Hội nghị tổng kết 15 năm thực hiện Nghị quyết Hội nghị Trung ương 5 khóa VIII

(Cinet)- Ngày 08/8, tại Hà Nội, Bộ VHTTDL đã tổ chức Hội nghị tổng kết 15 năm thực hiện Nghị quyết Hội nghị lần thứ 5 Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa VIII về xây dựng và phát triển nền văn hóa Việt Nam tiên tiến, đậm đà bản sắc dân tộc. Thủ tướng Chính phủ Nguyễn Tấn Dũng đã tới dự và chủ trì Hội nghị.

Bộ trưởng Hoàng Tuấn Anh phát biểu khai mạc Hội nghị. Ảnh Tuấn Hà Bộ trưởng Hoàng Tuấn Anh phát biểu khai mạc Hội nghị. Ảnh Tuấn Hà

Phát biểu khai mạc Hội nghị, ông Hoàng Tuấn Anh, Uỷ viên Ban Chấp hành Trung ương Đảng, Bộ trưởng Bộ VHTTDL khẳng định, Nghị quyết “Về xây dựng và phát triển nền văn hóa Việt Nam tiên tiến, đậm đà bản sắc dân tộc” (Nghị quyết TW 5 khóa VIII) là văn kiện chuyên đề, sâu sắc và toàn diện về văn hoá sau Đề cương văn hóa Việt Nam năm 1943. Nghị quyết TW 5 khóa VIII vừa có tính chiến lược lâu dài, vừa có tính cương lĩnh hành động trong việc xây dựng và phát triển nền văn hóa Việt Nam thời kỳ đổi mới để thực sự bước vào thời kỳ CNH, HĐH và hội nhập quốc tế, tạo bước ngoặt về tư duy và nhận thức văn hóa. Hội nghị lần thứ 10 của Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa IX (tháng 7-2004) đã khẳng định Nghị quyết Hội nghị lần thứ 5 Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa VIII thực sự có ý nghĩa chiến lược về văn hóa của Đảng ta. 

Cũng theo Bộ trưởng Hoàng Tuấn Anh, sau khi Nghị quyết ra đời, Ngành văn hoá từ Trung ương đến cơ sở đã tổ chức quán triệt, ban hành Chương trình hành động, tổ chức triển khai, nhiều văn bản quy phạm pháp luật, các quy chế được ban hành nhằm hướng dẫn, điều chỉnh các hoạt động văn hoá. Sau 15 năm thực hiện Nghị quyết đã đạt được nhiều thành tựu, vị trí, vai trò của văn hoá truyền thống được đề cao, tư tưởng, đạo đức, lối sống của người Việt Nam có nhiều chuyển biến tích cực; thể chế, thiết chế văn hoá được củng cố, tăng cường về số lượng, từng bước nâng cao chất lượng; vai trò của văn hoá trong phát triển kinh tế ngày càng được chú trọng; công tác tu bổ, tôn tạo, bảo tồn di sản văn hoá đạt được nhiều kết quả tốt, từ việc xây dựng các văn bản pháp quy đến việc đưa các di sản đến với thế giới; đời sống văn hoá cơ sở đã có bước phát triển mới; nhận thức về giá trị di sản văn hoá và truyền thống văn hoá được nâng cao; xã hội hoá hoạt động văn hoá được đẩy mạnh nhất là trong lĩnh vực bảo tồn di sản văn hoá, hoạt động sân khấu, văn nghệ quần chúng; giao lưu, hợp tác, hội nhập văn hoá quốc tế từng bước được mở rộng. Đội ngũ sáng tác, biểu diễn ngày càng đông, hoạt động nghệ thuật biểu diễn phong phú; đội ngũ cán bộ quản lý văn hóa ngày một trưởng thành. Phong trào "Toàn dân đoàn kết xây dựng đời sống văn hoá" có tác động to lớn đối với việc xây dựng gương người tốt việc tốt, uống nước nhớ nguồn, đền ơn đáp nghĩa, việc xoá đói giảm nghèo, xây dựng gia đình văn hóa, làng, xã, phường, khu phố văn hóa... góp phần ổn định chính trị, giữ gìn, bảo vệ trật tự, an toàn xã hội, xây dựng nếp sống văn hoá, môi trường văn hoá lành mạnh ở cơ sở.

Tuy nhiên, bên cạnh những thành tựu đạt được, việc triển khai thực hiện Nghị quyết Trung ương 5 khóa VIII vẫn còn một số hạn chế, khuyết điểm mà chúng ta chưa làm được. Sự xuống cấp về đạo đức, lối sống của một bộ phận không nhỏ cán bộ, đảng viên đang tác động đến đời sống tinh thần của xã hội, căn bệnh “vô cảm” trong xã hội xuất hiện; hệ giá trị văn hoá truyền thống bị đảo lộn, trong khi những giá trị mới tốt đẹp chưa được khẳng định, mất cân bằng giữa đời sống vật chất và đời sống tinh thần; thành tựu sáng tạo văn học, nghệ thuật chưa nổi bật…

Bộ trưởng Hoàng Tuấn Anh nêu rõ: Với trách nhiệm trước Đảng, trước Nhà nước và nhân dân, được sự chỉ đạo trực tiếp của Thủ tướng Chính phủ, Ban Chỉ đạo Trung ương tổng kết Nghị quyết Trung ương 5 khóa VIII, Ngành VHTTDL đã nghiêm túc chỉ đạo, hướng dẫn các đơn vị, địa phương tiến hành đánh giá, tổng kết 15 năm thực hiện Nghị quyết và nhận thức đây là một đợt sinh hoạt chính trị sâu rộng, một lần nữa khẳng định sức mạnh của văn hoá, khả năng thẩm thấu và lan toả trong đời sống nhân dân, gần 1 năm qua với 7 đề tài nghiên cứu cấp Bộ, 10 chuyên đề khoa học, 5 hội thảo, 2 cuộc điều tra xã hội học, 01 diễn đàn, tổ chức khảo sát, đánh giá việc thực hiện Nghị quyết tại một số địa phương, cùng với báo cáo đánh giá của các đơn vị, địa phương, Bộ VHTTDL đã chuẩn bị tổng kết 15 năm thực hiện Nghị quyết Trung ương 5 khóa VIII trên tinh thần khách quan, trung thực, nhìn thẳng vào sự thật để đánh giá.

Tổng kết 15 năm thực hiện Nghị quyết Hội nghị lần thứ 5 của Ban chấp hành Trung ương Đảng khóa VIII về “xây dựng và phát triển nền văn hóa Việt Nam tiên tiến đậm đà bản sắc dân tộc” là một hội nghị có ý nghĩa quan trọng trong tình hình hiện nay, việc tổng kết, phân tích, đánh giá sẽ là cơ sở để trình Ban Chấp hành Trung ương Đảng, Ban Bí thư, Bộ Chính trị có những quyết sách phù hợp xây dựng nền văn hóa Việt Nam trong thời gian tới, Bộ trưởng Hoàng Tuấn Anh nhấn mạnh.

 

Hội nghị tổng kết 15 năm thực hiện Nghị quyết Hội nghị Trung ương 5 khóa VIII - ảnh 2
Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng, Bộ trưởng Hoàng Tuấn Anh trao đổi với các đại biểu bên lề Hội nghị.     Ảnh Tuấn Hà
 

Dự thảo Báo cáo (tóm tắt) tổng kết 15 năm thực hiện Nghị quyết Hội nghị lần thứ 5 Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa VIII về xây dựng và phát triển nền văn hóa Việt Nam tiên tiến, đậm đà bản sắc dân tộc do Thứ trưởng Bộ VHTTDL Hồ Anh Tuấn trình bày tại Hội nghị đã nêu rõ, Nghị quyết Trung ương 5 khoá VIII là một Nghị quyết thực sự có ý nghĩa chiến lược về văn hoá của Đảng ta, đã trang bị cho xã hội nhiều nhận thức mới về văn hoá, đem lại sinh khí cho đời sống văn hoá đất nước, sự nghiệp văn hoá thực sự có bước chuyển mình. Những tiến bộ trên nhiều lĩnh vực 15 năm qua đã có sự đóng góp của Ngành văn hoá trong quá trình thực hiện, triển khai Nghị quyết.

Đánh giá một cách nghiêm túc những kết quả đã đạt được trong việc thực hiện Nghị quyết, Dự thảo Báo cáo cũng vạch ra những vấn đề lý luận và thực tiễn đang đặt ra sau 15 năm thực hiện Nghị quyết.

Nhấn mạnh nhiệm vụ cấp bách trước tiên là tiếp tục đổi mới nhận thức và quan điểm về vị trí và vai trò văn hoá, Thứ trưởng Hồ Anh Tuấn nêu rõ: “Đối diện với toàn cầu hoá kinh tế và toàn cầu hoá về văn hoá, chúng ta phải phấn đấu xây dựng một nền văn hoá của quốc gia dân tộc vững chắc. Văn hoá sẽ là nhân tố hoà giải, đoàn kết dân tộc trước toàn cầu hoá và những âm mưu làm suy yếu nước ta. Văn hoá Việt Nam phải là văn hoá của toàn dân, hướng tới các giá trị khoa học, hiện đại, nhân văn, lấy nòng cốt là đội ngũ trí thức, những người hoạt động văn hoá, dưới sự lãnh đạo của Đảng, sự quản lý của Nhà nước vì lợi ích tinh thần của nhân dân Việt Nam và góp phần với bè bạn trên thế giới”.

Bên cạnh đó, cũng cần đổi mới sự lãnh đạo của Đảng, quản lý của Nhà nước; Tôn trọng con người, con trọng giáo dục nhân cách là then chốt; Tiếp tục đẩy mạnh xã hội hoá; Đẩy mạnh giao lưu hội nhập văn hoá quốc tế; Chăm lo phát triển đội ngũ trí thức, văn nghệ sỹ; Nâng cao năng lực tiếp nhận, sức đề kháng và khả năng tiếp thu những giá trị thẩm mỹ, văn hoá của nhân dân.

Tại Hội nghị, các tham luận của các đại biểu đã tập trung đánh giá, phân tích những vấn đề lý luận và thực tiễn đang đặt ra, trong đó nhiệm vụ trọng tâm đầu tiên trong 10 nhiệm vụ triển khai Nghị quyết Trung ương 5 là xây dựng con người Việt Nam trong giai đoạn mới mặc dù đã có nhiều chuyển biến tích cực nhưng đây cũng là hạn chế, thách thức lớn nhất hiện nay - Đó là sự suy thoái về tư tưởng, xuống cấp về đạo đức, tha hóa về lối sống của một bộ phận không nhỏ cán bộ, đảng viên đã và đang gây ra bức xúc trong xã hội…

 

Hội nghị tổng kết 15 năm thực hiện Nghị quyết Hội nghị Trung ương 5 khóa VIII - ảnh 3
Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng phát biểu chỉ đạo tại Hội nghị. Ảnh Tuấn Hà
 

Phát biểu tại Hội nghị, Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng khẳng định: Nghị quyết Hội nghị Trung ương 5 khóa VIII về xây dựng và phát triển nền văn hóa Việt Nam tiên tiến, đậm đà bản sắc dân tộc, thể hiện tầm nhìn chiến lược và tư duy cách mạng của Đảng ta trong thời kỳ đổi mới. Qua 15 năm thực hiện, nhận thức về vai trò, vị trí của văn hóa trong Đảng, trong xã hội được nâng lên rõ rệt. Chủ trương của Đảng và tư tưởng Hồ Chí Minh về văn hóa được lan tỏa sâu rộng trong đời sống xã hội. Nguồn lực văn hoá, mà trước hết là nguồn lực con người ngày càng được phát huy và phát triển toàn diện. Quan hệ hợp tác quốc tế về văn hóa cũng ngày càng được mở rộng và phát huy sức mạnh. Quá trình xây dựng và phát triển văn hóa đã đạt được nhiều kết quả quan trọng, đóng góp xứng đáng vào thành tựu chung to lớn của đất nước trong thời kỳ đổi mới.

Bên cạnh những thành tựu đạt được, khẳng định giá trị to lớn của Nghị quyết Trung ương 5 khóa VIII, Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng cũng yêu cầu cần nghiêm túc nhìn nhận những hạn chế, yếu kém của sự nghiệp phát triển văn hóa trong thời gian qua, mà trước hết là nhận thức và trách nhiệm của hệ thống chính trị, trong nhân dân về văn hóa và xây dựng nền văn hóa theo tinh thần Nghị quyết Trung ương 5 chưa cao, chưa sâu sắc. Công tác quản lý Nhà nước về văn hóa còn nhiều hạn chế, yếu kém. Hệ thống văn bản pháp quy về văn hóa chưa thích ứng với sự năng động của nền kinh tế thị trường. Quản lý văn hóa, nghệ thuật còn lúng túng. Chưa có nhiều tác phẩm văn hóa nghệ thuật xứng tầm với thành tựu to lớn của thời kỳ đổi mới, xây dựng và bảo vệ Tổ quốc. Hoạt động trùng tu, tôn tạo, bảo tồn di sản vẫn còn nhiều hạn chế.

Bên cạnh đó, đạo đức, lối sống, nhân cách văn hóa của người Việt Nam nhiều nơi, nhiều lúc vẫn chưa được quan tâm đúng mức, ngay từ gia đình, nhà trường, sự tự giác giữ gìn, xây dựng của mỗi người. Sự tha hóa, lối sống xa hoa, phù phiếm, giả dối, cá nhân, vị kỷ, vô cảm có xu hướng phát triển. Bệnh thành tích và hình thức trong tổ chức các hoạt động, các sự kiện văn hóa ngày càng lan rộng.

“Những yếu kém nêu trên không chỉ làm hạn chế sự phát triển kinh tế-xã hội mà còn có thể làm chệch hướng sự phát triển, làm xấu hình ảnh của đất nước, con người, văn hóa Việt Nam. Theo tôi, đây là một nguy cơ, thậm chí còn là nguy cơ của mọi nguy cơ trong bối cảnh chúng ta phải xây dựng và phát triển đất nước trong điều kiện kinh tế thị trường và hội nhập quốc tế ngày càng sâu rộng”, Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng nhấn mạnh.

Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng cũng yêu cầu Ngành VHTTDL chủ động phối hợp với ngành liên quan nghiên cứu, cụ thể hóa với những cách làm hay, sáng tạo, hiệu quả nhất để vừa phát huy tiềm năng, lợi thế, vừa hạn chế những tác động tiêu cực, mặt trái của cơ chế thị trường đối với sự nghiệp xây dựng và phát triển văn hóa; tiếp tục quán triệt sâu sắc chủ trương, quan điểm của Đảng và Nhà nước đã cụ thể hóa trong Chiến lược phát triển văn hóa đến 2020; chủ động hội nhập văn hoá trên tinh thần tiếp thu tinh hoa văn hoá nhân loại, giữ được bản sắc văn hóa tốt đẹp dân tộc. Đồng thời, cả hệ thống chính trị, các cấp, các ngành và toàn Ngành VHTTDL cần có các biện pháp và hành động thiết thực để học tập và làm theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh; xây dựng hệ thống chính sách, biện pháp thực thi phù hợp để khai thác và phát huy được tiềm năng kinh tế của văn hóa và tiềm năng văn hóa trong kinh tế. Với tinh thần nhìn thẳng vào sự thật, đánh giá đúng thực trạng văn hóa nước ta, Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng bày tỏ tin tưởng kết quả Hội nghị lần này sẽ có những đóng góp thiết thực với những định hướng, nhiệm vụ, giải pháp mới phù hợp, sáng tạo trong điều kiện mới để tất cả mọi người cùng chung sức xây dựng nền văn hoá Việt Nam tiên tiến, đậm đà bản sắc dân tộc trong giai đoạn mới, để Tổ quốc ta mãi mãi là một quốc gia văn hiến, để dân tộc ta mãi mãi là một dân tộc văn hóa, xứng đáng với tầm vóc của mình trong lịch sử và tự tin, đủ sức vững bước tiến cùng thời đại.

Nguyên Hà

Bình luận

* Vui lòng nhập bình luận tiếng Việt có dấu

Tin khác