Thủ đô Văn hóa: Niềm tự hào của các thành phố châu Âu

Bằng cách hàng năm trao danh hiệu Thủ đô Văn hóa cho một hoặc nhiều thành phố ở châu Âu, EU muốn chứng tỏ với thế giới về sự đa dạng văn hóa của cựu lục địa. Ý tưởng này là sáng kiến của cố nghệ sĩ Hy Lạp, bà Melina Mercouri.

Thành phố Essen ở vùng Ruhr của Đức sẽ là Thủ đô Văn hóa châu Âu vào năm 2010Thành phố Essen ở vùng Ruhr của Đức sẽ là Thủ đô Văn hóa châu Âu vào năm 2010

Đầu năm 1985, Bộ trưởng Văn hóa Hy Lạp đồng thời là cựu ca sĩ Melina Mercouri và Bộ trưởng Văn hóa Pháp Jack Lang ngồi chuyện trò với nhau trong thời gian nghỉ chân ở một sân bay. Hai người đã phát triển ý tưởng tôn vinh một thành phố ở châu Âu làm Thủ đô Văn hóa. Mercouri nói rằng bà muốn tạo nên một thứ gì đó thật đẹp đẽ và lâu dài vào thời điểm Hy Lạp làm chủ tịch luân phiên của Cộng đồng châu Âu.

Không lâu sau đó, ý tưởng trên đã được thực hiện. Bộ trưởng Văn hóa Hy Lạp đã biến Athens thành Thủ đô Văn hóa đầu tiên của châu Âu. Nhưng danh hiệu này chỉ kéo dài vài tuần trong mùa Hè năm 1985. Sự khởi đầu đó được cho là vừa phải khi các thành phố Florence (Italia), Amsterdam (Hà Lan), Berlin (Đức) và Paris (Pháp) vẫn đi theo khuôn mẫu mang quy mô nhỏ của Athens.
Tuy nhiên năm 1990, Glasgow (Scotland) đã tổ chức một loạt sự kiện lớn hơn nhiều và kéo dài trong cả năm. Kể từ đó đến nay, nhiều kế hoạch về nghệ thuật, kinh doanh được đưa ra và chúng gần ngang bằng với quy mô của quá trình xin đăng cai Olympic. Chương trình đó đã phát triển hơn nữa vào năm 2004, khi EU có thêm 10 thành viên và đưa tổng số quốc gia thuộc khối này lên 27. “Năm 2004, khi EU có các thành viên mới, chúng tôi nhận thấy rằng không nên chỉ bầu chọn duy nhất một thành phố làm Thủ đô Văn hóa vì thời gian quay vòng quá dài. Để đẩy nhanh quá trình hội nhập cho các thành phố Đông Âu thì mỗi năm nên có trung bình hai địa danh được nhận danh hiệu này” - ông John Macdonald, người phát ngôn văn hóa của Ủy ban châu Âu, cho biết.

Việc tu bổ các trung tâm văn hóa hay xây dựng những phương tiện văn hóa mới là các mục đích đầy hoài bão của dự án này. Ở thành phố Lille (Pháp) hồi năm 2004 có 12 nhà máy cũ đã được tu sửa thành trung tâm văn hóa. Một bảo tàng nghệ thuật hiện đại đã được xây dựng ở thủ đô của Luxembourg khi thành phố này nhận danh hiệu Thủ đô Văn hóa vào năm 1995. Một cuộc nghiên cứu của Ủy ban châu Âu cho thấy, nhìn chung các Thủ đô Văn hóa đều được hưởng lợi từ danh hiệu này.

Tuy nhiên, nhà sử học Juergen Mittag thuộc Viện Các trào lưu xã hội ở Đức lại bày tỏ sự lo ngại rằng, sáng kiến bầu chọn Thủ đô Văn hóa châu Âu đã phát triển với quy mô lớn đến mức giờ đây nó đánh mất tính trọng tâm. Là Thủ đô Văn hóa vào năm 2010, thành phố Essen đại diện cho vùng Ruhr (Đức) đang hợp nhất hàng ngàn dự án ở 53 thị trấn và thành phố. “Sáng kiến này đã có cuộc sống riêng và giờ đây nó không còn là một sự kiện mùa Hè ngắn ngủi mà biểu trưng cho sự đồng nhất châu Âu. Đây là một nhân tố kinh tế, truyền thông lớn. Nó đã mang những quy mô mà khi đưa ra sáng kiến vào năm 1985, người ta không thể hình dung nổi”, Mittag nói.

Kinh phí cho dự án của vùng Ruhr là 65 triệu euro, chủ yếu do sự đóng góp của các thành phố cùng những nhà bảo trợ tư nhân, còn EU chỉ cung cấp 1,5 triệu euro.

 

Theo TTVH

Bình luận

* Vui lòng nhập bình luận tiếng Việt có dấu

Tin khác