Văn hóa trong khủng hoảng kinh tế tại Tây Ban Nha

Trong thời kỳ khủng hoảng kinh tế, đối với các nhà hoạch định chính sách, văn hóa đơn thuần là một đối tượng để cắt giảm chi phí. Nhưng với các nghệ sỹ Tây Ban Nha và khán giả của họ, văn hóa là nhân tố đạo đức quyết định và họ đang tìm cách thoát khỏi bóng ma suy thoái kinh tế.

Đấu bò tót - một nét văn hóa của Tây Ban NhaĐấu bò tót - một nét văn hóa của Tây Ban Nha

Làm nghệ thuật tại Tây Ban Nha - kể cả ngành điện ảnh đã mang lại cho thế giới một tên tuổi lớn là Pedro Almodovar - đang đối mặt với thách thức không nhỏ từ khủng hoảng - đó là thuế doanh thu tăng cao và có thể đóng sập cánh cửa nghệ thuật đối với nhiều người. Thêm vào đó, việc cắt giảm ngân sách đối với các dự án, chương trình văn hóa, giao lưu điện ảnh... đã gây nên tâm lý lo ngại ở những người hoạt động trong lĩnh vực nghệ thuật tại xứ sở bò tót. Diễn viên Tây Ban Nha từng đoạt tượng vàng danh giá Oscar Javier Bardem cho rằng, các chính khách với những cái đầu tỉnh táo và những con số lạnh lùng đang bóp nghẹt các hoạt động văn hóa tại đất nước đã sản sinh ra một nền văn hóa vĩ đại được thế giới thừa nhận.

Trong khi giới chức một mực khẳng định rằng các cuộc cải cách ngân sách theo hướng siết chặt chi tiêu là cần thiết để nhanh chóng vực dậy nền kinh tế đang kiệt quệ, các chuyên gia kinh tế lại cho rằng những biện pháp tăng thuế (có hiệu lực từ ngày 1.9 tới) sẽ phản tác dụng, triệt tiêu tiêu dùng và khiến nền kinh tế càng lún sâu vào vũng lầy suy thoái. Với người dân, đến rạp chiếu phim hay nghe hòa nhạc đã trở thành một thú vui xa xỉ trong thời buổi “gạo châu củi quế”. Lâu nay, họ đã phải khá dè xẻn khi lựa chọn các món ăn tinh thần. Và việc thuế doanh thu tăng sẽ là đòn cuối cùng buộc họ miễn cưỡng từ bỏ những thực đơn hấp dẫn này. Cũng giống như những người thất nghiệp khác, Cristina Rial, cư dân 28 tuổi sống ở Madrid, cho biết trong năm qua, cô đã phải cắt giảm mọi khoản chi cho rạp chiếu phim, nghe hòa nhạc... “Tôi phải tìm việc làm để sống. Mọi thứ đều quá đắt đỏ và phim hay nhạc là quá xa xỉ với tôi lúc này.”

Các nghệ sỹ cho rằng việc cắt giảm các khoản trợ cấp cho lĩnh vực văn hóa sẽ gây ra những tổn thất vô hình trong dài hạn như Tây Ban Nha từng hứng chịu trong cuộc nội chiến 1936 - 1939. Trong cuộc chiến này, một trong những nhà thơ kiệt xuất của xứ sở Flamingo Federico Garcia Lorca đã bị quân lính của nhà độc tài Francoist bắn chết. Nhà làm phim nổi tiếng Luis Bunuel bị lưu đày trong suốt bốn thập kỷ độc tài tiếp theo. Đạo diễn Carlos Iglesias, 56 tuổi, cho rằng bánh xe lịch sử đang quay lại với Tây Ban Nha và một đất nước không phát triển văn hóa là một đất nước đi tới bờ diệt vong. Ông nhấn mạnh kể từ khi cuộc nội chiến chấm dứt, các nghệ sỹ Tây Ban Nha đã nỗ lực để khôi phục nền văn hóa đất nước bị tàn phá trong chiến tranh. Với việc chính phủ hạn chế chi tiêu cho ngành đặc thù này, mọi thành tựu đã đạt được sẽ chỉ còn là con số 0.

Theo quyết định mới của chính phủ, thuế doanh thu đánh vào các hoạt động văn hóa nghệ thuật nói chung sẽ tăng từ mức 8% hiện nay lên tới 21%. Và người tiêu dùng sẽ là đối tượng bị tác động mạnh nhất với giá vé vào rạp chiếu phim tăng thêm khoảng 1 euro (hiện là 7 euro) và vé vào các khán phòng cao hơn nhiều. Vé xem các trận đấu bò tót và bóng đá tăng từ 18% lên 21%.

Văn hóa trong khủng hoảng kinh tế tại Tây Ban Nha - ảnh 2

Đó là đối với người dân - đối tượng thụ hưởng các sản phẩm văn hóa nghệ thuật, còn với các nghệ sỹ, khủng hoảng kinh tế trong nước buộc họ phải ra nước ngoài mưu sinh. Diễn viên Bardem, nổíi tiếng với vai diễn trong phim No Country For Old Men, Vicky Cristina Barcelona, đã sang Mỹ và góp mặt trong phim Skyfall sắp ra mắt của James Bond. Anh nói: “Tôi sống ở Mỹ và đây là quê hương tôi. May mắn là tôi đã trụ được tại Mỹ. Nếu còn ở Tây Ban Nha, tôi sẽ không thể có cuộc sống ổn định như thế này vì thất nghiệp”.

Ngành điện ảnh Tây Ban Nha đang hướng ra nước ngoài khi các nhà sản xuất nội địa đánh giá rằng điều kiện trong nước không lý tưởng cho kinh doanh. Theo Chủ tịch Liên đoàn Truyền hình và điện ảnh Tây Ban Nha (FAPAE) Pedro Perez, nếu trong nước không đủ khán giả để đảm bảo doanh thu và lợi nhuận, các đạo diễn sẽ phải tìm cách xuất khẩu phim. Rodrigo Cortes, 39 tuổi, vừa hoàn thành bộ phim mới nhất Red Lights cùng diễn viên gạo cội Robert De Niro và Sigourney Weaver tại Barcelona với lời thoại hoàn toàn bằng tiếng Anh. Bộ phim đã được công chiếu tại hơn 60 nước trên thế giới và khá thành công. Các đạo diễn và diễn viên tìm thấy một hướng đi mới để tạm thời tránh khủng hoảng nhưng câu hỏi lớn nhất là về sự phát triển của điện ảnh Tây Ban Nha nói riêng và văn hóa nước này nói chung vẫn để ngỏ.

Theo ĐBND

Bình luận

* Vui lòng nhập bình luận tiếng Việt có dấu

Tin khác