đấu giá những năm 1980, thậm chí trước khi thị trường đấu giá nghệ thuật trong nước chính thức hình thành. Họ mua tác phẩm trực tiếp từ bảo tàng và phòng trưng bày, trả giá trên trời do người bán đưa ra mà không một lời phàn nàn. Ở nước ngoài, họ nổi tiếng khi trả giá kỷ lục cho các tác phẩm đáng chú ý như Sunflowers (Hoa hướng dương) của Vincent Van Gogh, được một công ty bảo hiểm mua.
Nhưng bong bóng kinh tế vỡ, các nhà sưu tập bị “chấn thương” trong vài thập kỷ, tiếp đó là cuộc khủng hoảng tài chính toàn cầu năm 2008. Hiện nay, với dấu hiệu kinh tế hồi phục nhờ các chính sách của Thủ tướng Shinzo Abe (Abenomics), thị trường nghệ thuật Nhật Bản đang hồi sinh.
Chủ tịch, giám đốc quản lý Sotheby’s Japan, Yasuaki Ishizaka cho rằng, Abenomics đã có tác động tích cực tới thị trường nghệ thuật, đặc biệt với bên bán, do đồng yen yếu. Đồng yen yếu thường giúp kích thích kinh doanh và đầu tư bởi nó thúc đẩy xuất khẩu - chìa khóa cho nền kinh tế Nhật Bản. Nó cũng khuyến khích các nhà sưu tập bán tác phẩm nghệ thuật cho khách hàng nước ngoài vì họ sẵn sàng trả giá cao hơn.
Doanh thu của thị trường nghệ thuật Nhật Bản trong nửa đầu năm 2014 là 30,7 triệu USD. Với đà này, hy vọng doanh thu năm nay sẽ vượt con số 54 triệu USD năm ngoái, thậm chí cả mức 76 triệu USD năm 2012. “Nhu cầu mua tác phẩm nghệ thuật tại Nhật Bản đang tăng, nhưng do thời gian dài đình trệ, thị trường nghệ thuật vẫn đang trong giai đoạn lấy lại đà tăng trưởng” - Ishizaka nhận xét.
Đặc biệt phổ biến hiện nay là các tác phẩm của Gutai, nhóm họa sỹ tiên phong có ảnh hưởng nhất của Nhật Bản. Gutai được thành lập năm 1954, tại thành phố Ashiya, phía tây Nhật Bản, khi ký ức về chế độ độc tài thời chiến tranh chưa phai mờ. Các thành viên của nhóm sử dụng nguyên liệu trái với thói thường như khói, ánh sáng và âm thanh.
Nhiều tác phẩm của Gutai chỉ là những vệt màu hỗn loạn trên toan, có bức một màu, hoặc đen hoặc đỏ, như Worlk của Jiro Yoshiara, chỉ là một vòng tròn màu đen trên nền màu nâu. Đến mấy năm trước nhóm chỉ có 2 nhà sưu tập, nhưng đã giành lại sự chú ý sau triển lãm tại Bảo tàng Guggenheim ở New York tháng 5.2013 và ngày càng được các nhà sưu tập nước ngoài quan tâm.
Tác phẩm Gekidou Suru Aka (Sự nổi loạn của màu đỏ) của Kazuo Shiraga - nổi tiếng vì vẽ bằng chân - đã lập kỷ lục khi bán được 4,95 triệu USD trong cuộc đấu giá tại Paris tháng 6.2014 - cao nhất trong số tác phẩm của Gutai. Tomoaki Takahashi, người phát ngôn nhà nghệ thuật Mallet Japan cho rằng, các tác phẩm của Gutai đặc biệt phổ biến đối với nhà sưu tập châu Âu và Mỹ.
Các nhà đấu giá Nhật Bản, chủ yếu bán cho khách hàng nội địa, cũng đang nhìn thấy thời cơ tốt hơn. Hirotarou Ando, nhà đấu giá nội địa lớn nhất Nhật Bản Mainichi Auction, cho biết, các vụ mua bán tăng là dấu hiệu phục hồi từ khi thị trường nghệ thuật xuống đáy trong cuộc khủng hoảng kinh tế năm 2008. Đặc biệt, nhu cầu tác phẩm của Yayoi Kusama, nổi tiếng với nghệ thuật dấu chấm ám ảnh và mô típ bí ngô. 10 năm trước, bức tranh in mô típ bí ngô của Kusama mang tên Kabocha bán được gần 60.000 yen (550 USD), giờ một tác phẩm kích thước 33 x 24cm bán được tới 8 triệu yen. 
Nhưng Nhật Bản vẫn còn chặng đường dài phải đi. Trong số 15 quốc gia có doanh thu đấu giá nghệ thuật cao nhất, năm ngoái Nhật Bản xếp thứ 11, chỉ thu về khoảng 53,7 triệu USD, chiếm 0,44% thị trường toàn cầu; trong khi doanh thu của Trung Quốc là 4,2 tỷ USD, Mỹ 4 tỷ USD. Nakayama, nhà đấu giá nghệ thuật Nhật Bản iArt cho biết: chúng tôi cảm nhận được tác động của hồi phục kinh tế, nhưng không phải mọi thứ đều tăng giá, mà chỉ với một số nghệ sỹ và một số tác phẩm cụ thể. Hơn nữa, theo Sotheby’s Japan, Yasuaki Ishizaka, “một trong những lý do thị trường nghệ thuật Nhật Bản vẫn nhỏ có lẽ vì không đủ điều kiện để hội tụ nghệ thuật. Nhật Bản có nhiều người giàu, nhưng họ không mua tranh nếu họ chưa nhìn thấy nó”.
Theo ĐBND
(Dịch từ Reuters)

 

Bình luận

* Vui lòng nhập bình luận tiếng Việt có dấu

Tin khác