Hợp tác bảo tàng và cầu nối di sản

Với chuyên đề về bảo tàng, Hội thảo khoa học ASEAN +3 lần thứ 6 diễn ra tại Trung Quốc vừa qua đã khơi mở con đường giao lưu giữa các nước thông qua các giá trị văn hóa mang tính truyền thống đặc sắc…

Tượng Phật trưng bày tại Triển lãm Nghệ thuật kiến trúc và điêu khắc Phật giáo Myanmar.Tượng Phật trưng bày tại Triển lãm Nghệ thuật kiến trúc và điêu khắc Phật giáo Myanmar.

Trong nhiều năm qua, 10 nước ASEAN cùng với Trung Quốc, Nhật Bản và Hàn Quốc (gọi tắt là ASEAN+3) tổ chức thường niên các diễn đàn, hội thảo về vấn đề hợp tác phát triển nguồn nhân lực văn hóa. Năm nay tại Nam Ninh (Quảng Tây, Trung Quốc), Bộ Văn hóa Trung Quốc phối hợp với chính quyền 2 tỉnh Quảng Tây, Quảng Đông tổ chức Hội thảo khoa học ASEAN+3 lần thứ 6 với chủ đề chính là phát triển sáng tạo các sản phẩm văn hóa liên quan đến bảo tàng; quản lý, điều hành bảo tàng trong bối cảnh toàn cầu hóa về kinh tế và sự phát triển của công nghiệp văn hóa. Đặc biệt, vấn đề được quan tâm nhất của hội thảo là đẩy mạnh hợp tác, giao lưu quốc tế trong phát triển bảo tàng.

Đoàn Việt Nam gồm đại diện Cục Di sản, Bảo tàng Thừa Thiên Huế, Bảo tàng Quảng Nam tham gia với tư cách thành viên chính thức của diễn đàn và có những đề xuất, sáng kiến, góp phần vào thành công của hội thảo. Ngoài 2 tỉnh đăng cai còn có nhiều nhà quản lý, chuyên gia bảo tàng đến từ Bắc Kinh, Thượng Hải, Thẩm Quyến, Bảo tàng Tây Tạng, Tân Cương, Tứ Xuyên, Hồ Nam, Hồ Bắc, Vân Nam, Sơn Đông, Phúc Kiến...

Có gần 20 tham luận của các chuyên gia bảo tàng từ Trung Quốc và các nước Đông Nam Á được trình bày tại hội thảo. Các nhà hoạt động bảo tàng tham dự hội thảo đều thống nhất quan điểm đổi mới tư duy làm bảo tàng, cung cấp chất lượng dịch vụ cho công chúng. Cần tăng cường, nâng cao ý thức tham gia của công chúng và tương tác xã hội, đặc biệt là vai trò của bảo tàng trong việc bảo vệ di sản văn hóa vùng và các dân tộc thiểu số. Bởi bảo tàng là sản phẩm văn hóa đặc biệt của quốc gia, là nhịp cầu kết nối di sản, trao đổi giao lưu văn hóa giữa các nước ASEAN với Trung Quốc, Nhật Bản, Hàn Quốc và một số nước trên thế giới.

Ở các nước, bảo tàng từ trung ương đến địa phương đều có những bộ sưu tập hiện vật giá trị thể hiện tinh hoa của mỗi quốc gia. Để các nước cùng được chia sẻ, hưởng thụ những tinh hoa đó, không có con đường nào khác là đẩy mạnh hoạt động giao lưu giữa các bảo tàng, tích cực để hiện vật, báu vật quốc gia được “xuất ngoại”. Những người làm công tác bảo tàng là “sứ giả” mang tinh hoa của nước mình giới thiệu với bạn bè quốc tế. Để chứng minh cho các đối tác trong khu vực Đông Nam Á thấy được nỗ lực của mình trong hợp tác quốc tế về bảo tàng, trong khuôn khổ diễn đàn, Trung Quốc đã tổ chức hai cuộc trưng bày quy mô tại Bảo tàng Văn hóa các dân tộc tỉnh Quảng Tây: chuyên đề sản phẩm Batik (trang trí hoa văn bằng sáp ong) của Indonesia và trưng bày Nghệ thuật kiến trúc và điêu khắc Phật giáo Myanmar. Hàng trăm mẫu hoa văn độc đáo trang trí trên trang phục, đồ dùng được tạo ra bằng kỹ thuật Batik của xứ sở ngàn đảo Java hay tượng Phật của đất nước Myanmar được giới thiệu đến người xem.

Một số nước khác trong khu vực Đông Nam Á đã và đang trưng bày hiện vật bảo tàng ở nước ngoài. Bảo tàng Quốc gia Philippines cũng đang trưng bày những báu vật của nước họ tại Mỹ, Úc và Ấn Độ. Các bảo tàng lớn ở Trung Quốc (Bảo tàng Quảng Đông, Bảo tàng Thượng Hải) hay Bảo tàng Dân tộc của Nhật Bản đều thiết kế phòng chuyên đề để dành cho các cuộc trưng bày quốc tế.

Thời gian gần đây, Việt Nam cũng quan tâm đến hoạt động “đối ngoại” của các bảo tàng trong nước. Sự kiện văn hóa đáng chú ý của năm ngoái là cuộc triển lãm “Nghệ thuật cổ Việt Nam: Từ đồng bằng ra biển lớn” (Arts of Ancient Vietnam: From River Plain to Open Sea) diễn ra tại Bảo tàng Mỹ thuật Houston (từ ngày 13.9.2009 đến 3.1.2010) và tại Tổ chức Xã hội châu Á ở New York (từ ngày 2.2 đến 2.5.2010). Đây là cuộc triển lãm quy mô giới thiệu về lịch sử nghệ thuật Việt Nam do Hội Châu Á của Mỹ tổ chức với tổng số 110 hiện vật quý hiếm có niên đại từ Thiên niên kỷ thứ nhất trước Công nguyên đến thế kỷ XVII (Quảng Nam cuối tuần đã có bài phản ánh). Các hiện vật tại triển lãm được mượn từ 9 bảo tàng hàng đầu của Việt Nam như Bảo tàng Lịch sử Việt Nam, Bảo tàng Lịch sử Việt Nam Thành phố Hồ Chí Minh, Bảo tàng Mỹ thuật Thành phố Hồ Chí Minh, Bảo tàng cổ vật cung đình Huế, Bảo tàng Lịch sử và cách mạng Thừa Thiên  Huế, Bảo tàng Điêu khắc Champa Đà Nẵng, Bảo tàng Đồng Nai, Bảo tàng Long An và Bảo tàng Hội An. Đây cũng là lần đầu tiên nhiều hiện vật quý hiếm của Việt Nam được đưa ra giới thiệu ở nước ngoài.

Có thể thấy, hội thảo vừa qua là một cơ hội hiếm có cho các bảo tàng của nước chủ nhà Trung Quốc cũng như các nước trong khu vực tìm thấy tiếng nói chung trong giao lưu, hợp tác, phát triển văn hóa. Trong đó, hoạt động bảo tàng là một trong những khâu trọng yếu nhằm kết nối các di sản, tôn vinh tinh hoa của mỗi nước.

Theo QN

Bình luận

* Vui lòng nhập bình luận tiếng Việt có dấu

Tin khác