Truyện tranh Philippines - một “đế chế” suy tàn

Mảng truyện tranh Philippines từng nuôi dưỡng tài năng cho các chương trình truyền hình và phim hoạt hình bom tấn quốc tế. Thế nhưng, hiện giờ nó đang vật lộn để tồn tại khi phải “chiến đấu” với Internet và các phương tiện thông tin đại chúng khác.

Truyện tranh Philippines - một “đế chế” suy tàn - ảnh 1

Nghệ sĩ cựu trào Rico Rival, người từng làm việc cho các nhà xuất bản bản địa cũng như các công ty hoạt hình và truyện tranh Mỹ, xót xa nói: “Hiện Philippines vẫn có nhiều nghệ sĩ giỏi nhưng vì không có đầu ra nên giờ họ chỉ tái bản các tác phẩm của mình”.

Từng dùng xe bọc sắt để đi thu tiền bán truyện

Truyện tranh Philippines, nổi tiếng với tên gọi “komik”, từng được xuất bản định kỳ ở đất nước này khi mỗi ngày có hàng chục đầu sách được bày bán ở các quầy sách báo. Bà Terry Bagalso, chủ bút của Atlas Publishing, từng là nhà xuất bản truyện tranh lớn nhất Philippines, nhớ trong những năm 1980 - thời hoàng kim của nền công nghiệp truyện tranh - công ty của bà in 30 đầu sách/tuần. Các cuốn truyện ăn khách dễ dàng bán được 400.000 bản/tuần và lượng phát hành lên tới hàng triệu cuốn. “Chúng tôi đã phải dùng đến xe bọc sắt để đi thu tiền bán hàng”, bà kể.
Được in đen trắng bằng giấy in báo giá rẻ, những cuốn truyện tranh đó là các câu chuyện được giới thiệu theo serie với nhiều thể loại đa dạng, như lãng mạn, rùng rợn, siêu nhân, phiêu lưu lịch sử, hài, thần thoại... Tiêu thụ được phần lớn nhờ những người bán dạo, các cuốn truyện này chủ yếu thu hút độc giả nghèo với giá chỉ vài centavo (chưa đầy 1 xu Mỹ), rẻ hơn nhiều so với 1 vé xem phim hay các loại hình giải trí khác. Các nhân vật komik như nữ siêu hùng Darna, người cá Dyesebel và người hùng diệt quỷ “Panday” hiện vẫn được nhắc đến nhiều ở Philippines hay vẫn sống trong các serie phim truyền hình và phim nhựa.
Các nghệ sĩ từng thực hiện những cuốn truyện tranh đó đã thu hút sự quan tâm của các công ty Mỹ như Marvel và DC Comics và trong những năm 1970 các công ty này đã bắt đầu tuyển mộ họ để tham gia tạo nên các nhân vật nổi tiếng như Batman và Conan. “Họ kinh ngạc khi nhận thấy các họa sĩ Philippines rất tài năng. Các công ty đó cho rằng chúng tôi đã được đào tạo bài bản ở một trường nghệ thuật nào đó, nhưng sau khi tới đây họ mới biết chúng tôi chỉ tạo ảnh hưởng lẫn nhau”, Rival cho hay.
“Mất hút” ở các quầy sách, báo
Sau này, nhiều nghệ sĩ Philippines đã quay sang sản xuất phim hoạt hình cho nhiều công ty như Disney, Nickelodeon và Cartoon Network. Giờ đây, họ còn hợp tác trong nhiều dự án hoạt hình như serie phim Toy Story.
Tuy vậy, komik đã hầu như biến hẳn khỏi các sạp sách báo. Loại truyện này đã mất hẳn độc giả khi người dân Philippines đã quay sang các loại hình giải trí hiện đại hơn như truyền hình, video game, DVD và Internet. “Chỉ cần nhấp chuột là bạn có thể có bất cứ thứ gì mình muốn. Vì vậy, thay vì đọc komik, mọi người thích máy tính, điện thoại và nhiều thứ khác hơn”, Bagalso nói.
Chính vì thực tế đó mà nhiều năm trở lại đây những người tâm huyết với dòng truyện này đã có nhiều nỗ lực khác nhau, song không ai đạt được thành công đáng kể. Alexie Cruz, chủ bút của PSICOM, một nhà xuất bản địa phương, nói nỗ lực gần đây nhất của công ty ông là cách đây 2 năm khi họ tung ra cuốn truyện tranh mang tiêu đề Topak nhưng ế chỏng ế trơ.
Không từ bỏ đam mê
Song các nhà sáng tạo bản địa không từ bỏ niềm đam mê của mình. Nhiều nhà xuất bản vẫn phát hành tiểu thuyết truyện tranh, như sang năm NXB Visprint sẽ tung ra cuốn Filipino Heroes League của Paolo Fabregas. Giống như nhiều nghệ sĩ komik Philippins đầy khát khao khác, Fabregas cũng đã bắt đầu đưa các câu chuyện của mình lên Internet và bán sách tại nhà. Công việc chính của anh hiện nay là trong ngành quảng cáo và Fabregas mô tả việc làm truyện tranh của anh là “sở thích tô điểm thêm cho cuộc sống”.
Còn nghệ sĩ Gener Pedrina thì nói anh và nhiều nhà sáng tạo khác chỉ vẽ, in các câu chuyện của mình bằng một chiếc máy photocopy, đóng truyện bằng tay và bán theo cách riêng của mình. Anh mô tả đây là việc làm xuất phát vì niềm đam mê vì các sản phẩm này “ngốn” của anh rất nhiều thời gian nhưng không thu được lợi mấy. Cuốn truyện siêu nhân Sanduguan của Pedrina cùng nhiều truyện tranh khác như Zombies in ManilaGerilya vẫn được bán tại các hội nghị truyện tranh tổ chức hàng năm ở Philippines.
Tuy các đầu sách đó không thể “đánh bóng” được các sản phẩm của thời hoàng kim, nhưng chúng vẫn giữ được truyền thống. “Komik vẫn tồn tại. Chúng không còn được xuất bản định kỳ như trước, song các nghệ sĩ vẫn tung ra các câu chuyện của mình theo cách riêng. Tuy thời buổi khó khăn nhưng thực tế đó không thể ngăn cản được sự sáng tạo của họ”, Rival tự hào nói.

 

Theo TTVH

Bình luận

* Vui lòng nhập bình luận tiếng Việt có dấu

Tin khác