Một thế kỷ nghệ thuật hiện đại Ảrập

Triển lãm nghệ thuật đương đại Ảrập Sajjil: A Century of Modern Art (Ghi lại một thế kỷ nghệ thuật hiện đại) đang diễn ra tại Bảo tàng Mathaf, Qatar, giới thiệu tác phẩm của nhiều thế hệ họa sỹ ẢRập.

Một thế kỷ nghệ thuật hiện đại Ảrập - ảnh 1

Theo Giám đốc Bảo tàng Mathaf, Wassan al-Khudhairi, triển lãm sẽ cho thế giới thấy nghệ thuật Ảrập không phải sự ăn theo hay là bản sao của một khuynh hướng, mà gồm rất nhiều phong cách khác nhau.

Muốn tìm tinh thần Picasso tại Trung Đông, nhất định bạn phải nghiên cứu tác phẩm của Jawad Selim (1919 -1961). Giống như nhiều họa sỹ cùng thế hệ, cha đẻ của chủ nghĩa hiện đại Iraq cũng bị ảnh hưởng bởi trường phái lập thể và hình thể của người Tây Ban Nha. Tuy nhiên, ông còn chịu ảnh hưởng lớn từ nghệ thuật của người Sumer - vẽ theo phương pháp ước lệ. Như trong tác phẩm Baghdadiat (1956), vẽ quang cảnh đường phố tấp nập, người xem không thể biết chủ nghĩa hiện đại bắt đầu từ đâu và Mesopotamia cổ đại truyền thống kết thúc chỗ nào.

Jawad Selim chỉ là một trong hơn 100 họa sỹ có tác phẩm được trưng bày tại triển lãm lần này. Các tác phẩm hoàn toàn được lấy từ bộ sưu tập của Sheik Hassan bin Mohamed bin Ali al-Thani, thành viên Hoàng gia Qatar, cũng chính là người bảo trợ của Bảo tàng Mathaf. Ông đã dành 25 năm sưu tập, lưu giữ nhiều tác phẩm nghệ thuật hiện đại và đương đại của Ảrập. Sheik Hassan cho biết, với ông, bảo tồn nghệ thuật không chỉ là lưu giữ các tác phẩm nghệ thuật, mà còn là cách chúng ta bảo vệ, khuyến khích những người làm ra nó, đó là họa sỹ. Trong tình hình bất ổn về chính trị trong khu vực hiện nay, Sheik Hassan rất chú trọng đến cơ sở vật chất và an ninh cho họ, đặc biệt là các họa sỹ Iraq. Giám tuyển người Mỹ gốc Palestine Salwa Mikdadi, đang làm việc cho Quỹ Emirates tại Abu Dhabi, nhận xét: “Sẽ không thể tìm thấy bộ sưu tập thứ hai như vậy”.

Triển lãm Sajjil: A Century of Modern Art diễn ra đúng vào thời điểm bùng nổ của nghệ thuật vùng Vịnh, khi những đồng đôla dầu mỏ được đổ vào cuộc chạy đua nghệ thuật. Ví dụ, tại Abu Dhabi, 800 triệu USD đầu tư vào dự án xây dựng Bảo tàng Guggenheim và chi nhánh của Bảo tàng Louvre. Còn tại Qatar, bảo tàng về lịch sử nước này do kiến trúc sư nổi tiếng người Pháp Jean Nouvel thiết kế cũng đang được triển khai. “Sau thương mại, giờ đến lượt nghệ thuật và học viện” - Mikdadi nói.

Sajjil: A Century of Modern Art là triển lãm đầu tiên của Bảo tàng Mathaf - được xây dựng tại thủ phủ giáo dục của Doha. 260 tác phẩm nghệ thuật xếp theo hai chủ đề lớn: xã hội và huyền thoại, nhưng gắn kết với nhau qua cuộc đấu tranh để khẳng định vị thế của đất nước cũng như các vấn đề về bản sắc, lịch sử và địa vị. Họa sỹ Dia Azzawi của Iraq và nghệ sỹ điêu khắc Sami Mohammed của Kuwait ghi lại nỗi đau của người dân Palestine trong vụ thảm sát năm 1982 ở Sabra và Shatila, theo cách riêng của họ, đầy tính nghệ thuật. Tác phẩm Le Triomphe của Abdallah Benanteur lại gây ám ảnh về cuộc chiến tranh tại Algeria. Tác phẩm của Taheya Halim (1919 - 2003), đại diện tiêu biểu của trường phái ấn tượng Ai Cập, cũng ám ảnh không kém. Tác phẩm điêu khắc của bà, The Pyramid, the Civilization, Symbolism Through Ants (Kim tự tháp, nền văn minh, chủ nghĩa tượng trưng qua con kiến) với tượng kim tự tháp bằng gỗ cao 2,2m, nhìn thoáng qua rất bình thường, nhưng khi lại gần, nhìn qua những tấm kính đen trên bề mặt là hàng triệu, thậm chí hàng tỷ con kiến... Đặc biệt, ước vọng hòa bình được nhiều họa sỹ thể hiện trong tác phẩm của mình.

Sajjil: A Century of Modern Art đem đến cho người xem những bước ngoặt trong lịch sử nghệ thuật Ảrập 100 năm qua; tạo không gian để các nghệ sỹ kể những câu chuyện và trải nghiệm của bản thân; đồng thời giúp định hình nghệ thuật hiện đại của Arập trong lịch sử nghệ thuật nói chung của khu vực. Các nhà tổ chức triển lãm cũng hy vọng, những giá trị nghệ thuật tiến bộ sẽ góp phần cải thiện bất ổn tại khu vực hiện nay cũng như thêm một lần quảng bá hình ảnh của chủ nhà của World Cup 2022, đất nước đang hướng đến mục tiêu trở thành trung tâm toàn cầu.


Theo Times/ĐBND

Bình luận

* Vui lòng nhập bình luận tiếng Việt có dấu

Tin khác