Giữ gìn danh hiệu

Việc Công viên địa chất Non nước Cao Bằng vừa được UNESCO công nhận là Công viên Địa chất toàn cầu thứ 128 trên thế giới không chỉ là niềm vinh dự lớn đối với tỉnh Cao Bằng, mà còn là niềm tự hào của cả nước.
 
Giữ gìn danh hiệu - ảnh 1
Vẻ đẹp Cao Bằng
Đây là công viên địa chất toàn cầu thứ 2 trên lãnh thổ Việt Nam được Unesco công nhận, sau Công viên địa chất toàn cầu Cao nguyên đá Đồng Văn (Hà Giang). Niềm vinh dự, tự hào này cũng đồng thời là thách thức đòi hỏi các cơ quan quản lý nhà nước và người dân có cách ứng xử phù hợp để gìn giữ di sản của nhân loại, xứng với danh hiệu cao quý đã được công nhận.

Với diện tích hơn 3275 km2, nằm trên địa bàn của 9 huyện địa đầu Tổ quốc, nơi sinh sống của hơn 250.000 người thuộc 9 dân tộc ít người, công viên địa chất toàn cầu Non nước Cao Bằng được UNESCO ghi nhận là chứa đựng một tập hợp các di sản địa chất tầm cỡ quốc tế, ngoài các giá trị về khoa học, giáo dục và thẩm mỹ, còn có các giá trị về đa dạng sinh học, khảo cổ, lịch sử, văn hóa xã hội... tất cả các giá trị hòa thành môt tổng thể sinh động, hài hòa. Ở đây có trên 130 điểm di sản địa chất độc đáo, phong phú như các tháp, nón, thung lũng, hang động, hệ thống hang ngầm liên thông...

Quý hơn nữa là ở công viên địa chất toàn cầu Non nước Cao Bằng còn nhiều di sản hóa thạch cổ sinh, ranh giới giữa các phân vị địa chất, đứt gãy, các loại hình khoáng sản... minh chứng cho lịch sử phát triển địa chất phức tạp, kéo dài đến hơn 500 triệu năm ở vùng đất này. Ngoài ra, công viên địa chất toàn cầu Non nước Cao Bằng còn có nhiều danh lam thắng cảnh nổi tiếng như khu du lịch sinh thái Phia Oắc, Phia Đén, Quần thể Hồ Thang Hen, Động Ngườm Ngao và đặc biệt là Thác Bản Giốc, một trong bốn thác vùng biên giới lớn và đẹp nhất trên thế giới.

Không thể không nhắc đến một trong những yếu tố cấu thành nên một công viên địa chất toàn cầu, đó là bề dày lịch sử văn hóa bản địa. Ở công viên địa chất toàn cầu Non nước Cao Bằng có thể tìm thấy bề dày văn hóa, lịch sử của vùng đất với hơn 215 di tích văn hóa, lịch sử được xếp hạng, trong đó có 3 di tích quốc gia đặc biệt. Theo đánh giá của các chuyên gia UNESCO, công viên địa chất toàn cầu Non nước Cao Bằng được coi là một trong những cái nôi của người tiền sử ở Việt Nam, họ chiếm cư vùng đất này từ rất sớm. Đây cũng là cố đô của một số triều đại phong kiến, đồng thời là cái nôi của cách mạng Việt Nam thời kỳ kháng chiến chống thực dân Pháp.

Cả một quần thể thiên nhiên kỳ thú, đặc sắc, kết hợp với bề dày lịch sử văn hóa của vùng đất đã tạo nên một công viên địa chất toàn cầu Non nước Cao Bằng đáng quý, đáng trân trọng. Mặc dù rất tự hào nhưng nhiều người cũng không khỏi lo lắng liệu công viên địa chất toàn cầu Non nước Cao Bằng có được bảo tồn, gìn giữ và phát huy để vùng đất này mãi là một tổng thể hài hòa, đặc trưng, xứng với danh hiệu cao quý đã được UNESCO ghi nhận. Bởi nếu không cẩn thận thì danh hiệu được UNESCO công nhận cũng sẽ bị mất nếu cơ quan quản lý nhà nước cũng như người dân không biết trân trọng, giữ gìn các di sản địa chất quý hiếm tại đây.

Lo ngại trên không phải là không có cơ sở, khi mà bảo tồn và phát triển di sản đang là vấn đề bức xúc, đau đầu ở nhiều địa phương hiện nay. Không ít địa phương tham bát bỏ mâm, vì mục đích phát triển kinh tế ngắn hạn mà không ngần ngại thương mại hóa các di sản đã được UNESCO công nhận. Lại cũng có không ít BQL các khu di tích, chính quyền sở tại buông lỏng quản lý để mặc cho doanh nghiệp, người dân xâm hại nghiêm trọng các quần thể di sản thiên nhiên thế giới... Đó là chưa kể khi được UNESCO công nhận, các địa phương phải ký các cam kết đảm bảo giữ gìn, phát huy di sản, song hầu hết các địa phương chưa thực hiện đúng và đủ những cam kết đó.

Có thể đơn cử ngay quần thể di tích danh thắng Tràng An (Ninh Bình), được UNESCO công nhận là quần thể di sản văn hóa thiên nhiên thế giới, song thực trạng xâm hại khu di sản thế giới này lại đang khiến dư luận hết sức lo ngại. Trước sự buông lỏng quản lý của ngành văn hóa, thể thao và du lịch tỉnh Ninh Bình cùng chính quyền địa phương, nhiều công trình của các doanh nghiệp mặc sức xâm phạm nghiêm trọng ngay tại vùng lõi của quần thể di sản văn hóa thiên nhiên thế giới Tràng An. Chỉ tới khi công luận sôi lên sùng sục, cùng với chỉ đạo rốt ráo của Chính phủ thì các cơ quan, ban, ngành của Ninh Bình mới thực sự vào cuộc để giải quyết.

Với những cách ứng xử như vậy thử hỏi danh hiệu do UNESCO công nhận cho các danh thắng, di tích, cảnh quan, môi trường... liệu có thể giữ vững được hay không? Khi mà không giữ được danh hiệu do UNESCO công nhận không chỉ là sự mất thể diện quốc gia, địa phương, sụt giảm sự hấp dẫn du lịch đối với bạn bè quốc tế, mà nguy hại hơn là có những đa dạng sinh học, kiến trúc địa chất quý hiếm, bề dày văn hóa truyền thống... bị mai một, xói mòn hết sức đáng tiếc. Chẳng thế mà ông Lê Hoài Trung- Chủ tịch Ủy ban Quốc gia UNESCO Việt Nam đã phải thốt lên lo lắng rằng, nếu không cẩn thận thì nhiều di sản sẽ sớm không còn giữ được danh hiệu di sản thế giới.

Vậy nên ngay từ bây giờ, khi công viên địa chất Non nước Cao Bằng vừa được vinh dự công nhận là công viên địa chất toàn cầu, tỉnh Cao Bằng cần triển khai ngay kế hoạch bảo vệ môi trường, bảo tồn thiên nhiên, sử dụng hợp lý tài nguyên, giữ gìn và phát huy tối đa các giá trị về địa chất, đa dạng sinh học, văn hóa, lịch sử, truyền thống dân tộc... song song với phát triển kinh tế - xã hội, chú trọng phát triển du lịch bền vững nhằm phát huy giá trị của vủng đất này. Có vậy mới hy vọng giữ vững danh hiệu do UNESCO công nhận.  
 
Việt Anh/Theo Đại Đoàn Kết

Bình luận

* Vui lòng nhập bình luận tiếng Việt có dấu

Tin khác