Kho sách cổ của một ngư dân

Gia đình anh Trần Văn Lưu ở thôn Thắng Lộc (Hậu Lộc, Thanh Hóa) có khá nhiều nét đặc biệt. Ngoài việc tự bỏ tiền xây dựng một Đài thông tin duyên hải để liên lạc, cứu nạn cho ngư dân, anh còn là chủ nhân của một kho sách cổ khá đồ sộ.

Dòng họ Trần Văn ở thôn Thắng Lộc có tiếng hiếu học nhất nhì trong vùng Hậu Lộc xưa. Cụ Trần Huý Nhiệm - ông nội anh Trần Văn Lưu là một thầy thuốc nổi danh trong vùng vì tâm sáng, đức cao. Năm 18 tuổi, cụ đã bắt đầu sắm thuyền đi buôn mắm tôm. Mỗi chuyến đi buôn, được bao nhiêu tiền lãi cụ đều dành vào việc mua sách chữ Nho và sách y học.

Gia tài để lại

Anh Lưu kể lại: "Ông tôi chưa bao giờ tiếc tiền mua sách, dù đắt đến mấy ông cũng đều mua trọn bộ. Để mua được bộ sách Hải Thượng Lãn Ông toàn tập, ông đã phải bán luôn chiếc thuyền mắm rồi bỏ nghề đi biển, quay về làm thuốc". Đến lúc ấy mọi người trong gia đình mới biết rằng cụ Nhiệm đi buôn mắm là để sưu tầm sách.

Kho sách quý mà cụ Nhiệm sưu tầm được có nhiều loại khác nhau, trong đó đặc biệt nhất là cuốnĐại pháp vi thư ra đời cách đây khoảng từ 600 đến 800 năm. Các cuốn Thiền sơn linh từ quái, Câu đối Việt Nam toàn tập, Địa chí thế giới... cũng được cụ lưu giữ cẩn thận.

Lật giở lại tất cả các trang sách cổ trong nhà anh Lưu, chúng tôi thấy cụ Nhiệm đã từng đọc không bỏ sót một trang nào, bởi rất nhiều dấu khuyên son, dấu gạch bỏ vẫn còn in đậm màu mực tàu, hay vết mòn vẹt ở các mép trang sách.

Số sách cổ ấy, lúc nhắm mắt, xuôi tay cụ Nhiệm đã trăn trối lại cho anh Lưu cố gắng giữ gìn.

Giờ đây, anh Trần Văn Lưu đang lưu giữ gần 400 cuốn sách chữ Hán cổ thuộc nhiều lĩnh vực như thiên văn địa lý thế giới, đại pháp vi thư, vấn nhân, sách ngũ hành học, sách chọn ngày tốt và rất nhiều sách y học cổ (bao gồm cả sách chữ Hán và chữ Nôm).

Mong ước được cống hiến

Chuyện một người nông dân có được kho sách cổ này đã hiếm, nhưng việc bảo quản nó lại là một việc không đơn giản chút nào. Anh Lưu kể lại: "Năm 2005, khi cơn bão số 7 đổ vào Thanh Hóa, nước biển gây vỡ đê và tràn ngập cả vùng, nhà tôi bị ngập trong nước biển lẫn bùn đất gần một tuần liền. Vì đưa vợ, con chạy bão nên không kịp bảo vệ tài sản trong nhà cũng như số sách cổ ấy, vậy mà khi nước biển rút, tôi đã tìm lại được những thùng sách bằng giấy các-tông lẫn trong đống bùn, đất".

Anh Lưu mang từng cuốn ra rửa nước rồi phơi khô và tất cả số sách lại được giữ nguyên như cũ. Anh cho biết, nhờ có một bí quyết bảo quản sách (do ông nội anh truyền lại) bằng cách tẩm nước của nhiều loại lá cây mà sách không hỏng, kể cả khi bị ngâm trong nước biển.

Gần 20 năm nay, hằng ngày anh Trần Văn Lưu vừa làm công việc ở "Đài thông tin duyên hải" tại gia đình, vừa miệt mài tìm học chữ Hán, chữ Nôm, mong đọc và hiểu được lời dạy của ông cha từ những trang sách cổ. Nhưng vốn chữ Hán chưa nhiều, nên anh mong ước là "kho báu" này sẽ được các nhà khoa học khai thác, nghiên cứu một cách đầy đủ, tập trung hơn nữa. Cánh cửa kho sách cổ của anh Lưu vẫn luôn rộng mở, chào đón những ai yêu tri thức của nhân loại.

Theo NTNN

Bình luận

* Vui lòng nhập bình luận tiếng Việt có dấu

Tin khác