Vatican nỗ lực bắt tay với nghệ thuật đương đại

Vừa qua, tại Vatican đã diễn ra một cuộc gặp gỡ đặc biệt giữa Giáo hoàng Benedict và rất nhiều các văn nghệ sĩ hàng đầu quốc tế.

Chủ đề của cuộc đối thoại xoay xung quanh việc xây dựng một mối quan hệ mới mẻ giữa Nhà thờ và nghệ thuật đương đại.

Từ cuối tháng 9, 500 thiệp mời đã được gửi đến những nhân vật hàng đầu trong giới nghệ thuật trên khắp thế giới và khoảng hơn 250 người đã nhận lời có mặt tại Vatican. Trong số đó, người ta có thể nhận thấy những gương mặt rất nổi tiếng như Anish Kapoor, tác giả của các thiết kế nghệ thuật đương đại như "Cloud Gate", "Sky Mirror"..., hiện đang có một triển lãm thu hút dư luận tại Học viện Hoàng gia London; Zaha Hadid, kiến trúc sư người Anh gốc Iraq, người thiết kế Bảo tàng Nghệ thuật hiện đại Maxxi đầy ấn tượng vừa được khánh thành tại Rome; Daniel Libeskind, kiến trúc sư người Mỹ gốc Ba Lan, vừa chiến thắng trong cuộc thi tái xây dựng lại Trung tâm Thương mại Thế giới tại New York gần đây; F. Murray Abraham, ngôi sao Hollywood có dòng dõi Syria, từng giành Oscar cho Nam diễn viên xuất sắc nhất năm 1985, trong bộ phim về Mozart "Amadeus" v.v...

Trong danh sách khách mời còn có những tên tuổi người YÁ rạng danh khắp thế giới, có thể kể ra một một số như nhà điêu khắc Arnaldo Pomodoro, nhà soạn nhạc phim Ennio Morricone hay nghệ sĩ opera khiếm thị Andrea Bocelli v.v...

Giáo hoàng Benedict đã đích thân lên tiếng, đặc biệt đề cập đến mối quan hệ gắn bó giữa nhà thờ Thiên chúa với giới nghệ thuật từ xưa đến nay, trong vài trò của một người đỡ đầu cho rất nhiều nghệ sĩ nổi tiếng. 

Trong bài phát biểu chào mừng Thiên niên kỷ mới trước đây, Giáo hoàng John Paul từng gọi giới nghệ sĩ là "những đấng tạo hoá tài tình của cái đẹp" và bày tỏ sự băn khoăn của mình: "Giáo hội cần nghệ thuật, nhưng liệu có thể nói rằng nghệ thuật cần Giáo hội không?". Tuy nhiên, thời đại ngày nay, mối quan hệ giữa hai bên không phải lúc nào cũng tốt đẹp.

Không ít lần, các nghệ sĩ vô tình hay cố ý đã "gây hấn" với Vatican. Chẳng phải đâu xa, hồi năm ngoái, nghệ sĩ người Đức, Martin Kippenberger mở một cuộc triển lãm điêu khắc tại Bolzano (Bắc Italia), trong đó có tượng một con ếch bị đóng đinh trên thập giá đã khiến giới chức nhà thờ địa phương tức giận.

Cách tiếp cận mới mẻ này của Giáo hoàng Benedict với giới nghệ sĩ là "sản phẩm" của Tổng giám mục Gianfranco Ravasi. Là nhà văn, nhà khảo cổ, một học giả xuất sắc về tôn giáo, ông Ravasi vừa mới được bổ nhiệm làm người đứng đầu Bộ phận phụ trách Văn hoá và Di sản của Vatican. Chỉ trong vài tháng mới nhận chức, Tổng giám mục Ravasi đã đưa ra những đề xuất về một nền văn hoá Vatican, không chỉ bó hẹp trong những lần xuất hiện tại triển lãm nghệ thuật nổi tiếng Venice Biennale (được tổ chức hai năm, một lần). Theo ông, Vatican nên tăng cường sự hiện diện của mình tại các sự kiện văn hoá lớn khác của thế giới như Hội chợ sách Frankfurt...

Đề cập đến các nghệ sĩ đương đại, trong một cuộc phỏng vấn với tờ nhật báo Vatican, Oservator Romano, ông Ravasi cho biết: "Kinh nghiệm chỉ cho tôi rằng từ lâu có một sự bất hợp tác ngấm ngầm giữa họ và Giáo hội. Nhưng giờ đây, khi chúng ta bày tỏ sự quan tâm của mình, thì Nhà thờ đã nhận được rất nhiều phản hồi tích cực".

Bảo tàng Vatican ra đời từ khoảng 500 năm trước. Chấp nhận là một quốc gia độc lập trong lòng Italia từ năm 1870 đã khiến lãnh thổ của Vatican bị thu hẹp, chỉ gói gọn trong vẻn vẹn 0,44km2. Cũng kể từ đó, dường như Nhà thờ đã bị tụt lại và không còn theo kịp với những xu thế mới của nghệ thuật thế giới.

Gần đây, một số nhà thờ Thiên Chúa giáo mới được xây dựng là sản phẩm của các kiến trúc sư đương đại nổi tiếng như Renzo Piano (người Italia), Richard Meier (Mỹ) và Tadao Ando (Nhật Bản) - đã nhận được sự phản hồi cả tích cực và tiêu cực từ giáo dân, cũng như giới phê bình chuyên môn.

Năm 1932, lần đầu tiên, nghệ thuật đương đại đã được trưng bày tại Vatican, mặc dù chỉ với quy mô rất nhỏ. Phải đến tận năm 1960, Giáo hoàng Paul VI mới quyết định mở rộng, thêm cả các tác phẩm của các nghệ sĩ hàng đầu thế kỷ XX vào bộ sưu tập nghệ thuật vốn đã vô cùng đồ sộ của Vatican.

Trở lại với buổi gặp mặt đặc biệt cuối tháng 11, trước khi đến Nhà nguyện Sistine, các nghệ sĩ khách mời được hướng dẫn tham quan bộ sưu tập đương đại của Vatican, bao gồm tác phẩm của những tên tuổi như Francis Bacon, Graham Sutherland, Matisse và Georges Rouault.

Không chỉ dừng lại đó, Vatican cũng "ý nhị" nhắn nhủ các vị khách của mình hãy mở rộng lòng, trao tặng một trong số các tác phẩm của mình cho Vatican. Đó hẳn sẽ là những món quà được mong đợi nhất.


Theo BBC

Bình luận

* Vui lòng nhập bình luận tiếng Việt có dấu

Tin khác