Giáo sư Hoàng Minh Giám: Nhà trí thức, nhà văn hóa lỗi lạc

Giáo sư Hoàng Minh Giám: Nhà trí thức, nhà văn hóa lỗi lạc - ảnh 1
Giáo sư Hoàng Minh Giám.
(Cinet)- Giáo sư Hoàng Minh Giám đã cống hiến trọn đời mình cho sự nghiệp giải phóng dân tộc, sự phát triển văn hóa và giáo dục của đất nước. Ông là một trí thức có lòng yêu nước sâu sắc, học vấn uyên bác, có nhiều đóng góp lớn lao trong nhiều lĩnh vực hoạt động của quốc gia. Tên tuổi của ông xứng đáng được hậu thế kính trọng, ông là một trong những người con của Thế hệ vàng đã góp phần làm rạng danh đất nước.
Một trí thức lớn của cách mạng
Xuất thân trong một gia đình có truyền thống yêu nước, hiếu học và khoa bảng, ngay từ những năm sinh viên, Giáo sư Hoàng Minh Giám đã tham gia tích cực vào các phong trào cách mạng, các hoạt động chống thực dân Pháp. Là một nhà giáo, một trí thức yêu nước suốt đời vì dân, vì nước, suốt đời gắn bó với sự nghiệp cách mạng của Đảng, của dân tộc, Giáo sư Hoàng Minh Giám là người đại diện tiêu biểu cho sự chuyển biến của bộ phận trí thức yêu nước chân chính Việt Nam từ lập trường dân tộc sang lập trường xã hội chủ nghĩa.
Năm 1935, ông đã cùng nhiều trí thức yêu nước và tiến bộ như Phan Thanh, Đặng Thai Mai, Phạm Vũ Ninh mở Trường Tư thục Thăng Long và ông là hiệu trưởng. Ông là thầy học của nhiều trí thức trong và ngoài nước, có nhiều hoạt động để động viên và tạo điều kiện tốt nhất cho đội ngũ trí thức phát triển và đóng góp vào sự nghiệp bảo vệ, dựng xây Tổ quốc. Cách mạng Tháng Tám thành công, vừa về đến Hà Nội, Đại tướng Võ Nguyên Giáp đã mời Giáo sư Hoàng Minh Giám tham gia Chính phủ lâm thời và ngày 30/8/1945, Đại tướng đã ký Sắc lệnh số 1 cử Giáo sư Hoàng Minh Giám làm Đổng lý Văn phòng Bộ Nội vụ. Ông đã được Bác Hồ tin tưởng giao cho những nhiệm vụ đối ngoại quan trọng, có mặt bên Bác trong những thời khắc lịch sử liên quan vận mệnh dân tộc, như đàm phán với Jean Sainteny, đại biểu Chính phủ Pháp, chuẩn bị cho việc ký kết Hiệp định sơ bộ 6/3/1946.
Trong cuộc kháng chiến chống Pháp, là nhà ngoại giao lão luyện, ông đã tham mưu cho Đảng, Nhà nước những chủ trương lớn trong hoạt động đối ngoại, thực hiện thành công chủ trương “phá vây”, thiết lập quan hệ ngoại giao giữa nước ta với Trung Quốc, Liên Xô và các nước XHCN khác, mở đường cho Việt Nam vươn ra thế giới… Với phong cách một nhà trí thức, nhà ngoại giao lịch lãm, ông có mặt ở nhiều hội nghị quốc tế lớn, cùng tháp tùng Hồ Chủ tịch trong nhiều chuyến đối ngoại đặc biệt…
Trong cuộc đời hoạt động của mình, Giáo sư Hoàng Minh Giám đã đảm đương nhiều trọng trách do Đảng và Nhà nước giao phó như: Thứ trưởng Bộ Nội vụ Chính phủ Liên hiệp Kháng chiến, Bộ trưởng Bộ Ngoại giao, Bộ trưởng Bộ Văn hóa… Ngoài ra, ông còn tích cực tham gia nhiều hoạt động giáo dục, xã hội và đoàn thể khác.
Nhà văn hóa lỗi lạc
Hơn 20 năm (1954 - 1976) trên cương vị Bộ trưởng Bộ Tuyên truyền sau đó là Bộ trưởng Bộ Văn hóa (nay là Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch), Giáo sư Hoàng Minh Giám đã có công lao xây dựng ngành Văn hóa với những tư tưởng và chương trình hành động mang tầm chiến lược.
Khi hòa bình mới được lập lại ở miền Bắc, từ chức vụ Bộ trưởng Bộ Ngoại giao, tháng 9/1954 Giáo sư được cử giữ chức Bộ trưởng Bộ Tuyên truyền (tháng 9/1955 Bộ Tuyên truyền đổi thành Bộ Văn hóa). Dưới sự lãnh đạo của Đảng, Chính phủ và Bác Hồ, cả nước thực hiện hai nhiệm vụ chiến lược: Xây dựng Chủ nghĩa xã hội ở miền Bắc và chi viện sức người, sức của cho miền Nam đấu tranh thống nhất đất nước. Nhiệm vụ của ngành văn hóa lúc đó rất khó khăn: cơ sở vật chất thiếu thốn lại bị chiến tranh tàn phá, trình độ dân trí thấp, nhất là tư tưởng của đại bộ phận nhân dân ảnh hưởng nặng nề bởi những thói quen, hủ tục lạc hậu… Bộ trưởng Hoàng Minh Giám là một nhà văn hóa có kiến thức sâu rộng, có tầm nhìn chiến lược vừa bao quát, vừa cụ thể nên những năm sau hòa bình đã có công lãnh đạo ngành văn hóa vượt quan những khó khăn, xây dựng nền móng vững chắc cho sự phát triển của ngành.
Giáo sư Hoàng Minh Giám: Nhà trí thức, nhà văn hóa lỗi lạc - ảnh 2
Giáo sư Hoàng Minh Giám: Nhà trí thức, nhà văn hóa lỗi lạc - ảnh 3
Triển lãm ảnh tư liệu Nhân buổi tọa đàm nhân kỷ niệm 110 năm ngày sinh Giáo sư Hoàng Minh Giám
được tổ chức hôm 31/10 vừa qua tại Bộ VHTTDL
Nét nổi bật trong sự nghiệp của Bộ trưởng Hoàng Minh Giám là sớm nhận thức được vai trò của di tích, di vật (sau này chúng ta gọi là di sản văn hóa) trong đời sống xã hội, trong việc bồi đắp, nuôi dưỡng tâm tư, tình cảm trong đời sống tinh thần của nhân dân. Công cuộc kiến thiết đất nước sau khi hòa bình lập lại nguồn nhân lực của ngành vừa thiếu và lại vừa yếu, những giá trị mới đang phôi thai hình thành lại gặp nhiều biến động lớn trong đời sống xã hội, ảnh hưởng lớn đến tâm tư, tình cảm của nhân dân. Nền tảng đạo đức xã hội có những diễn biến phức tạp. Thiết chế văn hóa làng xã chưa kịp phục hồi bởi chiến tranh lại đứng trước nguy cơ bị tàn phá do nhận thức về văn hóa nông cạn và lệch lạc. Trong thời gian đảm đương chức vụ Hiệu trưởng Trường tư thục Thăng Long và Đại học Nhân dân, Bộ trưởng luôn coi trọng việc giáo dục cho học sinh, sinh viên ý thức giữ gìn vốn quý của văn hóa dân tộc, đó là những thuần phong, mỹ tục; là quan hệ tôn kính, thương yêu giữa thầy và trò. Vì vậy, Bộ trưởng Hoàng Minh Giám không chỉ quan tâm xây dựng nếp sống văn hóa trong cộng đồng với những chính sách cụ thể, thiết thực nhằm góp phần xây dựng xã hội mới, con người mới mà còn tuyên truyền, nâng cao nhận thức cho cán bộ, nhân viên trong ngành về ý thức bảo tồn di tích lịch sử-văn hóa. Di tích lịch sử-văn hóa đang hiện hữu trên đất nước ta là minh chứng cho thành quả lao động sáng tạo, là nơi sinh hoạt văn hóa-tín ngưỡng của nhân dân với khát vọng muôn đời về một cuộc sống tốt đẹp và còn để phân biệt được dấu ấn các thời kỳ lịch sử, giữa các nền văn hóa. Trong quá trình tổ chức, lãnh đạo ngành văn hóa công tác quản lý, bảo vệ di tích của cha ông ta để lại được quan tâm đúng mức. Điều đó không chỉ thể hiện đạo lý “uống nước nhớ nguồn” mà còn là cơ sở, nền tảng để xây dựng nền văn hóa mới. Với tư duy, văn hóa chính là sự kế thừa và phát triển nên Bộ trưởng Hoàng Minh Giám đã đề ra chính sách bảo tồn các di tích lịch sử, di tích cách mạng, các hiện vật quý… không để mất mát, hư hỏng. Trong thời gian ông làm Bộ trưởng đã có 117 di tích trên cả nước được công nhận, đây đều là những di tích có giá trị về lịch sử, kiến trúc và nghệ thuật. Đến nay, những di tích này đều đã được công nhận là di tích cấp quốc gia đặc biệt, được nhân dân hết lòng bảo tồn và phát huy giá trị, đóng góp đắc lực vào sự phát triển kinh tế, xã hội địa phương, nhất là lĩnh vực du lịch.
Trong hơn 20 năm giữ cương vị Bộ trưởng Bộ Văn hoá, Giáo sư Hoàng Minh Giám cũng chính là người đặt nền móng trong quá trình xây dựng nền văn hóa mới Việt Nam tiên tiến, đậm đà bản sắc dân tộc.
Về những đóng góp của Giáo sư Hoàng Minh Giám trong lĩnh vực văn hóa, Bộ trưởng Bộ Văn hóa - Thể thao và Du lịch Hoàng Tuấn Anh khẳng định: Trong 22 năm giữ trọng trách đứng đầu Bộ Văn hóa, Bộ trưởng Hoàng Minh Giám luôn quan tâm đến việc bảo tồn và phát huy bản sắc văn hóa Việt Nam, đóng góp tích cực vào việc xây dựng nền văn hóa Việt Nam tiên tiến, đậm đà bản sắc dân tộc. Bộ trưởng đã chỉ đạo các hoạt động của ngành đạt được những thành tựu to lớn. Có thể nói thành tựu trong chỉ đạo xây dựng nếp sống mới, đẩy lùi các hủ tục của chế độ phong kiến, thực dân là bài học thực tiễn sâu sắc, có giá trị lý luận để chúng ta tiếp tục nghiên cứu và áp dụng trong nhiệm vụ xây dựng đời sống văn hóa cơ sở ngày nay.
T.H
 
 

Bình luận

* Vui lòng nhập bình luận tiếng Việt có dấu

Tin khác